Ngân hàng Pháp tăng tốc số hóa, hàng nghìn việc làm bị đe dọa

Ngân hàng Société Générale chính thức công bố kế hoạch cắt giảm 1.800 việc làm tại Pháp từ nay đến năm 2027, trong khi cùng thời điểm, Crédit Agricole đối mặt với cuộc đình công đầu tiên trên quy mô toàn hệ thống. Hai diễn biến song song này cho thấy áp lực khốc liệt đang đè nặng lên các “ông lớn” tài chính trong nỗ lực khôi phục lợi nhuận và thích nghi với mô hình ngân hàng số.

Theo thông báo mới đây, Société Générale sẽ xóa 1.800 vị trí trong các hoạt động tại Pháp, sau khi đã loại bỏ 900 việc làm tại trụ sở hồi đầu năm 2024. Không giống các đợt tái cơ cấu trước, ban lãnh đạo lần này không triển khai những chương trình nghỉ việc tự nguyện hay về hưu sớm. Chiến lược được lựa chọn là “hao mòn tự nhiên”: không tuyển thay thế nhân sự nghỉ việc, kết hợp luân chuyển nội bộ. Tổng giám đốc Slawomir Krupa khẳng định mục tiêu là kéo chi phí xuống để nâng tỷ suất sinh lời lên ngang mặt bằng những ngân hàng châu Âu. Tuy nhiên, các công đoàn phản đối gay gắt, cho rằng đây là “chính sách đã rồi” buộc người lao động phải gánh hậu quả của chiến lược tài chính. Đợt cắt giảm tập trung chủ yếu vào các bộ phận trụ sở và những cấu trúc khu vực, báo hiệu một cuộc tái tổ chức sâu hệ thống vận hành.

Cùng ngày, 78.000 nhân viên thuộc hệ thống ngân hàng Crédit Agricole được kêu gọi đình công – một sự kiện chưa từng có trong lịch sử ngân hàng này. Ngòi nổ là quyết định giới hạn tăng lương ở mức 0,5%, trong khi các ngân hàng khu vực của tập đoàn ghi nhận 3,2 tỷ euro (3,76 tỷ USD) lợi nhuận ròng trong giai đoạn từ tháng 1-9/2025. Các công đoàn tố cáo ban lãnh đạo đang sử dụng kế hoạch “Hiệu quả” như một công cụ cắt giảm âm thầm: gom các bộ phận hỗ trợ về trung ương, tự động hóa quy trình và thu hẹp vai trò của những đơn vị địa phương. Tại một số khu vực, hàng trăm việc làm được cho là đang bị đe dọa. Theo các đại diện công đoàn, đây không chỉ là xung đột tiền lương, mà là cuộc đối đầu về mô hình ngân hàng tương lai.

Những động thái này diễn ra trong bối cảnh mạng lưới ngân hàng vật lý tại Pháp co rút nhanh chóng. Chỉ trong vòng 5 năm, hơn 3.000 chi nhánh đã đóng cửa. Société Générale đã xóa gần 20% số điểm giao dịch của mình, còn Crédit Agricole đang tăng tốc thu hẹp mạng lưới.

Song song với việc đóng cửa chi nhánh là quá trình “rút ruột” các cấu trúc khu vực: những bộ phận hậu cần, xử lý nghiệp vụ và hỗ trợ khách hàng bị chuyển về các trung tâm tập trung. Mục tiêu là giảm chi phí, tiêu chuẩn hóa dịch vụ và tăng tốc số hóa. Nhưng hệ quả là sự mai một dần của chuyên môn tại địa phương và nguy cơ gia tăng áp lực lao động trong các trung tâm vận hành.

Điều đáng chú ý là làn sóng tái cấu trúc này hầu như không tạo ra phản ứng chính trị đáng kể. Trong khi việc bảo vệ công nghiệp sản xuất thường xuyên được coi là ưu tiên chiến lược, thì việc hàng nghìn việc làm ngân hàng biến mất lại bị xem như điều chỉnh kỹ thuật.

Tuy nhiên, ngân hàng không chỉ là một ngành dịch vụ thông thường. Đây là trụ cột của hệ thống tín dụng, đặc biệt quan trọng đối với doanh nghiệp nhỏ và khu vực nông thôn. Việc thay thế con người bằng nền tảng tập trung và thuật toán đặt ra câu hỏi lớn về khả năng tiếp cận dịch vụ, chất lượng tư vấn và vai trò xã hội của các ngân hàng Pháp.

Cho đến nay, lợi ích chính của việc cắt giảm chi phí đang nghiêng về phía cổ đông và mục tiêu củng cố vốn. Phần lớn nguồn lực tiết kiệm được tiếp tục đổ vào công nghệ và chuyển đổi số – "vũ khí" cạnh tranh trước các fintech và ngân hàng trực tuyến.

Ngược lại, người lao động đang phải đối mặt với lộ trình nghề nghiệp bị thu hẹp, cường độ công việc tăng và cảm giác bị loại khỏi các quyết định chiến lược. Những cuộc đình công và căng thẳng hiện nay cho thấy một điều rõ ràng: quá trình “công nghiệp hóa” ngành ngân hàng Pháp không còn là câu chuyện quản trị nội bộ, mà đã trở thành một vấn đề kinh tế – xã hội thực sự.