Ngành hàng không thế giới xác định hướng đi mới trong năm 2022

Sau hai năm trải qua tình trạng khủng hoảng nghiêm trọng chưa từng có kể từ Chiến tranh Thế giới thứ hai, năm 2022 được dự báo có nhiều khởi sắc hơn đối với ngành hàng không. Với việc mở lại các đường bay quốc tế và nội địa, các hãng hàng không đang triển khai nhiều ưu đãi đặc biệt về giá vé máy bay.

Những chương trình khuyến mại này nhằm thu hút du khách và hỗ trợ phần nào những chi phí cần thiết để đi lại như phí xét nghiệm COVID-19. Tuy nhiên, có thể cơ hội để mua được vé máy bay với chi phí thấp chỉ tồn tại trong một khoảng thời gian ngắn trong thời gian tới. Bài viết đăng trên trang mạng The Conversation đưa ra một số phân tích và dự báo đáng chú ý như sau:

Các chương trình khuyến mại hàng không chỉ kéo dài trong ngắn hạn

Các chương trình khuyến mại của các hãng hàng không có thể chỉ có thời hạn trong khoảng thời gian ngắn do các công ty hàng không đã nhanh chóng nắm bắt được thực tế khi tình hình dịch bệnh đã được kiểm soát và chính phủ các nước đã hỗ trợ nhiều nhất có thể nhằm phục hồi ngành hàng không.

Tuy nhiên, sau khi các hãng hàng không đã phục hồi và hoạt động trở lại, không có gì đảm bảo các hãng hàng không sẽ tiếp tục nhận được sự hỗ trợ của chính phủ nếu tiếp tục rơi vào khủng hoảng. Như vậy, ngành hàng không có thể phải từ bỏ mô hình kinh doanh "lợi nhuận thấp" với các chương trình khuyến mại vé máy bay giá rẻ nhất từ những năm 1970 đến 2020.

Trước năm 1970, ngành hàng không được quản lý chặt chẽ. Đối với hàng không nội địa, chính phủ thường có các biện pháp để bảo vệ, hỗ trợ hãng hàng không quốc gia. Chẳng hạn như Australia có chính sách “hai hãng hàng không” hạn chế cạnh tranh trên các đường bay chính đối với hai hãng hàng không là Trans Australia Airlines thuộc sở hữu chính phủ và một hãng hàng không tư nhân (thường là Ansett Airlines).

Ở khía cạnh quốc tế, giá vé máy bay được giữ ở mức cao do đạt được thỏa thuận thống nhất về giá thông qua Hiệp hội Vận tải Hàng không Quốc tế (IATA) với hai mức giá cho loại vé hạng phổ thông và hạng nhất.

Cho đến năm 1970, máy bay phản lực thương mại lớn nhất là Boeing 707 với sức chứa 180 hành khách. Tuy nhiên, chi phí cho nguyên liệu cho dòng máy bay này cao vì vậy các hãng phải tăng giá vé. Đến khi máy bay Boeing 747 jumbo xuất hiện với sức chưa tăng gấp đôi lên 440 hành khách đồng thời xuất hiện thêm lựa chọn giá vé phổ thông, cao cấp và thương gia.

Vào những năm 1980 và 1990, các đại lý du lịch bắt đầu mở “các trung tâm bán vé” chuyên cung cấp vé máy bay giá rẻ để phân phối khách đối với các hãng hàng không ít phổ biến hơn.

Giá vé máy bay từ đó giảm mạnh khiến cho giá vé của IATA không còn phù hợp. Với sự gia tăng nhanh chóng của các hãng hàng không giá rẻ, năm 2017, IATA buộc phải bãi bỏ quy định “YY” về thiết lập giá vé.

Chính phủ các nước cũng phải bỏ các quy định bảo hộ hàng không, cụ thể năm 1990, Australia bỏ chính sách “hai hãng hàng không” nhằm gia tăng tính cạnh tranh của ngành hàng không. Giá vé máy bay từ đó do thị trường chứ không phải do các cơ quan quản lý hàng không đưa ra.

Thời kỳ mua vé máy bay giá rẻ sẽ sớm kết thúc?

Việc giảm giá vé phụ thuộc vào việc các hãng hàng không áp dụng mô hình kinh doanh với lợi nhuận trên mỗi hành khách thấp hơn nhưng số lượng khách nhiều hơn, đồng thời cắt giảm các chi phí khác bằng cách sử dụng máy bay công suất lớn hơn.

Mô hình kinh doanh này đã góp phần làm cho lượng khách du lịch toàn cầu tăng từ khoảng 166 triệu lượt vào năm 1970 lên 1,5 tỷ lượt vào năm 2019. Tuy nhiên, các hãng hàng không cần những chiếc máy bay chở đầy hành khách để kiếm lợi nhuận.

Tính đến năm 2019, lợi nhuận trên mỗi hành khách cho các chuyến bay khứ hồi quốc tế là khoảng 10 USD. Do đó, có thể thấy việc duy trì mô hình kinh doanh với lợi nhuận thấp trong thời điểm hiện nay là rất khó khăn.

Năm 2022, nhiều hãng hàng không có thể đa dạng hóa các lĩnh vực kinh doanh khác như ăn uống hoặc bảo hiểm. Các hãng hàng không giá rẻ có thể vẫn tồn tại, nhưng họ sẽ yêu cầu khách hàng phải trả thêm các khoản phí dịch vụ trên máy bay như đồ ăn nhẹ hoặc vận chuyển thêm các loại hàng hóa đa dạng.

Mặc dù các hãng hàng không đều cam kết không tăng giá, nhưng thực tế các công ty này cần phải bù đắp vào khoản lỗ lớn sau hai năm dịch bệnh. Vì vậy, các hãng hàng không sẽ ưu tiên nhiều hơn đối với nhóm khách hàng ít hơn, nhưng mang lại lợi nhuận cao hơn./.