"Não bỏng ngô" - hệ lụy của thời đại bùng nổ video ngắn

Theo phóng viên TTXVN tại Tel Aviv, một nghiên cứu tổng hợp quy mô lớn với sự tham gia của khoảng 98.000 người đã chỉ ra sự liên quan đáng lo ngại giữa việc xem video ngắn trong thời gian dài với tình trạng suy giảm khả năng tập trung, trí nhớ, chất lượng giấc ngủ và sức khỏe tinh thần.

Nghiên cứu này tổng hợp dữ liệu từ 71 công trình khoa học, cho thấy những người thường xuyên sử dụng các nền tảng video ngắn có nguy cơ gặp các vấn đề về nhận thức và tâm lý cao hơn đáng kể.

Các nhà nghiên cứu gọi hiện tượng này là “popcorn brain” (não bỏng ngô) nhằm mô tả trạng thái não bộ quen với các kích thích nhanh và liên tục, khiến những hoạt động thường ngày như đọc sách, trò chuyện hay giải quyết vấn đề trở nên kém hấp dẫn.

Theo các nhà khoa học, mỗi video ngắn đều tạo ra một đợt kích thích dopamine (chất dẫn truyền thần kinh trong não) tức thời, khiến não bộ dần hình thành xu hướng tìm kiếm cảm giác mới liên tục. Kết quả đo điện não đồ cho thấy những người sử dụng nhiều video ngắn có hoạt động yếu hơn ở các vùng não liên quan đến khả năng ra quyết định và kiểm soát hành vi.

Nghiên cứu trên cũng ghi nhận nhiều tác động tiêu cực khác của video ngắn như suy giảm khả năng duy trì sự chú ý, giảm năng lực tự kiểm soát, ảnh hưởng đến trí nhớ ngắn hạn, gia tăng căng thẳng và lo âu. Việc tiếp xúc với các nội dung có nhịp độ nhanh vào ban đêm còn có thể làm chậm quá trình sản sinh melatonin, hormone đóng vai trò quan trọng đối với giấc ngủ.

Các nhà nghiên cứu cho rằng trẻ em, thanh thiếu niên và người trưởng thành đều có nguy cơ bị ảnh hưởng. Tuy nhiên, họ nhấn mạnh đây chưa phải là một chẩn đoán y khoa chính thức mà là thuật ngữ mô tả những thay đổi về hành vi và nhận thức trong thời đại nội dung số phát triển mạnh.

Để hạn chế các tác động tiêu cực, các chuyên gia khuyến nghị người dùng giảm thời gian tiếp xúc với video ngắn, tránh sử dụng thiết bị điện tử trước khi ngủ, duy trì thói quen đọc sách và tăng cường các hoạt động đòi hỏi sự tập trung kéo dài nhằm giúp não bộ phục hồi khả năng chú ý và kiểm soát hành vi.