Ngân sách Nga nguy cấp, cần thực hiện kế hoạch tư nhân hóa

Bộ trưởng Kinh tế Nga Alexei Ulyukayev. Ảnh: Reuters

Ông Ulyukayev cho rằng Nga đã trì hoãn các kế hoạch tư nhân hóa trong hai năm qua, khi thị trường dừng tăng và đã đến lúc để nhận thấy rằng tình hình sẽ không thay đổi, việc chờ đợi sẽ là vô ích. Theo ông, ngân sách đang trong tình trạng nguy cấp, sự biến động của các thị trường tài chính không cho phép kỳ vọng về bất kỳ sự phục hồi nào.

Chính phủ Nga đang tìm kiếm các giải pháp huy động nguồn lực cho ngân sách khi nguồn thu trở nên eo hẹp do giá dầu thấp, trong lúc đang có những ý kiến hối thúc việc bán cổ phần thiểu số trong các doanh nghiệp nhà nước, triển khai các kế hoạch bị trì hoãn kể từ khi Tổng thống Vladimir Putin trở lại điện Kremlin.

Thảo luận về vấn đề tư nhân hóa vào ngày 1/2, Tổng thống Putin đã nêu lên tiêu chí của đợt tư nhân hóa mới này là phải khả thi về mặt kinh tế và chính phủ cần tránh việc bán cổ phần như cho. Ông nói các công ty Nga với các tài khoản ở nước ngoài sẽ không được phép mua cổ phần và các ngân hàng nhà nước sẽ không thể cấp các khoản vay cho các nhà đầu tư tiềm năng.

Bộ trưởng Tài chính Anton Siluanov tháng trước cho biết Nga có thể bán 19,5% cổ phần trong tập đoàn dầu mỏ Rosneft, trong khi Tổng thống Vladimir Putin đã đề cập đến hãng hàng không quốc gia Aeroflot. Ông Siluanov hy vọng thu được 1.000 tỷ ruble, hay 1% GDP, từ việc tư nhân hóa trong năm nay và năm tới. Ngân sách 2016, được thông qua trước khi kế hoạch tư nhân hóa mới được thông báo, đưa ra con số chỉ 33 tỷ ruble từ nguồn thu này.

Chính phủ Nga ngày 2/2 nói rằng các nhà đầu tư nước ngoài được hoan nghênh tham gia vào chương trình tư nhân hóa được thông báo một ngày trước đó, mà lý do chủ yếu cho việc triển khai kế hoạch này là cuộc khủng hoảng kinh tế trong bối cảnh giá dầu thấp.

Tuy nhiên, các cựu quan chức, thống đốc ngân hàng và các nhà phân tích cho rằng những rủi ro được nhận thức về một quốc gia hứng chịu lệnh trừng phạt của phương Tây và vốn được biết đến về quyền sở hữu gây tranh cãi sẽ hạn chế sự tham gia của nước ngoài.

Kế hoạch tư nhân hóa sơ bộ, nhằm ngăn chặn tình trạng gia tăng thâm hụt ngân sách, diễn ra vào lúc kinh tế Nga suy thoái năm thứ hai, với giá cổ phiếu giảm cùng với giá dầu. Giá dầu thô, mũi nhọn xuất khẩu của Nga, hiện ở mức 30 USD/thùng, thấp hơn nhiều so với mức 50 USD/thùng được ước tính trong ngân sách 2016, với mức thâm hụt dự kiến là 3% GDP và sẽ không được điều chỉnh cho tới tháng Ba.