Nghị quyết 57-NQ/TW: Công nghệ mở đường cho doanh nghiệp xây dựng tăng năng suất

Khi doanh nghiệp mở rộng quy mô, công nghệ không chỉ hỗ trợ bán hàng, quản lý mà còn giúp giảm phụ thuộc vào kinh nghiệm cá nhân, nâng năng suất và tạo nền tảng để ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI). Đây là những vấn đề được đặt ra tại Hội thảo “Ứng dụng công nghệ tăng tốc chuyển đổi số” do Hội Mỹ nghệ và Chế biến gỗ TP. Hồ Chí Minh (HAWA) phối hợp Hiệp hội Xây dựng và Vật liệu xây dựng TP. Hồ Chí Minh (SACA) tổ chức ngày 1/10.

Ông Vũ Nguyễn Minh Hoàng, Giám đốc Khối kinh doanh - Hoa Sen Home cho rằng, mở rộng quy mô bền vững không chỉ là tăng số lượng điểm bán mà quan trọng hơn là xây dựng một hệ thống có khả năng nhân rộng, chuẩn hóa và khai thác hiệu quả dữ liệu thị trường. Khởi đầu từ các sản phẩm tôn, thép, nhựa, Hoa Sen Home từng bước mở rộng danh mục sang vật liệu xây dựng và hoàn thiện, hướng tới đáp ứng toàn bộ nhu cầu của khách hàng trong quá trình xây dựng ngôi nhà. cách tiếp cận này giúp doanh nghiệp gia tăng giá trị trên mỗi khách hàng, chuyển từ bán sản phẩm đơn lẻ sang cung cấp giải pháp tổng thể.

Theo ông Vũ Nguyễn Minh Hoàng, cùng với mở rộng danh mục, chuẩn hóa hệ thống được xem là yếu tố quan trọng để kiểm soát chất lượng khi quy mô tăng lên. Việc phân định chức năng từng mô hình cửa hàng, chuẩn hóa trưng bày, vận hành và dịch vụ giúp hình thành mô hình kinh doanh có thể nhân rộng, đồng thời nâng cao năng lực cạnh tranh của các đối tác trong hệ thống.

Đáng chú ý, mạng lưới điểm bán còn được xem như những “cảm biến thị trường”. Dữ liệu về hành vi mua sắm, doanh số từng sản phẩm, giá bán, tần suất mua lại và phản hồi của khách hàng giúp doanh nghiệp nhận diện nhanh sự thay đổi nhu cầu theo từng khu vực, từ đó điều chỉnh sản phẩm, giá, tồn kho và hoạt động kinh doanh.

Trên nền tảng đó, chuyển đổi số trở thành công cụ kết nối dữ liệu từ tổng kho đến cửa hàng, tối ưu tồn kho, rút ngắn thời gian giao hàng và mở rộng kênh bán. Mô hình cũng đặt trọng tâm vào liên kết hệ sinh thái, trong đó nhà sản xuất, đại lý, nhà thầu, kiến trúc sư, chủ đầu tư và khách hàng cùng tham gia chuỗi giá trị, chuyển từ quan hệ mua - bán sang cùng tạo giá trị và cùng tăng trưởng.

Trong khi đó, ông Trần Hưng Dũng, Giám đốc Điều hành Door&Home - Tập đoàn Austdoor, nhìn nhận công nghệ cần được đặt trong bài toán tăng năng suất và nâng giá trị cung cấp cho khách hàng. Theo đó sản phẩm là thứ doanh nghiệp bán nhưng giải pháp mới là thứ khách hàng thực sự mua. Doanh thu của doanh nghiệp tăng chưa đồng nghĩa năng suất tăng nếu doanh nghiệp vẫn phụ thuộc nhiều vào con người với quy trình thủ công và dữ liệu phân tán. Những hạn chế này không chỉ làm tăng chi phí mà còn khiến mô hình kinh doanh khó nhân rộng.

Từ đó, doanh nghiệp cần chuyển từ bán sản phẩm sang cung cấp giải pháp, từ dựa vào kinh nghiệm cá nhân sang vận hành bằng dữ liệu và nền tảng công nghệ. Thay vì chỉ tập trung tăng số lượng khách hàng, doanh nghiệp có thể gia tăng giá trị trên mỗi khách hàng bằng cách mở rộng danh mục sản phẩm, kết hợp sản phẩm bổ trợ và hình thành các gói giải pháp đáp ứng trọn vẹn nhu cầu.

“Một yêu cầu quan trọng của quá trình mở rộng là giảm sự phụ thuộc vào kinh nghiệm của từng cá nhân. Các khâu tư vấn, báo giá, bản vẽ, chăm sóc khách hàng cần được chuẩn hóa và số hóa, qua đó giúp một nhân viên có thể phục vụ nhiều khách hàng hơn, đồng thời nâng cao tốc độ, độ chính xác và khả năng nhân rộng mô hình. Chuyển đổi số cũng cần được thực hiện theo lộ trình, bắt đầu từ số hóa quy trình, tiến tới tự động hóa và sau đó ứng dụng dữ liệu, trí tuệ nhân tạo AI để tư vấn, đề xuất, dự báo và hỗ trợ ra quyết định. Doanh nghiệp không nên bắt đầu bằng AI khi quy trình và dữ liệu chưa được chuẩn hóa”, ông Trần Hưng Dũng khuyến nghị.

Ở cấp độ cao hơn, doanh nghiệp có thể chuyển từ mô hình phân phối đơn thuần sang xây dựng hệ sinh thái, kết nối nhà sản xuất, đại lý, kiến trúc sư, nhà thầu, đơn vị thi công và khách hàng trên nền tảng số. Khi các mắt xích được kết nối, doanh nghiệp không chỉ mở rộng kênh bán mà còn tạo thêm dữ liệu, nâng năng suất và phát triển các giải pháp có giá trị cao hơn.

Từ yêu cầu chuẩn hóa quy trình và dữ liệu, (AI) đang mở ra một bước phát triển mới cho doanh nghiệp xây dựng. Tuy nhiên, ông Huỳnh Nhất Linh, Giám đốc Công ty cổ phần Đầu tư Nhất Nghệ, Phó Ban Ứng dụng khoa học và công nghệ - Hiệp hội SACA nhận định, AI không thể tự tạo ra năng lực cho doanh nghiệp nếu những nền tảng về con người, quy trình và dữ liệu chưa được chuẩn hóa. Doanh nghiệp cần nhìn nhận việc ứng dụng AI theo từng cấp độ, thay vì chỉ dừng ở sử dụng các công cụ AI để hỗ trợ công việc cá nhân. Có 5 cấp độ ứng dụng AI, từ hỏi đáp, giao việc cho AI đến tự động hóa, xây dựng công cụ riêng và cao nhất là vận hành dựa trên dữ liệu.

“Doanh nghiệp không thể bỏ qua các bước nền tảng để đi thẳng đến cấp độ cao hơn. Một công cụ nội bộ chỉ phát huy hiệu quả khi doanh nghiệp có dữ liệu chuẩn; trong khi dữ liệu chuẩn phải được hình thành từ quá trình chuẩn hóa quy trình và tự động hóa việc thu thập, cập nhật dữ liệu. Một vấn đề khác là cách thức tổ chức ứng dụng AI. Nếu mỗi nhân viên tự sử dụng AI theo cách riêng, doanh nghiệp có thể nhanh chóng cải thiện năng suất ở từng vị trí nhưng khó hình thành năng lực chung. Kỹ sư, cán bộ dự toán, chỉ huy trưởng có thể sử dụng AI để soạn thảo, tra cứu hoặc tính toán, song kết quả vẫn phụ thuộc vào từng cá nhân. Khi nhân sự thay đổi, tri thức và cách thức xử lý công việc cũng có nguy cơ bị phân tán”, ông Huỳnh Nhất Linh phân tích.

Theo ông Huỳnh Nhất Linh, trong lĩnh vực xây dựng, AI đặc biệt phù hợp với những công việc có tính lặp lại cao, có tiêu chuẩn để đối chiếu và đòi hỏi xử lý đúng thời điểm. AI có thể hỗ trợ đọc và trích xuất thông tin từ bản vẽ PDF, DXF, mô hình BIM, chỉ dẫn kỹ thuật, hóa đơn hoặc phiếu vật tư, qua đó giảm khối lượng công việc thủ công và hạn chế sai sót khi nhập dữ liệu.

AI cũng có thể hỗ trợ phân tích, đối chiếu giữa các nguồn dữ liệu, như so sánh khối lượng, định mức dự toán với thực chi; đối chiếu giá chào thầu giữa các nhà cung cấp hoặc rà soát điều khoản hợp đồng. Các hệ thống cảnh báo và báo cáo theo thời gian thực cũng có thể theo dõi ngân sách, dòng tiền, tiến độ, vật tư hoặc công nợ, qua đó phát hiện nguy cơ vượt ngân sách, nợ quá hạn hoặc chênh lệch kiểm kê kho.

Tuy nhiên, các chuyên gia cũng lưu ý, AI không thay thế hoàn toàn vai trò chuyên môn của con người trong việc đưa ra quyết định. Việc đưa AI vào doanh nghiệp cần bắt đầu từ bài toán nghiệp vụ cụ thể, thay vì bắt đầu bằng việc mua phần mềm. Chỉ khi quy trình rõ ràng, dữ liệu chuẩn và kỷ luật vận hành được thiết lập, AI mới có thể trở thành một phần năng lực vận hành; ngược lại, nếu dữ liệu và quy trình thiếu nhất quán, việc lạm dụng AI có thể gây ra tác dụng ngược là các quyết định sai lầm, gây thiệt hại lớn./.