Ngành chế biến gỗ vượt đại dịch về đích

Những biến động lớn trong năm 2021 đã tác động đến hoạt động chế biến và xuất khẩu gỗ, đồ gỗ của Việt Nam. Tuy nhiên, bằng những nổ lực và sáng tạo, ngành gỗ Việt Nam đã khắc phục được những khó khăn này.

Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn dự báo, với đà tăng trưởng về xuất khẩu gỗ của những tháng qua, kim ngạch xuất khẩu gỗ năm 2021 có thể lập kỷ lục mới từ 14,3 - 15 tỷ USD.

*Vượt qua nhiều khó khăn

Với triển vọng kim ngạch xuất khẩu gỗ và sản phẩm gỗ trong năm 2021 như đã dự báo, có thể thấy đây là một nỗ lực lớn của toàn ngành gỗ để vượt qua giai đoạn dịch bệnh COVID-19, cố gắng đáp ứng các đơn đặt hàng của khách hàng thế giới, đồng thời không ngừng đổi mới sáng tạo để tăng khả năng cạnh tranh trong tương lai.

Làn sóng COVID-19 lần thứ 4 “đổ bộ” vào các tỉnh khu vực phía Nam, đã tác động không nhỏ đến các hoạt động sản xuất; trong đó có ngành chế biến và xuất khẩu gỗ, đồ gỗ.

Nhiều doanh nghiệp chế biến và xuất khẩu gỗ tại Thành phố Hồ Chí Minh, Bình Dương, Đồng Nai đã phải đóng cửa, có doanh nghiệp cố gắng duy trì sản xuất "3 tại chỗ" để đáp ứng được đơn đặt hàng, bởi khi xảy ra dịch bệnh, người lao động làm việc tại nhà, yêu cầu mua sắm vật dụng đồ gỗ nhiều hơn.

Theo bà Lê Thị Xuyến, Tổng Giám đốc Công ty cổ phần Chế biến gỗ Thuận An, kể từ khi các tỉnh khu vực phía Nam thực hiện giãn cách xã hội để ứng phó dịch bệnh COVID-19, công ty cũng đóng cửa trong tháng 7 và tháng 8, cho toàn bộ người lao động nghỉ việc để đảm bảo an toàn dịch bệnh, nhưng vẫn trả lương đầy đủ cho người lao động. Đến tháng 9/2021, công ty mới tổ chức sản xuất trở lại với hình thức "3 tại chỗ".

Trong giai đoạn này, lãnh đạo công ty chỉ chú trọng sức khỏe người lao động. Bên cạnh đó, Công ty cổ phần Chế biến gỗ Thuận An cũng đàm phán với khách hàng cho giãn ngày giao hàng, bởi dịch bệnh xảy ra là điều không ai mong muốn.

Theo Nhóm nghiên cứu của Hiệp hội Gỗ và Lâm sản Việt Nam (VIFOREST), Hiệp hội Gỗ và Lâm sản Bình Định (FPA Bình Định), Hội Mỹ nghệ và Chế biến gỗ thành phố Hồ Chí Minh (HAWA), Hiệp hội Chế biến gỗ tỉnh Bình Dương (BIFA) và Tổ chức Forest Trends, làn sóng dịch COVID-19 lần thứ 4 đã tác động tiêu cực đến toàn bộ ngành gỗ Việt Nam, cả về chuỗi cung xuất khẩu và chuỗi cung nhập khẩu.

Trung tâm của dịch COVID-19 nằm ở các tỉnh Đông Nam Bộ. Đây cũng chính là trung tâm chế biến gỗ của cả nước. Điều này gây ra tác động nặng nề đối với các hoạt động sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp.

Ông Nguyễn Minh Nhật, Giám đốc Công ty TNHH Ván ép cơ khí xây dựng Nhật Nam cho biết, trong thời gian ứng phó dịch bệnh COVID-19, công ty vẫn duy trì sản xuất "3 tại chỗ" trong suốt 4 tháng, từ tháng 7/2021 đến hết tháng 10/2021, mặc dù ngay từ đầu tháng 10, Chính phủ đã ra Nghị quyết 128/NQ-CP, thích ứng an toàn với dịch bệnh COVID-19.

Vừa phải ứng phó với dịch bệnh COVID-19, công ty vừa phải xử lý nguồn nguyên liệu khan hiếm, khó khăn trong khai thác, vận chuyển, cũng như việc giữ chân người lao động để có thể duy trì sản xuất. Không những vậy, khi hàng hóa có thể đáp ứng đơn hàng, thì lại đối mặt với giá cước vận chuyển tăng cao.

Có thể nói, doanh nghiệp chế biến và xuất khẩu gỗ "vừa chèo, vừa chống" để vượt qua giai đoạn dịch bệnh, khó khăn kép này.

*Không ngừng đổi mới phương án sản xuất

Dù gặp nhiều khó khăn khi đối diện với làn sóng COVID-19 lần thứ 4, các doanh nghiệp chế biến và xuất khẩu gỗ Việt Nam đã không ngừng đổi mới sáng tạo trong phương thức sản xuất, cũng như đa dạng mẫu mã sản phẩm để tăng sự lựa chọn cho khách hàng quốc tế.

Theo ông Đỗ Xuân Lập, Chủ tịch Hiệp hội Gỗ và Lâm sản Việt Nam, khi dịch bệnh COVID-19 dần được kiểm soát, độ phủ của vaccine ngày càng được mở rộng ở khu vực Đông Nam Bộ đã tạo điều kiện cho các doanh nghiệp dần trở lại sản xuất bình thường mới, phục hồi sản xuất để tăng tốc về đích.

Các doanh nghiệp chế biến và xuất khẩu gỗ trong nước đang tích cực, chủ động để thích ứng với điều kiện mới. Trước mắt doanh nghiệp chủ động giữ chân người lao động, tìm kiếm ổn định nguồn cung nguyên liệu, ứng dụng máy móc thiết bị hiện đại để giảm thiểu phụ thuộc nguồn nhân lực, nâng cao chất lượng sản phẩm.

Ông Nguyễn Minh Nhật, Giám đốc Công ty TNHH Ván ép cơ khí xây dựng Nhật Nam cho biết, để đạt được các mục tiêu sản xuất và phòng chống dịch, công ty xác định môi trường nhà máy tách biệt với bên ngoài. Khi áp dụng "3 tại chỗ", lực lượng văn phòng cho làm việc ở nhà. Với lĩnh vực vận tải, vận chuyển, doanh nghiệp đều thuê ở bên ngoài để tách biệt hoàn toàn với môi trường bên trong doanh nghiệp. Doanh nghiệp cũng xác định phải duy trì được chuỗi cung ứng, phải duy trì được dòng tiền.

Chính vì vậy, khi dịch xuất hiện, công ty đã mua trữ hết các loại vật tư nguyên vật liệu dể duy trì sản xuất trong vòng 3 đến 5 tháng, đồng thời, xác định các nhà cung cấp, hỗ trợ họ về mặt tài chính như ưu tiên thanh toán, đồng thời đặt trước cho họ dài hạn các đơn hàng nguyên liệu để họ tập trung sản xuất các nguồn nguyên liệu phục vụ cho sản xuất.

Trong thời điểm hiện tại, do năng lực sản xuất chưa trở lại được bình thường cho nên Công ty TNHH Ván ép cơ khí xây dựng Nhật Nam tập trung vào các doanh nghiệp truyền thống đã có mối quan hệ hợp tác trong nhiều năm qua.

Về cơ cấu chủng loại sản phẩm, Nhật Nam tập trung vào dòng sản phẩm cao nhưng tốn ít nguyên liệu. Về nguyên liệu đầu vào thì mua trữ các loại vật tư để sản xuất trong thời gian dài, hỗ trợ khách hàng về tài chính và đặt hàng sớm nguyên liệu.

Bằng những giải pháp này, công ty có thể duy trì sản xuất, đáp ứng đơn hàng, nhanh chóng về đích trong năm 2021.

Cùng giải pháp tích trữ nguyên liệu phục vụ cho sản xuất, ông Võ Quang Hà, Tổng Giám đốc Công ty cổ phần Tân Vĩnh Cửu (Tavico) chia sẻ, hiện nay, các nguồn cung cấp nguyên liệu gỗ trong nước và nhập khẩu đều gặp khó khăn do khâu vận chuyển, chi phí logistics tăng cao.

Nếu các doanh nghiệp chế biến gỗ muốn chủ động nguồn nguyên liệu nên tập trung và thỏa thuận để mua được rừng lớn có giá ổn định, đến khâu sau chỉ cần việc khai thác đưa về. Tuy nhiên, đây là việc không đơn giản, doanh nghiệp phải có lượng tài chính lớn.

Do đó, để làm được điều này, các doanh nghiệp có thể cùng ngồi lại với nhau để xây dựng kế hoạch mua nguyên liệu chủ động, đồng thời rất cần sự hợp tác của các doanh nghiệp, hoặc có thể nghĩ đến quỹ tín dụng đặc biệt với một mức lãi suất hợp lý, để các doanh nghiệp có thể mua được khối lượng gỗ lớn và mức giá được ổn định.

Khi đã ổn định về nguồn nguyên liệu, cũng như các phương pháp giữ chân người lao động, doanh nghiệp chế biến và xuất khẩu gỗ có thể an tâm duy trì sản xuất, tăng tốc về đích như mong muốn, đưa ngành xuất khẩu gỗ Việt Nam phát triển hơn nữa./.