Ngành ô tô châu Âu đối mặt với tình trạng dư thừa năng lực sản xuất nghiêm trọng

Báo Handelsblatt của Đức dẫn nghiên cứu của Công ty tư vấn BCG cho biết, ngành công nghiệp ô tô châu Âu đang đối mặt tình trạng dư thừa năng lực sản xuất nghiêm trọng, khiến gần 1/3 số nhà máy trong khu vực không còn cần thiết nếu xét theo nhu cầu thị trường hiện nay. Trong bối cảnh doanh số bán xe phục hồi chậm, nhiều hãng xe lớn đang tính đến phương án đóng cửa các cơ sở sản xuất.

Nghiên cứu cho thấy các nhà máy ô tô tại châu Âu hiện chỉ hoạt động với mức công suất trung bình khoảng 59%, thấp hơn nhiều so với ngưỡng khoảng 80% được xem là tối ưu về hiệu quả chi phí. BCG ước tính châu Âu đang dư thừa năng lực sản xuất khoảng 5,4 triệu xe, tương đương công suất của hơn 35 nhà máy trong tổng số khoảng 90 nhà máy ô tô đang hoạt động.

BCG nhận định tình trạng này mang tính cơ cấu và khó có thể cải thiện trong vài năm tới. Theo chuyên gia ô tô Albert Waas của BCG, việc đóng cửa một số nhà máy tại Đức và các nước châu Âu là điều khó tránh khỏi khi các hãng phải giảm chi phí sản xuất. Khoảng hơn 10 cơ sở sản xuất tại châu Âu hiện được đánh giá đang đối mặt nguy cơ cao.

Áp lực chủ yếu đè nặng lên các nhà sản xuất xe phổ thông. Theo BCG, Stellantis dự kiến cắt giảm khoảng 800.000 xe công suất sản xuất tại châu Âu, tương đương 17%. Ngay cả các hãng xe sang cũng đang thu hẹp quy mô. Mercedes-Benz dự kiến giảm năng lực sản xuất toàn cầu từ hơn 2,5 triệu xe năm 2024 xuống khoảng 2,2 triệu xe vào năm 2028, trong khi sản lượng của BMW cũng đã giảm trong năm 2024.

Theo các chuyên gia, nguyên nhân chính là nhu cầu ô tô toàn cầu thấp hơn nhiều so với kỳ vọng trước đại dịch COVID-19. Nếu trước đây ngành công nghiệp dự báo doanh số toàn cầu có thể duy trì trên 100 triệu xe/năm thì hiện mức tiêu thụ được cho là sẽ ổn định quanh 90 triệu xe. Tại châu Âu, nhu cầu vẫn chưa trở lại mức trước đại dịch, trong khi thị trường Trung Quốc tăng trưởng chậm hơn dự kiến. Bên cạnh đó, xu hướng các hãng sản xuất xe ngay tại Mỹ và Trung Quốc để phục vụ thị trường nội địa cũng làm giảm nhu cầu duy trì công suất tại châu Âu.

BCG cho rằng việc chuyển đổi nhà máy sang sản xuất linh kiện, hợp tác với các hãng xe Trung Quốc hoặc phục vụ ngành công nghiệp quốc phòng chỉ có thể giải quyết một phần vấn đề. Về lâu dài, đóng cửa các cơ sở hoạt động kém hiệu quả vẫn là giải pháp chủ yếu nhằm nâng cao sức cạnh tranh của ngành.