Ngành ô tô châu Âu phát tín hiệu đáng lo ngại

Công nhân làm việc tại dây chuyền sản xuất lắp ráp ô tô ở Đức. Ảnh: TTXVN

Theo báo La Tribune của Pháp, đằng sau cú lao dốc gần 20% của cổ phiếu doanh nghiệp là những vấn đề mang tính cơ cấu đang đè nặng lên toàn ngành: nhu cầu suy yếu, dư thừa công suất, chi phí tăng, chuyển đổi công nghệ và sự dịch chuyển đầu tư ra ngoài châu Âu.

Sáng 8/10, cổ phiếu OPmobility giảm 19,6% sau khi tập đoàn hạ dự báo tài chính năm 2026. Tác động nhanh chóng lan sang các nhà cung ứng ô tô lớn khác của Pháp, với Forvia giảm 8,3% và Valeo giảm 6,6%. Phản ứng mạnh của thị trường cho thấy những khó khăn của OPmobility đang được nhìn nhận như một dấu hiệu về triển vọng chung của ngành công nghiệp ô tô châu Âu.

OPmobility, trước đây là Plastic Omnium, dự kiến cắt khoảng 310 việc làm tại Pháp và 460 tại Đức, đồng thời chi 120-130 triệu euro cho chương trình tái cơ cấu trong năm nay. Tập đoàn cũng điều chỉnh công suất một số nhà máy và tập trung sản xuất vào những cơ sở có hiệu suất cao hơn trong bối cảnh thị trường châu Âu xuất hiện tình trạng dư thừa năng lực.

Doanh nghiệp cho biết thị trường ô tô đang xấu đi nhanh hơn dự kiến, với sản lượng tại Trung Quốc giảm, một số nhà sản xuất tạm dừng hoạt động, trong khi giá nguyên liệu và linh kiện điện tử tăng. Lạm phát kéo dài và biến động giá cả tiếp tục gây sức ép lên biên lợi nhuận của các nhà cung ứng. Lợi nhuận hoạt động năm 2026 của OPmobility hiện được dự báo chỉ đạt 430-450 triệu euro, thấp hơn mức 490 triệu euro của năm 2025.

Đáng chú ý hơn, sức ép đang lan sang hoạt động nghiên cứu và phát triển, vốn là nền tảng cho khả năng cạnh tranh dài hạn của ngành ô tô châu Âu. OPmobility cho biết các nhà sản xuất ô tô đang giảm số chương trình phát triển liên quan đến động cơ, một phần do quá trình chuyển đổi khỏi động cơ đốt trong theo định hướng của Liên minh châu Âu. Trong khi đó, lĩnh vực hydro cũng chưa đạt kỳ vọng khi nhiều dự án tại châu Âu và Mỹ bị trì hoãn hoặc hủy bỏ.

Điều này tạo ra một nghịch lý đối với ngành ô tô châu Âu: doanh nghiệp phải đầu tư lớn để chuyển sang các công nghệ mới, nhưng những công nghệ này chưa tạo ra đủ nhu cầu và lợi nhuận để bù đắp sự suy giảm của các hoạt động truyền thống. Các nhà sản xuất và nhà cung ứng vì vậy buộc phải thu hẹp hoặc tập trung lại mạng lưới sản xuất và nghiên cứu.

Trong khi giảm hoạt động tại châu Âu, OPmobility lại dự kiến tăng tốc đầu tư tại Bắc Mỹ và châu Á, những khu vực được đánh giá có triển vọng tăng trưởng tốt hơn. Tập đoàn cũng đã ký thỏa thuận dự kiến mua lại mảng kinh doanh hệ thống chiếu sáng của Hyundai Mobis.

Sự tương phản giữa cắt giảm tại châu Âu và mở rộng bên ngoài khu vực đặt ra câu hỏi về sức cạnh tranh của nền công nghiệp ô tô châu Âu. Đây không còn chỉ là vấn đề doanh số hay lợi nhuận của một vài doanh nghiệp, mà liên quan đến việc làm, năng lực sản xuất, nghiên cứu công nghệ và toàn bộ chuỗi cung ứng công nghiệp.

Trường hợp OPmobility vì vậy có thể được xem là một tín hiệu cảnh báo rõ rệt về sức khỏe của ngành ô tô châu Âu. Nếu nhu cầu tiếp tục yếu, chi phí duy trì sản xuất cao và quá trình chuyển đổi công nghệ không tạo ra động lực tăng trưởng mới, châu Âu có nguy cơ tiếp tục chứng kiến sự thu hẹp năng lực sản xuất và nghiên cứu, trong khi các khoản đầu tư mới ngày càng hướng sang Bắc Mỹ và châu Á.