Nghị quyết 36-NQ/TW: Cà Mau mở hướng phát triển không gian biển

Với vùng không gian khai thác biển rộng khoảng 120.000 km², hệ sinh thái rừng ngập mặn lớn hàng đầu cả nước và cụm đảo Hòn Khoai nằm trên tuyến hàng hải quốc tế, Cà Mau hội tụ đầy đủ điều kiện để trở thành trung tâm kinh tế biển năng động, hiện đại và bền vững.*Cụ thể hóa Nghị quyết 36-NQ/TW

Sau khi Nghị quyết số 36-NQ/TW, ngày 22/10/2018, về Chiến lược phát triển bền vững kinh tế biển Việt Nam đến năm 2030, tầm nhìn 2045 được ban hành, Tỉnh ủy Cà Mau đã định hướng chiến lược phát triển kinh tế biển bền vững gắn với quốc phòng, an ninh.

Trên cơ sở đánh giá tiềm năng và nguồn lực, Tỉnh ủy và UBND tỉnh cụ thể hóa chiến lược Trung ương thành các chương trình hành động. Các trọng tâm gồm: phát triển bền vững, tăng trưởng xanh, cơ cấu lại các ngành kinh tế biển theo hướng hiện đại, hài hòa giữa khai thác tài nguyên và bảo vệ môi trường, hệ sinh thái biển đảo. Mục tiêu đến năm 2045, Cà Mau trở thành tỉnh phát triển mạnh về kinh tế biển, đạt các tiêu chí quốc gia về phát triển bền vững.

Chuyển từ tư duy "thuận thiên" sang "thuận thiên – hợp thời", Cà Mau biến thách thức biến đổi khí hậu – xâm nhập mặn, biển tiến – thành cơ hội kinh tế. Theo Phó giáo sư, Tiến sĩ Trần Đình Thiên, phát triển kinh tế biển cần lấy quản lý tài nguyên, nguồn nước và khả năng thích ứng với biến đổi khí hậu làm nguyên tắc tổ chức không gian quy hoạch vùng, đảm bảo sinh kế bền vững cho người dân.Với tọa độ cực Nam, mọi dự án đầu tư hạ tầng biển đều đặt dưới “lăng kính” quốc phòng – an ninh. Các cảng biển, cầu vượt biển Hòn Khoai mang tính lưỡng dụng: vừa phát triển kinh tế, vừa củng cố thế trận quốc phòng vững chắc.

Trong gần 10 năm triển khai Nghị quyết 36-NQ/TW, kinh tế biển Cà Mau ghi nhận nhiều thành tựu. Ông Phạm Văn Mười, Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường, cho biết ngành thủy sản là trụ cột. Đến năm 2025, tổng sản lượng thủy sản đạt 1,268 triệu tấn, trong đó nuôi trồng hơn 904.000 tấn với mô hình siêu thâm canh công nghệ cao, nuôi tôm – rừng, tôm – lúa đạt chứng nhận quốc tế, nâng cao thương hiệu xuất khẩu. Khai thác biển được cơ cấu lại, duy trì ổn định, bền vững.

Lĩnh vực năng lượng tái tạo bứt phá với 28 dự án điện gió ven bờ và ngoài khơi, hướng đến hình thành trung tâm năng lượng sạch lớn. Bảo vệ môi trường được chú trọng với Khu bảo tồn biển Cà Mau rộng 27.000 ha, duy trì rừng ngập mặn và nguồn lợi thủy sản tự nhiên. Thu nhập người dân ven biển, hải đảo tăng, đạt bình quân 65,4 triệu đồng/người/năm 2025, chỉ số HDI cải thiện ổn định.Tuy nhiên, Cà Mau vẫn đối mặt nhiều thách thức: hạ tầng giao thông kết nối liên vùng còn yếu, chi phí đầu tư lớn, logistics chưa phát triển đồng bộ; hạ tầng khu kinh tế ven biển chậm, khai thác biển mang tính manh mún; nguồn nhân lực kinh tế biển chưa đáp ứng yêu cầu, thiếu chuyên gia, kỹ sư công nghệ cao; thiên tai, sạt lở bờ biển và xâm nhập mặn ngày càng nghiêm trọng, ảnh hưởng hạ tầng và nuôi trồng thủy sản.

*Phát triển chiến lược, dựng thế đứng quốc gia trên biển

Cuối năm 2025, Tổng Bí thư Tô Lâm trong chuyến thăm Hòn Khoai nhấn mạnh tầm quan trọng xây dựng cảng Hòn Khoai thành điểm kết nối Vùng kinh tế trọng điểm Đồng bằng sông Cửu Long, giảm chi phí logistics, mở lối xuất khẩu nông sản, thủy sản ra tuyến hàng hải quốc tế. “Chúng ta đang dựng nên không chỉ một cảng biển, mà là thế đứng của đất nước trên biển lớn”, Tổng Bí thư nhấn mạnh.

Trong 5–10 năm tới, Cà Mau tập trung triển khai các dự án đột phá: khai thác kinh tế biển sâu tại Hòn Khoai, Hòn Chuối; phát triển điện gió ngoài khơi và nuôi biển xa bờ; siêu dự án Cảng nước sâu Hòn Khoai – cảng lưỡng dụng, trung tâm trung chuyển hàng hóa quốc tế, kết nối trục hàng hải Thái Bình Dương – Ấn Độ Dương.Hạ tầng giao thông đa phương thức được đẩy mạnh: cao tốc nối Mũi Cà Mau, nâng cấp Cảng hàng không, hệ thống đường thủy nội địa kết nối nội địa với khu kinh tế ven biển và cảng biển. Vùng bờ biển và bãi bồi phát triển nuôi trồng thủy sản bền vững gắn với rừng ngập mặn, chuyển đổi một phần sang du lịch sinh thái tại Khu du lịch quốc gia Mũi Cà Mau. Dải hành lang kinh tế ven biển Đông – Tây kết nối từ cửa biển Sông Đốc đến Gành Hào, với Khu kinh tế Năm Căn và Đô thị biển Sông Đốc là cực hút đầu tư.

Ngành thủy sản được cơ cấu lại: giảm khai thác gần bờ, đầu tư nuôi biển công nghệ cao, xây dựng nhà máy chế biến giá trị gia tăng, mở rộng xuất khẩu sang thị trường khó tính. Cà Mau hướng tới trung tâm năng lượng tái tạo, thu hút dự án điện gió ngoài khơi, nghiên cứu Hydro xanh, Amoniac xanh, kết hợp xây dựng hệ thống kè chắn sóng, thủy lợi ven biển, trồng rừng ngập mặn phòng chống thiên tai.Nguồn nhân lực là ưu tiên: tỉnh chuyển đổi lao động truyền thống sang nguồn nhân lực kinh tế biển hiện đại, liên kết chính quyền – đại học – doanh nghiệp, đào tạo kỹ thuật hạ tầng cảng, logistics biển, vận hành giao thông, kinh tế số, đồng thời thu hút chuyên gia, kỹ sư công nghệ cao.

Theo ông Lê Văn Sử, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Cà Mau, để phát triển kinh tế biển đạt kết quả, tỉnh cũng rất quan tâm đến xây dựng nguồn nhân lực phục vụ phát triển kinh tế biển hiện đại như chuyển đổi mạnh mẽ từ "lao động truyền thống" sang "nguồn nhân lực kinh tế biển hiện đại" . Ưu tiên liên kết chặt chẽ giữa chính quyền - các trường đại học - doanh nghiệp lớn để đào tạo bài bản các ngành then chốt bao gồm: kỹ thuật hạ tầng cảng, quản trị logistics biển, công nghệ vận hành giao thông và kinh tế số. Đồng thời có chính sách, cơ chế đãi ngộ đặc thù thu hút các chuyên gia kinh tế, kỹ sư công nghệ cao về làm việc tại địa phương…Nghị quyết 36-NQ/TW mở ra cơ hội lịch sử cho Cà Mau bứt phá ra biển lớn. Với chiến lược rõ ràng, đầu tư đúng tầm vào những “nút thắt” như Cảng nước sâu Hòn Khoai và nguồn nhân lực chất lượng cao, Cà Mau có khả năng biến tiềm năng biển rộng lớn thành sự giàu có bền vững, trở thành cực tăng trưởng động lực kinh tế biển, nơi đầu sóng địa đầu của Tổ quốc.