Nghị quyết 10-NQ/TW và bước chuyển chiến lược tư duy - Bài cuối: Cạnh tranh đón vốn đầu tư thế hệ mới

Trong nhiều thập niên, lao động giá rẻ, đất đai dồi dào và các ưu đãi về thuế từng là những "thỏi nam châm" giúp các quốc gia thu hút vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI). Tuy nhiên, cuộc cạnh tranh FDI toàn cầu đang bước sang một giai đoạn mới. Khi công nghệ trở thành động lực tăng trưởng và các mục tiêu phát triển bền vững ngày càng được đề cao, dòng vốn quốc tế cũng thay đổi theo hướng ưu tiên những địa điểm có năng lực đổi mới sáng tạo, nguồn nhân lực chất lượng cao và hệ sinh thái công nghệ phát triển.

Từ Singapore, Ireland đến Hàn Quốc, nhiều nền kinh tế đã thành công trong việc thu hút FDI thế hệ mới – những khoản đầu tư không chỉ mang theo vốn, mà còn đi kèm công nghệ, tri thức và năng lực nghiên cứu phát triển (R&D). Kinh nghiệm của các quốc gia này cho thấy, trong cuộc đua mới, lợi thế cạnh tranh không còn nằm chủ yếu ở chi phí sản xuất thấp, mà ở khả năng tạo dựng môi trường thuận lợi cho đổi mới sáng tạo và các ngành công nghệ cao phát triển.

* Singapore: Hệ sinh thái thay vì chạy đua ưu đãi

Singapore là một trong những ví dụ điển hình nhất về sự chuyển đổi từ thu hút vốn sang thu hút công nghệ. Trong giai đoạn đầu phát triển, quốc đảo này cũng sử dụng các chính sách ưu đãi để thu hút doanh nghiệp nước ngoài. Tuy nhiên, từ nhiều năm trước, Singapore đã chuyển trọng tâm sang xây dựng hệ sinh thái đổi mới sáng tạo toàn diện.

Trong nhiều năm qua, Singapore ngày càng ưu tiên thu hút các dự án có hàm lượng công nghệ cao, giá trị gia tăng lớn và khả năng đóng góp cho hệ sinh thái đổi mới sáng tạo trong nước.

* Ireland: Nguồn nhân lực chất lượng cao

Một trường hợp đáng chú ý khác là Ireland. Trong nhiều năm, Ireland được biết đến với mức thuế doanh nghiệp hấp dẫn. Tuy nhiên, bên cạnh chính sách thuế doanh nghiệp cạnh tranh, Ireland đã đầu tư mạnh cho giáo dục và phát triển nguồn nhân lực, đặc biệt trong các ngành khoa học, công nghệ, kỹ thuật và toán học (STEM). Nhờ đó, nước này xây dựng được lực lượng lao động trình độ cao, đáp ứng yêu cầu của các tập đoàn công nghệ hàng đầu thế giới.

Ngày nay, nhiều tập đoàn lớn trong lĩnh vực công nghệ, dược phẩm và dịch vụ số lựa chọn Ireland không chỉ làm nơi sản xuất mà còn là trung tâm nghiên cứu, phát triển sản phẩm và quản lý hoạt động tại châu Âu.

Kinh nghiệm của Ireland cho thấy ưu đãi tài chính có thể giúp thu hút nhà đầu tư ban đầu, nhưng nhân lực chất lượng cao mới là yếu tố giữ chân các dự án giá trị gia tăng lớn trong dài hạn.

* Hàn Quốc: Các cụm công nghệ quy mô lớn

Trong cuộc cạnh tranh thu hút FDI công nghệ cao, Hàn Quốc lại lựa chọn một hướng đi khác. Thay vì phân tán nguồn lực, nước này tập trung phát triển các cụm công nghệ chuyên biệt trong các lĩnh vực như bán dẫn, pin xe điện, robot và công nghệ số.