Ngân hàng năm 2025: Nhiều triển vọng tích cực

Một trong những động lực chính là tăng trưởng tín dụng, được dự báo duy trì ở mức khả quan nhờ lãi suất thấp và nhu cầu vốn tăng cao từ các lĩnh vực kinh tế trọng điểm. Cùng với đó, biên lãi ròng có tiềm năng phục hồi sau giai đoạn khó khăn, trong khi chất lượng tài sản được cải thiện nhờ nền kinh tế phục hồi cũng được xem là nền tảng vững chắc để các ngân hàng tối ưu hóa hiệu quả trong năm tới.

Tín dụng tăng tốc

Ngân hàng Nhà nước đã đề ra mục tiêu tăng trưởng tín dụng toàn ngành đạt 16% trong năm 2025. Theo đó, tổng dư nợ tín dụng dự kiến sẽ vượt mốc 18 triệu tỷ đồng vào cuối năm, đồng nghĩa với việc hơn 2,5 triệu tỷ đồng sẽ được bổ sung cho nền kinh tế. Đây là mức tăng trưởng cao nhất trong vòng 8 năm trở lại đây và vượt kế hoạch 15,08% của năm 2024.

Trong năm 2025, Ngân hàng Nhà nước yêu cầu các tổ chức tín dụng tập trung nguồn vốn vào các lĩnh vực sản xuất kinh doanh, ưu tiên các động lực tăng trưởng theo chỉ đạo của Chính phủ. Đồng thời, các lĩnh vực tiềm ẩn rủi ro sẽ được kiểm soát chặt chẽ để đảm bảo an toàn hệ thống.

Nhóm phân tích của Công ty TNHH Chứng khoán Vietcombank (VCBS) cho rằng mặt bằng lãi suất thấp sẽ là động lực quan trọng thúc đẩy nhu cầu vốn trong năm 2025. Tín dụng bán lẻ, đặc biệt trong lĩnh vực kinh doanh, tiêu dùng, vay mua nhà, được dự báo tăng trưởng mạnh mẽ. Cùng với đó, tín dụng bán buôn sẽ duy trì ổn định, hỗ trợ cho các doanh nghiệp lớn.

VCBS dự báo cho vay mua nhà sẽ tăng trưởng khoảng 15% trong năm 2025, cả phân khúc bất động sản sơ cấp và thứ cấp được kỳ vọng sẽ hưởng lợi từ nguồn cung mới. Ngoài ra, các khoản vay phục vụ tài chính tiêu dùng, mua ô tô, sử dụng thẻ tín dụng cũng được nhận định là sẽ tăng trưởng mạnh, góp phần đưa tín dụng bán lẻ trở thành động lực chính trong năm tới.

Đưa ra hai kịch bản dự báo cho năm 2025, chuyên gia kinh tế PGS.TS Đinh Trọng Thịnh cho biết, trong bối cảnh Tổng thống đắc cử Mỹ Donald Trump áp dụng các chính sách thuế mới từ 10 - 40% đối với hàng hóa nhập khẩu, kinh tế Mỹ thăng hoa, giao thương quốc tế quay trở lại thì tăng trưởng trong nước có thể đạt mức từ 6,8 - 7,3%, lạm phát nằm trong khoảng 3,2 - 3,5% và tăng trưởng tín dụng có thể đạt từ 13 - 15%. Ở kịch bản còn lại, trong điều kiện tốt hơn, các cuộc xung đột lớn trên thế giới được giải quyết hòa bình, kinh tế các nước trở lại hòa nhập tốt hơn, giá nguyên vật liệu đầu vào giảm xuống... thì tăng trưởng trong nước ước đạt từ 7,3 - 7,8%, lạm phát khoảng 3,5 - 3,8%, tỷ lệ tăng trưởng tín dụng khi ấy có thể nằm trong khoảng 15 - 17%. 

Biên lãi ròng phục hồi

Theo báo cáo từ Công ty Cổ phần Chứng khoán Tiên Phong (TPS), chỉ số quan trọng giúp đo lường khả năng sinh lời của ngân hàng - biên lãi ròng (NIM) - trong năm 2025 có thể phục hồi nhờ các chính sách hỗ trợ của Ngân hàng Nhà nước và sự cải thiện của thị trường bất động sản. Đặc biệt, nguồn cung bất động sản năm 2025 dự kiến sẽ cao hơn đáng kể so với năm 2024, góp phần thúc đẩy nhu cầu tín dụng.

Động lực chính cho sự cải thiện NIM bao gồm lãi suất cho vay duy trì ở mức thấp nhất trong 20 năm qua, tạo điều kiện để ngành ngân hàng thúc đẩy tăng trưởng tín dụng. Hiện tại, lãi suất cho vay tại các ngân hàng thương mại dao động từ 6,7 - 9,1%/năm đối với các khoản vay mới và dư nợ cũ. Đáng chú ý, lãi suất cho vay ngắn hạn bằng VND cho các lĩnh vực ưu tiên chỉ ở mức 3,7%/năm, thấp hơn mức trần 4%/năm mà Ngân hàng Nhà nước quy định.

Công ty Cổ phần Chứng khoán SSI (SSI Research) mới đây cũng dự báo NIM trong năm 2025 dự kiến ổn định ở mức 3,48%, tương đương năm 2024. Tuy nhiên, có sự khác biệt giữa các nhóm ngân hàng. NIM của các ngân hàng tư nhân dự báo tăng 5 điểm cơ bản, đạt 2,77%, trong khi các ngân hàng quốc doanh có thể giảm 7 điểm cơ bản, còn 4,24%.

TPS nhận định năm 2025, lãi suất cho vay có thể tăng nhẹ để tiếp tục hỗ trợ nền kinh tế, trong bối cảnh nhu cầu tín dụng tăng trưởng mạnh. Các ngân hàng lớn với chất lượng tài sản tốt được kỳ vọng sẽ tận dụng lợi thế này để duy trì NIM ở mức ổn định.

Về huy động, ghi nhận ở thời điểm cuối năm 2024, lãi suất huy động đã xuống mức thấp nhất trong 3 năm, dao động từ 5,2 - 6%/năm. Hầu hết các chuyên gia dự báo, lãi suất huy động trong năm 2025 sẽ ổn định hoặc tăng nhẹ, với sự phân hóa giữa các ngân hàng. Nhóm ngân hàng nhỏ nhiều khả năng sẽ áp dụng lãi suất cao hơn để thu hút nguồn vốn.

Chất lượng tài sản cải thiện

Sang năm 2025, hoạt động xử lý nợ xấu và thu hồi tài sản bảo đảm được dự báo sẽ thuận lợi hơn, nhờ vào xu hướng tăng giá trở lại của bất động sản. Một số công ty phân tích dự báo, tỷ lệ nợ xấu toàn ngành ngân hàng có thể giảm xuống còn 1,8% trong năm 2025. Điều này được hỗ trợ bởi các biện pháp quản lý rủi ro được triển khai chặt chẽ hơn và sự cải thiện tích cực trong chất lượng tài sản.

TS. Nguyễn Trí Hiếu nhận định năm 2025, tình hình nợ xấu được kỳ vọng sẽ cải thiện khi các doanh nghiệp dần phục hồi. Điều này phụ thuộc vào chính sách của Chính phủ, Ngân hàng Nhà nước và sự hợp tác của các ngân hàng thương mại. Trong đó, các ngân hàng cần triển khai các chương trình đặc biệt về tín dụng để hỗ trợ khách hàng vượt qua khó khăn và khôi phục hoạt động, từ đó giảm nợ xấu.

Cùng quan điểm, VCBS cho rằng áp lực chuyển nhóm nợ sẽ giảm đáng kể khi các khoản nợ tiềm tàng, bao gồm nợ nhóm 2 và các khoản tái cơ cấu, đang dần hạ nhiệt. Điều này sẽ góp phần giúp tỷ lệ nợ xấu tiếp tục xu hướng giảm trong năm 2025. VCBS cũng kỳ vọng rằng từ quý II/2025, nhiều khoản nợ trong giai đoạn thử thách ở nhóm 2 và nhóm 3 có thể quay trở lại trạng thái bình thường, nhờ dòng tiền và hoạt động kinh doanh của khách hàng được cải thiện.

Ngay cả trong trường hợp nợ xấu gia tăng, TS. Nguyễn Trí Hiếu cho rằng mức độ tác động đến lợi nhuận ngân hàng cũng sẽ không lớn. Bởi nhiều ngân hàng trong năm qua và cả năm trước đó đã trích lập dự phòng rủi ro nợ xấu khá dồi dào, có nơi trích lập đến hơn 200% trên tổng số nợ xấu, giúp giảm thiểu tác động tới lợi nhuận.

Song, vị chuyên gia cũng cảnh báo nếu tình hình nợ xấu trở nên tệ hơn, dòng tiền không quay lại ngân hàng sẽ gây áp lực lớn lên thanh khoản và huy động vốn. Do đó, dù dự phòng rủi ro cao, không nên quá lạc quan vì tình hình nợ xấu vẫn gây ra những thiệt hại đáng kể, ảnh hưởng trực tiếp đến hoạt động tín dụng và sự ổn định tài chính của ngân hàng.

Triển vọng năm 2025 của ngành ngân hàng mang đến nhiều tín hiệu tích cực nhưng còn đó không ít thách thức. Hệ thống ngân hàng vẫn cần duy trì các biện pháp quản trị rủi ro chặt chẽ để đối phó với các biến động khó lường, đặc biệt trong bối cảnh kinh tế toàn cầu còn nhiều bất định. 

"Cần phải tiếp tục theo dõi sát diễn biến của thị trường trong nước và quốc tế, từ đó linh hoạt, chủ động trong việc điều hành lãi suất, tỷ giá cũng như các hoạt động khác về tài chính, tiền tệ để đáp ứng nhu cầu tăng trưởng và phát triển", PGS.TS Đinh Trọng Thịnh khuyến nghị.