Nghị quyết 57-NQ/TW: Ứng dụng hiệu quả chuyển đổi số trong dự báo và phòng chống thiên tai

Với việc đẩy mạnh ứng dụng chuyển đổi số trong công tác, điều hành, dự báo thiên tai có nguồn gốc khí tượng thủy văn đã giúp nhiều địa phương ứng phó thiên tai đạt kịp thời, hiệu quả.

Tại Hải Phòng, Công ty trách nhiệm hữu hạn Một thành viên Khai thác công trình thủy lợi Đa Độ theo dõi, giám sát thiên tai được thực hiện trên hệ thống dữ liệu. Điều này, giúp cho việc tham mưu, điều hành trong ứng phó thiên tai nhanh, hiệu quả hơn.

Cụ thể, hệ thống công nghệ được Công ty xây dựng và đưa vào vận hành hỗ trợ đắc lực cho công tác theo dõi, điều hành. Dữ liệu về mực nước, lượng mưa, độ mặn và tình trạng vận hành các công trình được cập nhật, truyền tải về hệ thống quản lý, giúp cán bộ kỹ thuật có thêm cơ sở đánh giá tình hình và đưa ra quyết định vận hành phù hợp.

Đến nay, Công ty đã lắp đặt 52 điểm quan trắc mực nước tự động, 4 điểm giám sát hoạt động của trạm bơm, 4 trạm đo mưa tự động và 2 trạm đo mặn tự động tại cống

đầu mối Trung Trang. Công ty cũng xây dựng phòng điều hành trung tâm, ứng dụng thiết bị sử dụng năng lượng mặt trời để quản lý, vận hành từ xa các cống thủy lợi. Hệ thống hiện đã vận hành 28 cống thủy lợi trọng điểm từ phòng điều hành, góp phần tăng cường tần suất vận hành công trình, thau đảo nguồn nước và nâng cao chất lượng nguồn nước. Giải pháp này đã được Cục Sở hữu trí tuệ cấp bằng độc quyền giải pháp hữu ích.

Cùng với hệ thống thiết bị, Công ty xây dựng bản đồ quản lý trực tuyến theo từng chuyên đề, gồm quản lý công trình, đơn vị dùng nước, xả thải, lịch sử sửa chữa, nhân lực và hồ sơ sửa chữa. Dữ liệu được cập nhật về phòng điều hành trung tâm, phục vụ theo dõi, phân tích và điều hành hệ thống.

Ông Đỗ Văn Trãi, Chủ tịch Hội đồng quản trị Công ty, cho biết việc ứng dụng khoa học kỹ thuật và chuyển đổi số được gắn trực tiếp với hoạt động quản lý, vận hành và sản xuất kinh doanh. Dữ liệu từ các thiết bị giúp cán bộ kỹ thuật nắm bắt tình hình nhanh hơn, chủ động xử lý các tình huống và nâng cao hiệu quả vận hành.

Tại Trạm khai thác công trình thủy lợi Trung Trang, các thiết bị theo dõi mực nước tự động, đo độ mặn và đóng, mở tự động cửa thu, xả tại các cống điều tiết đã được đưa vào sử dụng. Thông số về cao độ mực nước, độ mặn và tình trạng đóng, mở cửa cống được truyền trực tiếp theo thời gian thực về phần mềm quản lý trên máy tính và điện thoại.

Ông Đỗ Văn Công, Trưởng Trạm khai thác công trình thủy lợi Trung Trang, cho biết, với  việc ứng khoa học công nghệ và chuyển đổi số hiện nhiều thao tác có thể thực hiện qua máy tính hoặc điện thoại, trong khi dữ liệu được cập nhật liên tục, giúp việc ra quyết định vận hành nhanh chóng và chính xác hơn.

Bà Phạm Thị Đào, Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường thành phố Hải Phòng đánh giá cao việc Công ty Thủy lợi Đa Độ chủ động áp dụng tiến bộ khoa học kỹ thuật, chuyển đổi số trong quản lý, vận hành. 

Theo bà Đào, việc ứng dụng khoa học kỹ thuật không chỉ tạo hiệu quả trước mắt trong tiết giảm chi phí, nhân lực và năng lượng mà còn tạo nền tảng nâng cao năng lực quản lý, tăng tính chủ động trong vận hành và từng bước hình thành phương thức quản trị dựa trên dữ liệu.

Vĩnh Long là tỉnh hứng chịu nhiều loại hình thiên tai nguy hiểm trong đó có hạn hán, xâm nhập mặn. Nhờ áp dụng chuyển đổi số, công tác ứng phó với thiên tai đã được chủ động, hiệu quả hơn.

Đối với tỉnh Vĩnh Long Giám đốc Đài Khí tượng Thủy văn tỉnh TrươngHoàng Giang cho biết, để cung cấp nhanh, chính xác các thông tin dự báo về hạn mặn, El Nino. Đài khí tượng thủy văn tỉnh Vĩnh Long đã chú trọng việc áp dụng chuyển đổi số trong công tác quan trắc, thu thập, lưu trữ dữ liệu và dự báo; đồng thời nâng cao năng lực của dự báo viên.

Hiện nay, nhờ dữ liệu được kết nối, chia sẻ trên hệ thống dùng chung nên đơn vị chủ động trong khai thác dữ liệu. Các thông số được cập nhật, lưu trữ, sắp xếp khoa học đã tạo nên hệ thống dữ liệu chi tiết theo từng khoảng thời gian mà dự báo viên cần. Nhờ đó, dự báo viên có thể thu thập thông tin từ các trạm quan trắc nhanh chóng. Sau quá trình thu thập, đối chiếu với nhiều yếu tố có liên quan, dự báo viên sẽ đưa ra những bản tin với tính chính xác cao về tình hình hạn mặn,  dự báo El Nino, mức độ và ảnh hưởng trong những khoảng thời gian nhất định.

Thời gian tới Đài Khí tượng thủy văn tỉnh tiếp tục sử dụng hiệu quả hệ thống công cụ thu thập và phân tích dữ liệu để đối chiếu và đưa ra các thông số chính xác về tình hình xâm nhập mặn, nâng cao năng lực dự báo viên, đưa ra thông tin cảnh báo từ sớm. Đài thường xuyên cập nhật các chuyên đề chuyên sâu về dự báo hạn mặn, cập nhật phương pháp dự báo và mô hình dự báo mới để nâng cao năng lực, đưa ra những bản tin kịp thời, chính xác cung cấp cho ngành chức năng, người dân có những giải pháp ứng phó phù hợp với từng mức độ, góp phần giảm

thiểu thiệt hại do hạn hán, xâm nhập mặn.

"Tuy nhiên, để các công cụ này phát huy hiệu quả, người làm công tác dự báo có vai trò quan trọng. Bằng công nghệ và các dữ liệu thu thập được, dự báo viên với kinh nghiệm và sự am hiểu thực địa sẽ đưa ra quyết định về các chỉ số tăng giảm", ông TrươngHoàng Giang nhấn mạnh.

Theo dự báo của Cơ quạn khí tượng thủy văn, biến đổi khí hậu còn diễn biến phức tạp, khó lường trong thời gian tới, trong tâm là El Nino có cường độ rất mạnh, không loại trừ khả năng xuất hiện những cơn bão dị thường về cường độ và quỹ đạo…Do vậy, việc ứng dụng chuyển đổi số như đưa những thiết bị quan trắc tự động, hệ thống giám sát từ xa, sử dụng và phân tích các dữ liệu số…tại Hải Phòng, Vĩnh Long  được xem như những cách hành động cụ thể hóa tinh thần Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia, qua đó nâng cao năng lực quản trị, chủ động ứng phó thiên tai và phục vụ sản xuất, dân sinh.