Người Séc ngày càng tiết kiệm

Theo Cơ quan Thống kê Séc (CSU), tỷ lệ tiết kiệm hộ gia đình tại CH Séc (thể hiện tỷ lệ tổng tiết kiệm trên tổng thu nhập của hộ gia đình trong một năm) đã tăng vọt lên mức cao chưa từng thấy trong lịch sử. Trong năm 2019 (trước đại dịch COVID-19), các hộ gia đình Séc chỉ tiết kiệm hơn 14% thu nhập trong năm, thì trong giai đoạn 2020-2023, tỷ lệ trung bình lên tới hơn 23% và tiếp tục tăng trong nửa đầu năm nay. Trong giai đoạn này, các hộ gia đình Séc đã tích lũy được số tiền tiết kiệm lên tới hơn 54 tỷ USD (16% GDP).

Với việc tích lũy trong giai đoạn trước, các hộ gia đình Séc được kỳ vọng sẽ quyết định chi tiêu một phần trong số đó và góp phần kích thích nền kinh tế. Mặt khác, các khoản tiết kiệm hộ gia đình thường được phân bổ cho các tài sản có tính thanh khoản cao. Tuy nhiên, thực tế hiện nay đang diễn ra theo chiều hướng ngược lại khi các hộ gia đình Séc tiếp tục thắt chặt chi tiêu. Dường như người Séc đang có sự thay đổi về tư duy và hướng tới một trạng thái bình thường mới.

Điều thú vị là số tiền tiết kiệm không chỉ đến từ bộ phận hộ gia đình giàu có hơn. Thời báo Kinh tế Séc ước tính, chưa đến một nửa số tiền tiết kiệm "nhàn rỗi" nằm trong tay 20% người giàu nhất, trong khi 40% người nghèo nhất nắm giữ tới 20% số tiền tiết kiệm. Năm 2023, tỷ lệ tiết kiệm của 40% hộ gia đình nghèo nhất tại Séc cao hơn 2,5 điểm phần trăm so với năm 2019 (7,4%), còn tỷ lệ tiết kiệm của 20% hộ gia đình giàu nhất tại Séc cao hơn 15,5 điểm (44,7%). Xu hướng gia tăng tiết kiệm tại Séc được dự báo sẽ tiếp tục trong những năm tới do dân số già hoá và tâm lý chuẩn bị cho tuổi già. Bên cạnh đó là những bất ổn chính trị, kinh tế châu Âu có thể đối mặt trong dài dạn.

Do đó, nhà kinh tế học Jiri Pour của UniCredit Bank đánh giá tỷ lệ tiết kiệm cao tại Séc đang trở thành một điều “bình thường mới” chứ không chỉ là xu hướng tạm thời.

Theo chuyên gia này, về lâu dài, việc gia tăng tiết kiệm của các hộ gia đình Séc sẽ có những tác động tích cực đối với kinh tế vĩ mô, nhưng chỉ với điều kiện tiền tiết kiệm được phân bổ cho đầu tư sản xuất.