Ngân hàng Trung ương Canada nâng lãi suất lần thứ ba trong năm nay

Ngân hàng Trung ương Canada (BoC) ngày 1/6 đã công bố một đợt tăng lãi suất quy mô lớn và khẳng định sẵn sàng “hành động mạnh mẽ hơn nếu cần”, đánh tiếng về ý định tiếp tục đẩy nhanh chi phí đi vay trong nỗ lực đưa lạm phát trở lại tầm kiểm soát.

Hội đồng quản trị của BoC đã bỏ phiếu nhất trí tăng lãi suất chủ chốt thêm nửa điểm phần trăm lên 1,5% - lần tăng lãi suất thứ ba trong năm nay. Động thái này không nằm ngoài tiên lượng của nhiều nhà phân tích và giới đầu tư.

Với một nền kinh tế đang dư thừa cầu, giữa lúc lạm phát vẫn vượt quá mục tiêu của BoC và dự kiến sẽ tăng cao hơn trong thời gian tới, hội đồng quản trị BoC nhận định rằng lãi suất sẽ cần phải tăng thêm nữa.

Sau khi giữ chi phí đi vay ở mức thấp kỷ lục trong hai năm đầu tiên của đại dịch COVID-19, BoC đã đột ngột xoay trục vào mùa Xuân này. Trong vòng hơn một năm nay, lạm phát đã nằm trên phạm vi mục tiêu 1-3% của BoC, và vọt lên  mức cao nhất trong ba thập kỷ là 6,8% vào tháng 4/2022.

Lãi suất cao hơn đã và đang ảnh hưởng đến nền kinh tế, đáng chú ý nhất là đối với thị trường nhà ở vốn nhạy cảm với lãi suất.

Doanh số bán nhà trên toàn quốc đã giảm 12,6% trong thời gian từ tháng 3/2022 đến tháng 4/2022 trên cơ sở điều chỉnh theo mùa, trong khi chỉ số giá nhà giảm 0,6%, theo Hiệp hội Bất động sản Canada.

Thống đốc BoC, ông Tiff Macklem cho biết BoC phải đối mặt với một “sự cân bằng mong manh” khi cố gắng làm chậm lại nền kinh tế mà không gây ra suy thoái. Nhưng hiện tại, nền kinh tế Canada được đánh giá vẫn ở trong thể trạng tốt, một phần nhờ chi tiêu tiêu dùng mạnh mẽ.

Áp lực lạm phát đang lan tới nhiều loại hàng hóa và dịch vụ, với gần 70% các thành phần của chỉ số giá tiêu dùng đang trải qua mức lạm phát trên 3%.

Mức lãi suất cao hơn khó có thể ứng phó được với các nguồn lạm phát quốc tế, chẳng hạn như tình trạng tắc nghẽn dai dẳng trong chuỗi cung ứng, chính sách kiểm soát COVID-19 của Trung Quốc  và giá hàng hóa tăng cao sau khi Nga mở chiến dịch quân sự tại Ukraine. Nhưng lãi suất cao hơn sẽ làm giảm nhu cầu trong nền kinh tế Canada.

Điều đó có thể tác động đến các nguồn lạm phát trong nước gắn với khu vực dịch vụ, thị trường nhà ở và thị trường lao động thắt chặt. Ước tính, những thay đổi về lãi suất có thể mất từ 6-8 quý để có tác động đầy đủ đến nền kinh tế.

Nhưng những tác động này sẽ "lộ diện" sớm ở một số lĩnh vực như thị trường nhà ở và hoạt động đầu tư bất động sản.

Phil Soper, Chủ tịch kiêm Giám đốc điều hành của công ty bất động sản Royal LePage, nhận định rằng thị trường nhà đất của Canada bắt đầu hạ nhiệt vào mùa Thu năm ngoái và việc BoC tăng lãi suất vào mùa Xuân này đóng vai trò như một cú nhấn phanh nữa đối với một thị trường vốn đã chậm lại. Ông dự báo về khả năng sẽ có sự điều chỉnh 10% trong giá nhà ở Canada trong năm nay.

Bất chấp chuỗi tăng lãi suất kể từ tháng 3/2022, lãi suất chủ chốt của BoC vẫn ở mức thấp theo các tiêu chuẩn lịch sử và tiếp tục kích thích nền kinh tế. Các quan chức của BoC cho biết họ có ý định nhanh chóng đưa lãi suất về mức "trung lập" - dao động trong khoảng từ 2% đến 3%.

Thị trường dự báo BoC sẽ tăng lãi suất thêm nửa điểm phần trăm vào tháng Bảy tới, sau đó là các đợt tăng với quy mô nhỏ hơn, đưa lãi suất lên mức khoảng 3% vào cuối năm nay./.