Nước Mỹ bước vào một giai đoạn mới trong các cuộc tranh luận chính sách kinh tế

Việc đảng Dân chủ giành quyền kiểm soát Quốc hội Mỹ sau cuộc bầu cử giữa kỳ hôm 3/11 được cho là sẽ mở ra một giai đoạn mới trong các cuộc tranh luận về các chính sách kinh tế, từ thuế quan đến giá dầu, từ việc bãi bỏ quy định đến chính sách y tế và sự phát triển của trí tuệ nhân tạo (AI).

Quốc hội có thể không có quyền kiểm soát trực tiếp đối với những vấn đề như thuế quan, thực thi luật nhập cư hoặc các quy định về môi trường và sức khỏe hay việc giảm leo thang căng thẳng với Iran. Tuy nhiên, Quốc hội kiểm soát ngân sách nhà nước và khả năng vay nợ, những đòn bẩy mà họ có thể sử dụng để đưa Tổng thống Donald Trump vào bàn đàm phán.

Hiệu quả của ban lãnh đạo Quốc hội mới trong việc đạt được các thỏa thuận và trọng tâm của họ vẫn là những câu hỏi bỏ ngỏ. Nhưng xét cho cùng, đây là một chiến dịch tranh cử xoay quanh vấn đề khả năng chi trả, vì vậy các chính sách liên quan đến thuế quan, giá năng lượng và các vấn đề thiết yếu khác có thể là trọng tâm trong nỗ lực của đảng Dân chủ trong việc giám sát chính quyền của ông Trump.

Điều này cũng có thể làm thay đổi động lực đối với Cục Dự trữ liên bang Mỹ (Fed), với đảng Dân chủ trong vai trò giám sát của mình có khả năng thúc đẩy các bước quyết liệt hơn để kiểm soát lạm phát. Bản thân quỹ đạo phát triển của AI cũng có thể đang thay đổi, khi cử tri ở các bang quan trọng như Texas bầu ra các thống đốc thuộc đảng Dân chủ, những người đã hứa hẹn giám sát chặt chẽ hơn đối với sự phát triển nhanh chóng của AI, khiến việc xây dựng các trung tâm dữ liệu có thể bị chậm lại.

Giới phân tích cho rằng các chính sách quan trọng như thương mại và đối ngoại có thể được thực hiện nhanh chóng, khi quyền lực của Tổng thống Trump vẫn gần như không bị hạn chế. Tuy nhiên, với tỷ lệ ủng hộ vững chắc tại Hạ viện và Thượng viện, đảng Dân chủ có thể đe dọa đóng cửa chính phủ và không nâng trần nợ công, trừ phi họ nhận được nhượng bộ về các vấn đề như khôi phục tín dụng thuế hỗ trợ người mua bảo hiểm đã bị cắt giảm theo luật do ông Trump ủng hộ.

Trong một tuyên bố ngày 4/11, Chủ tịch Ủy ban Tài chính Thượng viện sắp nhậm chức Ron Wyden đã hé lộ về cuộc thảo luận sắp tới, nói rằng ủy ban của ông sẽ theo đuổi chương trình thuế yêu cầu giới siêu giàu và các tập đoàn phải đóng thuế công bằng, xem xét cải cách y tế và tái khẳng định quyền lực của Quốc hội đối với chính sách thương mại của nước Mỹ.