Ứng dụng công nghệ hỗ trợ đề án 1 triệu ha lúa chất lượng cao, phát thải thấp thành công

Trên lộ trình hiện thực hóa mục tiêu tăng trưởng kinh tế nhanh và bền vững giai đoạn 2026 -2030, An Giang đang khơi thông mạnh mẽ các nguồn lực tri thức và khoa học công nghệ, đẩy mạnh ứng dụng kỹ thuật tiên tiến trong sản xuất nông nghiệp, triển khai chuyển đổi số toàn diện, tạo đà cho tăng trưởng kinh tế - xã hội.

Phó Chủ tịch UBND tỉnh An Giang Lê Trung Hồ nhấn mạnh, với lợi thế về tài nguyên, tiềm năng kinh tế đa dạng, động lực phát triển của tỉnh trong giai đoạn mới phải đến từ tri thức, khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo. An Giang xác định vấn đề này phải trở thành động lực đột phá để nâng cao năng suất, chất lượng và giá trị sản phẩm; thúc đẩy chế biến sâu, kinh tế xanh, kinh tế tuần hoàn; hình thành những sản phẩm, dịch vụ mới có giá trị gia tăng cao, sức cạnh tranh và khả năng phát triển bền vững.

Là thủ phủ nông nghiệp vùng Đồng bằng sông Cửu Long, An Giang đã chứng minh vai trò then chốt của khoa học công nghệ trong việc tái cơ cấu ngành, biến thách thức chi phí sản xuất thành lợi thế cạnh tranh bứt phá. Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường An Giang Lê Hữu Toàn thông tin, sự chuyển dịch công nghệ thể hiện rõ qua việc tỷ lệ cơ giới hóa sản xuất lúa đạt trên 95%; toàn tỉnh đưa vào vận hành khoảng 1.320 thiết bị drone nông nghiệp tích hợp quy trình “3 trong 1” (gieo sạ, rải phân, phun thuốc), giải quyết bài toán thiếu hụt lao động nông thôn. Đặc biệt, tỉnh chủ động ứng dụng đồng bộ khoa học công nghệ và chuyển đổi số để triển khai hiệu quả đề án 1 triệu ha lúa chất lượng cao, phát thải thấp trên địa bàn. Kết quả, tỉnh đã phát triển thành công hơn 159.360 ha lúa chất lượng cao, phát thải thấp. Mô hình canh tác tiên tiến này mang lại hiệu quả kép vượt trội, giảm 42% lượng khí thải CO2 ra môi trường, gia tăng tỷ suất lợi nhuận cho nông hộ từ 17% đến hơn 51%.

Theo đó, An Giang áp dụng các giải pháp công nghệ thông minh từ khâu gieo sạ đến quản lý và thu hoạch. Cụ thể là thiết bị bay không người lái (drone) thay thế lao động thủ công trong việc gieo sạ, bón phân, phun thuốc bảo vệ thực vật. Công nghệ này giúp định lượng chính xác, giảm thất thoát vật tư và cắt giảm từ 13% chi phí sản xuất trở lên. Tiếp đến, hệ thống cảm biến IoT mặt ruộng, các trạm cảm biến thông minh liên tục đo đạc độ ẩm đất, mực nước, độ pH và nhiệt độ. Dữ liệu tự động truyền về điện thoại của kỹ thuật viên và nông dân để điều tiết nguồn nước kịp thời, phù hợp thực tế đồng ruộng.

Cùng đó, công nghệ quản lý nước xen kẽ (AWD), áp dụng phương pháp tưới ngập - khô xen kẽ giúp tiết kiệm đáng kể nguồn nước ngọt, chống đổ ngã cho cây lúa và giảm thiểu tối đa hiện tượng phát thải khí methane từ đất ruộng ngập nước lâu ngày. Bẫy đèn thông minh tích hợp AI, ứng dụng trí tuệ nhân tạo để tự động nhận diện, đếm số lượng côn trùng và gửi cảnh báo sớm về dịch bệnh qua ứng dụng, qua đó, nông dân chỉ phun thuốc khi thực sự cần thiết.

Ngoài ra, hệ thống quản lý dữ liệu MRV, số hóa quy trình đo đạc, báo cáo và thẩm định lượng phát thải carbon là cơ sở chuẩn hóa dữ liệu để gạo An Giang hướng tới các thị trường cao cấp và chuẩn bị cho việc bán tín chỉ carbon; xử lý tuần hoàn rơm rạ sau thu hoạch để tăng thêm thu nhập cho nông dân.

An Giang hướng tới mục tiêu nhân rộng quy mô thực hiện đề án 1 triệu ha lúa chất lượng cao, phát thải thấp trên địa bàn đạt hơn 351.360 ha năm 2030. Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ An Giang Võ Minh Trung cho hay, tỉnh đang phối hợp hoàn thiện hồ sơ đặt hàng Bộ Khoa học và Công nghệ 3 nhiệm vụ chiến lược, trong đó ứng dụng AI và IoT trong dự báo sâu bệnh, điều tiết tưới tiêu tự động phục vụ canh tác lúa chất lượng cao, phát thải thấp. Tỉnh hiện thực hóa đột phá chiến lược về tăng trưởng xanh, tạo đòn bẩy đưa khoa học, công nghệ, và chuyển đổi số trở thành động lực chủ yếu giúp thúc đẩy tăng trưởng kinh tế 2 con số”, hướng tới mục tiêu phát triển bền vững, thích ứng với biến đổi khí hậu tại vùng Đồng bằng sông Cửu Long. Đồng thời, giảm chi phí đầu vào, tiết kiệm nước, giảm ô nhiễm môi trường, hỗ trợ đề án canh tác 1 triệu ha lúa chất lượng cao, phát thải thấp.

Lãnh đạo tỉnh An Giang nhấn mạnh, tầm nhìn bứt phá đến năm 2030 của tỉnh là ứng dụng khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số tập trung vào kinh tế thủy sản, tập trung nghiên cứu ứng dụng công nghệ sinh học, công nghệ chọn tạo giống thích ứng với biến đổi khí hậu; giảm tổn thất sau thu hoạch; nâng cao chất lượng, giá trị sản phẩm và thúc đẩy kinh tế tuần hoàn, tái sử dụng phế phụ phẩm ngành thủy sản...