Ngân hàng cảnh báo thủ đoạn giả mạo số điện thoại để lừa đảo khách hàng

Nhiều ngân hàng cảnh báo thủ đoạn giả mạo số điện thoại để lừa đảo khách hàng. Ảnh minh họa do AI tạo.l

Các ngân hàng liên tiếp phát đi cảnh báo về tình trạng lừa đảo công nghệ cao với thủ đoạn ngày càng tinh vi, trong đó nổi lên hình thức giả mạo số điện thoại, giả giọng nói bằng AI và chiếm quyền điều khiển điện thoại từ xa để đánh cắp tiền trong tài khoản khách hàng. 

Ngân hàng TMCP Việt Nam Thịnh Vượng (VPBank) vừa phát cảnh báo khẩn tới khách hàng về thủ đoạn “voice phishing” - mạo danh số điện thoại với kịch bản ngày càng tinh vi, có thể giả cả số điện thoại lẫn giọng nói nhằm chiếm đoạt tài sản và thông tin cá nhân. 

Theo VPBank, hiện xuất hiện nhiều ứng dụng gọi điện nguy hiểm cho phép kẻ gian giả mạo số điện thoại hiển thị trên màn hình người nhận. Nếu số giả mạo trùng với số đã được lưu trong danh bạ, cuộc gọi có thể hiển thị đúng tên ngân hàng, cơ quan chức năng hoặc người thân, khiến nạn nhân dễ mất cảnh giác.

Các đối tượng thường sử dụng công nghệ gọi điện qua Internet (VoIP) với tính năng “Fake Caller ID”, cho phép tùy chỉnh số điện thoại hiển thị trên thiết bị của người nghe. Không chỉ giả số điện thoại, các ứng dụng này còn có khả năng thay đổi giọng nói theo giới tính, độ tuổi, thậm chí chèn thêm tiếng còi cảnh sát, tiếng văn phòng hoặc âm thanh đường phố để tạo cảm giác chân thực.

Từ đó, kẻ gian dựng lên các kịch bản thao túng tâm lý như thúc giục, đe dọa, thông báo tài khoản gặp sự cố hoặc yêu cầu xử lý khẩn cấp nhằm ép nạn nhân làm theo hướng dẫn. 

Theo VPBank, các cuộc gọi giả mạo có thể dẫn đến nhiều rủi ro nghiêm trọng. Trong các kịch bản lừa đảo tài chính, đối tượng thường giả danh ngân hàng, sàn thương mại điện tử hoặc cơ quan chức năng để yêu cầu khách hàng chuyển tiền vào “tài khoản tạm giữ”, đăng ký tham gia chương trình ưu đãi hoặc nâng hạn mức thẻ tín dụng nhằm chiếm đoạt tiền trong tài khoản. 

Ngoài ra, tội phạm mạng còn tìm cách đánh cắp thông tin như số CCCD, thông tin thẻ ngân hàng, dữ liệu sinh trắc học, mã OTP, tên đăng nhập và mật khẩu ngân hàng điện tử. Nguy hiểm hơn, một số trường hợp giả danh cơ quan chức năng để dụ người dùng cài ứng dụng chứa mã độc, qua đó chiếm quyền điều khiển điện thoại từ xa và kiểm soát tài khoản ngân hàng. 

Trước tình trạng lừa đảo gia tăng, VPBank khuyến cáo khách hàng không tin tưởng tuyệt đối vào số điện thoại hiển thị trên màn hình vì Caller ID hoàn toàn có thể bị làm giả. Đồng thời, ngân hàng khuyến nghị khách hàng tuân thủ nguyên tắc “3 không”: không cung cấp mã OTP, không tiết lộ mật khẩu và không chia sẻ thông tin nhạy cảm qua điện thoại trong bất kỳ trường hợp nào. 

Không chỉ VPBank, nhiều ngân hàng khác cũng liên tiếp phát đi cảnh báo về các thủ đoạn lừa đảo mới trên môi trường số. 

Mới đây, Cục An ninh mạng và phòng, chống tội phạm sử dụng công nghệ cao (A05) - Bộ Công an đã phối hợp với Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển nông thôn (Agribank) xây dựng cẩm nang nhận diện 21 thủ đoạn lừa đảo phổ biến hiện nay nhằm nâng cao nhận thức cộng đồng và hỗ trợ khách hàng bảo vệ tài sản trên môi trường số. 

Theo Agribank, một trong những chiêu trò phổ biến hiện nay là giả danh công an, cơ quan thuế hoặc cán bộ địa phương gọi điện yêu cầu người dân cập nhật thông tin cá nhân, đồng bộ dữ liệu căn cước công dân hoặc cài đặt ứng dụng giả mạo chứa mã độc. Sau khi người dùng cài ứng dụng, các đối tượng có thể chiếm quyền điều khiển điện thoại, lấy mã OTP và thực hiện giao dịch chuyển tiền. 

Agribank cũng cảnh báo tình trạng giả danh nhân viên điện lực, cấp nước, truyền hình hoặc nhà mạng gọi điện thông báo khách hàng chưa thanh toán hóa đơn và đe dọa cắt dịch vụ. Sau đó, kẻ gian yêu cầu truy cập đường link hoặc tải ứng dụng để “thanh toán trực tuyến”, từ đó đánh cắp thông tin ngân hàng của nạn nhân. 

Một hình thức khác là giả danh trường học, bệnh viện hoặc cơ sở y tế gọi điện thông báo người thân gặp tai nạn, đang cấp cứu và yêu cầu chuyển tiền gấp để đóng viện phí. Các cuộc gọi thường diễn ra trong trạng thái thúc giục, gây hoang mang khiến nhiều người mất bình tĩnh và chuyển tiền theo yêu cầu.

Ngoài ra, Agribank còn cảnh báo thủ đoạn giả danh cơ quan thuế liên hệ yêu cầu hoàn thiện thủ tục kê khai, quyết toán hoặc hoàn thuế. Đối tượng thường gửi kèm đường link giả mạo hoặc yêu cầu cài ứng dụng để cập nhật thông tin, từ đó chiếm đoạt dữ liệu cá nhân và tài khoản ngân hàng… 

Theo các ngân hàng, việc nâng cao nhận thức và kỹ năng nhận diện lừa đảo trên môi trường số đang trở thành “lá chắn” quan trọng giúp người dân bảo vệ tài sản và thông tin cá nhân trong thời đại số hóa.

Trong bối cảnh các thủ đoạn liên tục biến tướng và ứng dụng công nghệ AI để đánh lừa nạn nhân, người dùng cần chủ động xác minh thông tin qua các kênh chính thức; tuyệt đối không cung cấp mã OTP, mật khẩu hay cài đặt ứng dụng lạ theo hướng dẫn từ các cuộc gọi, tin nhắn không rõ nguồn gốc.