Nghề làm tôm khô Cà Mau nhộn nhịp vào vụ Tết

Để kịp nguồn hàng phục vụ thị trường và làm quà biếu, các cơ sở sản xuất tại địa phương đang tập trung tối đa nhân lực, công suất, đồng thời không ngừng đổi mới sản phẩm để đáp ứng nhu cầu ngày càng cao của người tiêu dùng.

Tôm đất là loại tôm chỉ sống tự nhiên, chưa được gây nuôi, có chất lượng thịt ngon ngọt tự nhiên, khi chín có màu đỏ đẹp mắt. Loại tôm này hiện được nhiều cơ sở ở Cà Mau chọn làm nguyên liệu để làm tôm khô, trở thành món quà biếu “đắt đỏ” mỗi dịp lễ, Tết. Để đáp ứng nhu cầu làm quà tặng, gia đình anh Lê Tuấn Kiệt và chị Nguyễn Minh Thư, ngụ tại xã Tạ An Khương, đã nghiên cứu và đưa ra thị trường sản phẩm tôm khô "móng chim" độc đáo. Sản phẩm được dựa trên đặc điểm tự nhiên của con tôm đất để tạo nên hình dáng cong như móng chim bắt mắt.

Nói về ý tưởng làm tôm khô “móng chim”, anh Lê Tuấn Kiệt cho biết, nhận thấy có 1-2 % lượng tôm khô trước đây có hình giống như móng chim, rất đẹp mắt. Từ đây, anh Kiệt đã bỏ ra hàng tháng trời với hàng chục lần sản xuất thử nghiệm để tạo ra con tôm có hình dáng như mong muốn.

Để có được thành phẩm đạt chuẩn, quy trình sản xuất đòi hỏi sự chỉn chu từ khâu chọn nguyên liệu tôm đất tươi sống, ướp đá khô đến việc luộc trong túi chuyên dụng và sấy máy liên tục trong nhiều giờ.

“Nguyên liệu chọn sẽ được rửa sạch, rồi ướp đá khô (tuyệt đối không được dính nước) trong khoảng 15 phút. Tôm đất sau đó được bỏ vào túi luộc trong khoảng 25 phút với số lượng ít để giữ dáng thẳng, rồi đem trải đều trong máy để sấy khoảng 6 tiếng. Tôm đất sau khi sấy sẽ được đem phơi nắng trong 1-2 giờ để đảm bảo con tôm được khô ráo, lên màu đẹp, tách vỏ, phân loại và đóng gói” – anh Lê Tuấn Kiệt, chia sẻ.

Chị Nguyễn Minh Thư cho biết, để làm ra được 1kg tôm “móng chim” thành phẩm thì cần khoảng 6-8 ký tôm đất tươi sống, nên giá trị sản phẩm cũng vì thế cao hơn so với sản phẩm tôm khô thông thường. Bên cạnh đó, quy trình chế biến cũng đòi hỏi khắt khe và qua nhiều công đoạn hơn. Đổi lại, chủ cơ sở tạo ra sản phẩm vừa đẹp mắt lại giữ được hương vị đặc trưng của con tôm đất thiên nhiên. Hiện, sản phẩm này có giá dao động từ 1,5 – 1,8 triệu đồng/kg, tùy loại.

Với mong muốn nâng cao giá trị và phát triển thương hiệu bài bản cho đặc sản của quê hương, năm 2024, gia đình anh Lê Tuấn Kiệt đã thành lập Hợp tác xã tôm khô Đang Diễm, đồng thời đẩy mạnh bán hàng trên các nền tảng mạng xã hội và các hội chợ thương mại trong cả nước.

Với cách làm mới như vậy, cơ sở của gia đình anh Kiệt cung cấp ra thị trường khoảng 200kg tôm khô “móng chim” mỗi tháng và tăng gấp 3-4 lần vào mỗi dịp Tết.

Hòa cùng không khí hối hả của vụ Tết, các hộ làm tôm khô truyền thống tại Cà Mau đang tăng tốc để kịp các đơn hàng đã đặt từ trước và tranh thủ cung ứng trong thời điểm thị trường sôi động nhất trong năm. Ghi nhận tại cơ sở của bà Tiêu Thị Ngọc Sương, ngụ xã Phan Ngọc Hiển, hàng chục lao động đang tất bật với các công đoạn luộc, phơi và bóc tách vỏ tôm từ sáng sớm đến chiều muộn.

Bà Tiêu Thị Ngọc Sương cho biết, nhờ nguồn thủy sản phong phú, đặc biệt là tôm đất và tôm biển, tôm khô Cà Mau từ lâu đã trở thành đặc sản quen thuộc mỗi dịp Tết. Năm nay, nhu cầu thị trường tăng, nhiều cơ sở phải tăng công suất từ 50% trở lên so với ngày thường.

Ông Hồng Chí Linh, chủ doanh nghiệp chế biến tôm khô ở xã Phan Ngọc Hiển, chia sẻ, cơ sở sản xuất tôm khô mang thương hiệu tôm khô Rạch Gốc mỗi năm xuất bán hơn 15 tấn tôm khô thành phẩm. Cao điểm vào vụ Tết thì công suất hoạt động tăng lên gấp đôi. Hiện, cơ sở đã đầu tư máy rửa tôm, máy hấp công suất cao, máy sấy, máy đập tôm... nhằm đáp ứng tốt hơn nhu cầu càng cao của thị trường.

Để kịp nguồn hàng cung cấp cho thị trường, trong thời điểm vụ Tết, các cơ sở làm tôm khô ở Cà Mau thường sử dụng thêm từ 5-10 lao động, với các cơ sở quy mô lớn cần từ 15-20 người. Qua đó không chỉ tạo thêm công ăn việc làm cho lao động nhàn rỗi khu vực nông thôn mà còn góp phần duy trì và giữ gìn nghề truyền thống đặc trưng của quê hương.

Nghề làm tôm khô Cà Mau với lịch sử hàng trăm năm đã được Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch công nhận là Di sản Văn hóa phi vật thể Quốc gia vào năm 2023. Bên cạnh đó, với diện tích nuôi tôm khoảng 400.000ha, tỉnh Cà Mau xác định việc trì và phát triển các làng nghề truyền thống gắn với những sáng tạo mới không chỉ góp phần giữ gìn hương vị Tết đặc trưng mà còn khẳng định vị thế của ngành hàng chủ lực số một của vùng đất cực Nam Tổ quốc.