Người “chắp cánh” ước mơ cho các em nhỏ vùng cao

Phải bỏ học từ sớm, ngày ngày đi bộ từ nhà xuống thị trấn bán đồ cho du khách kiếm tiền phụ gia đình, nhưng với nghị lực, ý chí vượt khó, Tẩn Thị Shu, cô gái người dân tộc Mông đã thành lập nên Công ty Sapa O’Chau, cơ sở du lịch đầu tiên của người Mông tại xã Lao Chải, Sa Pa theo mô hình du lịch cộng đồng.

Với những nỗ lực phấn đấu, năm 2016, Tạp chí Forbes đã tôn vinh Tẩn Thị Shu, cô gái người dân tộc Mông nằm trong danh sách 30 người dưới 30 tuổi có ảnh hưởng nhất Việt Nam.

Tuổi thơ nhọc nhằn và giấc mơ Sa Pa O’Chau

Sinh ra trong một gia đình nghèo tại bản Lao Chải, thị trấn Sa Pa, Lào Cai, người cha bệnh nặng đau ốm liên miên nên học đến lớp 3, Tẩn Thị Shu đã phải nghỉ học để phụ giúp mẹ. 12 tuổi Shu đã bán vải dệt thổ cẩm tại bản. Một năm sau, Shu cũng giống như những bạn bè đồng trang lứa ở bản lên thị trấn Sa Pa bán hàng cho khách du lịch.

Tẩn Thị Shu, CEO của Sapa O'Châu.

Mỗi ngày, Shu đi bộ cả chục km từ nhà ra thị trấn bán hàng cho du khách nước ngoài, dù cho lúc đó tiếng phổ thông Shu còn chưa đọc thông viết thạo, tiếng Anh thì không biết. Những ngày lang thang theo chân khách du lịch, Shu luôn bị đói, lạnh, có lúc mệt lại không có nơi nghỉ đành phải nằm ngủ ngoài đường.

Trong ký ức của cô gái nhỏ người Mông, những ngày tháng ấu thơ thực sự là một quá khứ nhọc nhằn. Số tiền kiếm được từ việc bán hàng không đáng là bao, có ngày còn không bán được nên cuộc sống rất khó khăn.

“Lúc đó, tôi nghĩ vì không được đến trường nên những nhận thức về văn hóa và ngôn ngữ là những chướng ngại lớn cản trở trong công việc của mình. Vì vậy, tôi đã quyết tâm học tiếng Anh để giao tiếp với khách du lịch”. Chị Tẩn Thị Shu kể.

Shu đã tự học tiếng Anh khi bán hàng cho người nước ngoài và học thêm ở những anh chị hướng dẫn viên những câu đơn giản để bắt chuyện với du khách. Cứ có thời gian rảnh là Shu lại học để trau dồi thêm vốn ngoại ngữ của mình. Điều tưởng chừng dễ dàng nhưng lại đòi hỏi một sự kiên trì bền bỉ.

Bán hàng được một thời gian, Shu bắt đầu công việc hướng dẫn viên du lịch, nhưng vì không được học hành nên Shu chỉ được trả lương rất thấp. “Chính những ngày gian khổ ấy đã thôi thúc tôi phải làm được một việc gì đó cho những số phận có hoàn cảnh giống mình có thể được đến trường và đóng góp một phần nào đó cho quê hương”. Chị Tẩn Thị Shu nhớ lại.

Năm 2007, với sự giúp đỡ của những người bạn Australia, Shu đã bắt tay xây dựng dự án Sapa O’Chau. Hai năm sau đó, Công ty Sapa O’Chau chuyên kinh doanh loại hình du lịch cộng đồng của Shu được thành lập.

Sapa O’Chau là công ty đầu tiên của người Mông ở xã Lao Chải kinh doanh các dịch vụ du lịch cộng đồng và trở thành doanh nghiệp xã hội hiếm hoi lúc bấy giờ.  Tẩn Thị Shu đã xác định lập công ty không phải vì lợi nhuận mà muốn tạo công ăn việc làm, cơ hội học tập để thay đổi cuộc đời cho trẻ em người Mông, người Dao bản địa. Du khách khi tham gia vào tour của Sapa O’ Châu sẽ đến giảng dạy miễn phí cho các em nhỏ ở địa phương.

Nhưng thời điểm đó, Sapa O’Chau nhiều lúc tưởng chừng sẽ thất bại do thiếu vốn, kinh nghiệm quản lý điều hành còn non nớt. Và may mắn một lần nữa đã đến với cô gái trẻ người Mông. Năm 2011, với sự giúp đỡ từ Trung tâm Hỗ trợ sáng kiến phục vụ cộng đồng (CSIP) và KOTO Quốc tế, Tẩn Thị Shu đã được đào tạo về năng lực lãnh đạo và quản lý kinh doanh.

Từ đó, Sapa O’Chau đã hoạt động ngày một chuyên nghiệp hơn và có những bước tiến đột phá, mở thêm nhiều dịch vụ với doanh thu hàng tỷ đồng. Đến tháng 6/2013, Công ty TNHH MTV Du lịch Sapa O’Chau (Sapa O’Chau travel) ra đời và đến năm 2017 chính thức trở thành Công ty TNHH doanh nghiệp xã hội du lịch Sapa O’Châu.

Ước mơ về mái nhà chung

Với tâm nguyện giúp đỡ những người có hoàn cảnh khó khăn, Tẩn Thị Shu đã mở lớp học cho những thanh, thiếu niên dân tộc vùng cao. Thay vì đi bán hàng, những đứa trẻ được ở chung dưới một mái nhà, học tiếng Anh với các tình nguyện viên nước ngoài. Ở đây, các em học sinh người Mông được học các kỹ năng về du lịch, bán hàng...

Tâm niệm của CEO Sapa O’Chau là mong muốn tạo cơ hội cho các em nhỏ vùng cao có cơ hội đến trường. Đây cũng là mục đích lớn nhất của Sapa O’Chau khi thành lập. Tất cả nguồn thu từ du lịch đều được sử dụng vào việc hỗ trợ các em nhỏ dân tộc thiểu số có điều kiện khó khăn để các em yên tâm đi học.

Dù vẫn còn nhiều khó khăn, thế nhưng ngôi nhà chung của Sapa O’Chau dành cho các em nhỏ lang thang hoặc gia đình có hoàn cảnh khó khăn ở Sa Pa luôn đầy ắp tiếng cười. Ở đây các em có chỗ ăn, chỗ ở, được vui chơi và quan trọng hơn là được học hành.

Lớp học của Shu đã giúp được nhiều em học sinh theo học và kiếm được việc làm. Những đứa trẻ của Sapa O’Chau giờ có người đã thành hướng dẫn viên du lịch đầy kinh nghiệm. Rời Sapa O’Châu, có người đã đi học cao đẳng, trung cấp, có người đi làm cho công ty du lịch khác ở Sa Pa. Nhiều đứa trẻ từng lang thang bán hàng rong, đeo bám khách ngày nào giờ đã trở thành nhân viên của Sapa O’ Châu.

Mặc dù đã giúp đỡ nhiều em nhỏ ở quê hương, thế nhưng Shu vẫn luôn khiêm nhường. Shu nói: “Shu thấy rằng mình chưa làm được gì nhiều, nhưng Shu nghĩ điều quan trọng là mình đã và đang làm những việc có thể làm được trên con đường mình chọn”.

Shu luôn tâm nguyện gắn kết mọi người, thực hiện những ước mơ. Có thể là trong hôm nay, ngày mai, hay năm sau chưa làm được thì sẽ cố gắng một ngày nào đó có thể chào đón tất cả những trẻ em có hoàn cảnh khó khăn, không có điều kiện đến trường đến với ngôi nhà chung Sapa O’Chau và Sapa O’Chau có thể như ngôi nhà thứ hai.

Shu từng nói: “Những em nhỏ trên quê hương tôi, tôi thấy họ giống như một phần của tôi. Vì vậy, thông qua Sapa O’Châu, tôi muốn mang ước mơ của tôi cũng như của những người bạn có ước mơ mà không thể thực hiện được trở thành hiện thực. Nếu như tôi không được đi học mà giúp được 10 em nhỏ đến trường thì tôi sẵn sàng”.

Sapa O’Chau có nghĩa là “cảm ơn” Sa Pa. Sapa O’Chau đã mang đến cho Tẩn Thị Shu nhiều tiếng cười hạnh phúc và nước mắt, nhưng Shu vẫn luôn yêu nơi này và luôn mong muốn các em nhỏ ở đây đón nhận cũng như tự hào về mảnh đất mình đang sống./.