BNEWS
Nằm tại khu vực hẻo lánh Cordillera del Tigre, địa hình nơi đây hiểm trở đến mức nhà leo núi Carlos Gobbi chỉ nhận ra các hình khối hình học bất thường khi đang nghiên cứu bản đồ vệ tinh.
Theo phóng viên TTXVN tại Argentina, các nhà khảo cổ học đang chuẩn bị điều tra một quần thể kiến trúc đá kỳ lạ bao gồm các vòng tròn, hành lang và không gian hình chữ nhật nằm ở độ cao hơn 3.000 mét trên dãy Andes thuộc Argentina. Điều thú vị là manh mối đầu tiên về di chỉ này không đến từ các cuộc khảo sát trên mặt đất, mà được phát hiện tình cờ qua ảnh vệ tinh Google Earth.
Nằm tại khu vực hẻo lánh Cordillera del Tigre thuộc tỉnh Mendoza, địa hình nơi đây hiểm trở đến mức nhà leo núi Carlos Gobbi chỉ nhận ra các hình khối hình học bất thường khi đang nghiên cứu bản đồ vệ tinh. Từ trên cao, khu vực này hiện lên như một chuỗi các cấu trúc hình tròn lớn được nối với nhau bằng những lối đi hẹp, kết hợp cùng các khu vực hình chữ nhật tạo thành một tổng thể rộng lớn.
Đầu năm 2026, sau nhiều ngày băng qua dãy Andes, ông Gobbi mới tiếp cận được hiện trường. Nơi đây không có nguồn nước, không có sóng điện thoại và gần như không có dấu hiệu nào cho thấy sự tồn tại của một quần thể kiến trúc phức tạp đến vậy. Ông tìm thấy những bức tường đá thấp và các lối đi, một số phần bị chôn vùi một nửa. Tuy nhiên, khi đứng trên mặt đất, người ta rất khó nhận ra hoa văn hình học vốn hiển hiện rất rõ từ ảnh vệ tinh.
Theo ghi nhận, các vòng tròn đá có đường kính từ 27 đến 35 mét – kích thước quá lớn để được coi là các công trình sinh hoạt nhỏ lẻ. Sau khi nhận được hình ảnh và tọa độ từ Gobbi, các nhà khảo cổ học Cristina Prieto-Olavarría và Horacio Chiavazza đã bắt tay vào điều tra. Nhà nghiên cứu Prieto-Olavarría cho biết quy mô và sự phức tạp của các cấu trúc này ngay lập tức thu hút sự chú ý, bởi chưa từng có di chỉ khảo cổ nào tương tự được ghi nhận tại Mendoza.
Hiện tại, những câu hỏi cơ bản nhất vẫn bị bỏ ngỏ: Ai đã xây dựng chúng, xây khi nào và nhằm mục đích gì? Nằm ở độ cao hơn 3.000 mét, khu vực này hoàn toàn cô lập và hứng chịu thời tiết khắc nghiệt. Các nhà nghiên cứu chưa tìm thấy sự tập trung rõ ràng của đồ gốm, thức ăn thừa hay các vật dụng hằng ngày để có thể kết luận đây là một khu định cư thông thường. Điều này khiến họ nghiêng về giả thuyết đây có thể là một địa điểm mang tính nghi lễ hoặc biểu tượng.
Bố cục kỳ lạ của khu vực khiến các nhà khoa học đặt ra giả thuyết đây có thể là một dạng "geoglyph" (hình vẽ trên mặt đất) – một thiết kế nhân tạo khổng lồ mà hình dáng tổng thể chỉ có thể được hiểu rõ nhất khi nhìn từ trên cao. Dù sự so sánh này dễ làm liên tưởng đến các Đường kẻ Nazca nổi tiếng ở Peru, các chuyên gia nhấn mạnh hiện chưa có bằng chứng nào kết nối hai nền văn hóa này. Sự tương đồng chủ yếu nằm ở quy mô và góc nhìn.
Các nhà nghiên cứu cũng đang xem xét khả năng di chỉ này có liên quan đến thời kỳ Inca hoặc các cộng đồng sống ở dãy Andes trước khi người Inca bành trướng. Tuy nhiên, hiện chưa có bằng chứng xác định niên đại chắc chắn nào để đưa ra kết luận.
Khám phá này là một phần của dự án nghiên cứu hợp tác quốc tế ArqueoAndes. Trong giai đoạn tiếp theo, các nhà khoa học lên kế hoạch ghi chép lại các cấu trúc một cách có hệ thống, nghiên cứu trầm tích xung quanh và tìm kiếm các vật liệu có thể cung cấp niên đại chính xác. Dữ liệu môi trường cũng có thể giúp tái tạo lại điều kiện sống vào thời điểm khu vực này được sử dụng.
Tuy nhiên, độ cao và thời tiết khắc nghiệt khiến công việc này trở nên vô cùng khó khăn, buộc phần lớn các cuộc điều tra chi tiết phải diễn ra vào mùa Hè ở dãy Andes. Cho đến lúc đó, những vòng tròn đá này vẫn là một bí ẩn lớn, đánh dấu một di chỉ độc nhất vô nhị tại Mendoza được phát hiện theo một cách hoàn toàn tình cờ từ không gian.
Thanh Tùng/vnanet.vn
