Ngân hàng Nhà nước công bố công cụ hỗ trợ phát triển tín dụng xanh

Tài liệu này được kỳ vọng sẽ là kim chỉ nam giúp các tổ chức tín dụng chủ động nhận diện, đánh giá và kiểm soát các rủi ro môi trường - xã hội (ESMS), hướng tới một hệ thống tài chính xanh và bền vững hơn.

Sổ tay vừa được công bố là kết quả hợp tác giữa Ngân hàng Nhà nước và Tổ chức Tài chính Quốc tế (IFC), một thành viên của Nhóm Ngân hàng Thế giới, được xây dựng theo các thông lệ quốc tế nhằm hỗ trợ tổ chức tín dụng vận hành hiệu quả Hệ thống quản lý rủi ro môi trường và xã hội trong hoạt động tín dụng, thúc đẩy mục tiêu tài chính bền vững.

Theo Phó Thống đốc Thường trực Đào Minh Tú, việc ra mắt sổ tay Hệ thống quản lý rủi ro về môi trường xã hội trong hoạt động cấp tín dụng là sức thiết thực, "cầm tay chỉ việc" cho các tổ chức tín dụng trong việc xây dựng quy trình cụ thể và phù hợp theo tính chất từng ngân hàng và khoản vay.

“Đây là tài liệu tham khảo có tính thực tiễn cao, giúp các tổ chức tín dụng tăng cường quản lý rủi ro theo các thông lệ quốc tế tốt nhất, góp phần triển khai hiệu quả Kế hoạch hành động ngành ngân hàng thực hiện Chiến lược quốc gia về tăng trưởng xanh”, Phó Thống đốc Đào Minh Tú nhấn mạnh.

Đại diện Ngân hàng Nhà nước khẳng định tăng trưởng xanh không còn là lựa chọn mà đã là yêu cầu bắt buộc, đặc biệt với các nước đang phát triển như Việt Nam. Chuyển đổi mô hình kinh tế xanh chính là con đường ngắn nhất để hướng tới một tương lai bền vững, thịnh vượng.

Trong những năm qua, ngành ngân hàng đã tích cực triển khai nhiều giải pháp thúc đẩy tài chính xanh, trong đó có việc ban hành Chỉ thị số 03/CT-NHNN năm 2015 về thúc đẩy tăng trưởng tín dụng xanh và quản lý rủi ro môi trường - xã hội trong hoạt động cấp tín dụng. Nhiều ngân hàng thương mại đã xây dựng chính sách tín dụng xanh, ưu tiên vốn cho các dự án năng lượng tái tạo, tiết kiệm năng lượng, nông nghiệp sạch…

Tính đến tháng 3/2025 đã có 58 tổ chức tín dụng phát sinh dư nợ xanh, tăng mạnh so với số lượng 15 tổ chức tín dụng hồi năm 2017, tốc độ tăng trưởng bình quân dư nợ tín dụng xanh giai đoạn 2017-2024 đạt trên 21%/năm, cao hơn tốc độ tăng trưởng dư nợ tín dụng chung cho nền kinh tế. Đã có có 57 tổ chức tín dụng thực hiện đánh giá rủi ro môi trường và xã hội với dư nợ 3,62 triệu tỷ đồng, tăng hơn 15 lần so với thời điểm 2017. Nhiều tổ chức tín dụng đã công bố báo cáo phát triển bền vững, tăng tính giải trình và minh bạch, ngày càng khẳng định uy tín và vị thế của mình.

Tuy nhiên, trên thực tế, việc áp dụng quản lý rủi ro môi trường - xã hội vẫn chưa đồng đều giữa các tổ chức tín dụng, đặc biệt là ở nhóm ngân hàng quy mô nhỏ và trung bình. Phó Thống đốc Đào Minh Tú cũng thẳng thắn chỉ ra rằng do thiếu hướng dẫn cụ thể, thiếu chuyên môn và công cụ đánh giá khiến nhiều đơn vị còn lúng túng trong quá trình triển khai. Do đó, Sổ tay mới công bố được kỳ vọng sẽ lấp đầy khoảng trống này, giúp các ngân hàng dễ dàng tiếp cận và áp dụng ESMS theo lộ trình phù hợp với năng lực và đặc thù hoạt động của mình.

Ngoài ra, việc tăng cường quản lý rủi ro môi trường - xã hội sẽ giúp các ngân hàng hạn chế tài trợ cho các dự án có khả năng gây tác động tiêu cực đến môi trường và cộng đồng, từ đó giảm thiểu rủi ro pháp lý, uy tín và tài chính trong dài hạn. Đồng thời, đây cũng là cơ hội để các ngân hàng phát triển các sản phẩm tín dụng xanh, phát hành trái phiếu xanh, tiếp cận nguồn vốn quốc tế giá rẻ thông qua các chương trình tài chính khí hậu. Do đó, Ngân hàng Nhà nước khuyến khích các tổ chức tín dụng chủ động đào tạo, tăng cường nguồn lực, từng bước tích hợp ESMS vào các quy trình tín dụng hiện hành.

Trong thời gian tới, Ngân hàng Nhà nước tiếp tục cam kết thực hiện các giải pháp, chính sách nhằm thúc đẩy hoạt động của ngành ngân hàng hướng tới mục tiêu tăng trưởng xanh, ứng phó với biến đổi khí hậu. Cụ thể: điều hành tín dụng hợp lý, tập trung vốn vào sản xuất kinh doanh, lĩnh vực ưu tiên và các động lực tăng trưởng kinh tế theo chủ trương của Chính phủ, góp phần đạt mục tiêu tăng trưởng 8% trở lên; hoàn thiện khung pháp lý và chính sách tín dụng xanh, khuyến khích phát triển nông nghiệp công nghệ cao, hữu cơ, kinh tế tuần hoàn; chỉ đạo các TCTD ưu tiên vốn cho các dự án xanh, thân thiện môi trường.

Đồng thời, tăng cường hợp tác trong và ngoài nước để huy động tài chính, kỹ thuật cho tài chính xanh, đồng thời nâng cao năng lực cán bộ ngân hàng về tín dụng xanh và biến đổi khí hậu; đẩy mạnh tuyên truyền trong ngành ngân hàng nhằm nâng cao nhận thức về tăng trưởng xanh, sản xuất và tiêu dùng bền vững.