Nhật Bản: Hoạt động mua bán và sáp nhập doanh nghiệp sẽ tăng mạnh

Những thương vụ sáp nhập và mua lại (M&A) tại Nhật Bản nhiều khả năng sẽ đi ngược lại xu hướng ảm đạm trên toàn cầu, theo nhận định của các cố vấn, những người kỳ vọng rằng những nhà đầu tư sẽ tập trung vào mức định giá tương đối thấp của các công ty Nhật Bản, tiềm năng tăng trưởng của họ và sự cởi mở ngày càng gia tăng của quốc gia này đối với hoạt động M&A.

Các thương vụ ra nước ngoài cũng được dự đoán sẽ tăng lên khi các công ty cạnh tranh để ứng phó với làn sóng bảo hộ toàn cầu bằng cách mua lại những cơ sở sản xuất tại địa phương, điển hình như thỏa thuận của Nippon Steel nhằm mua lại US Steel .

Tại một sự kiện do Phòng Thương mại Mỹ tại Nhật Bản tổ chức ngày 10/6, bà Azusa Owa, đối tác tại công ty tư vấn Bain & Co., cho biết: “Tôi không nghĩ đà tăng trưởng này sẽ dừng lại trong vài năm tới”.

Hoạt động M&A tại Nhật Bản diễn ra sôi động trong năm nay, trên nhiều ngành công nghiệp. Trong lĩnh vực dịch vụ tài chính, Nomura đang mua lại các đơn vị quản lý tài sản của Macquarie Group trong khi Dai-ichi Life đang đầu tư vào Capula và M&G. Trong lĩnh vực bán lẻ, Bain Capital đang mua lại chuỗi siêu thị Seven & i, và công ty điều hành hiệu thuốc Ain đang tiếp quản chuỗi đối thủ Kraft. Trong lĩnh vực chăm sóc sức khỏe, Shionogi đang mua lại các đơn vị dược phẩm của JT, và Bain Capital đang mua lại Mitsubishi Tanabe Pharma.

Các vụ thâu tóm không mong muốn cũng đang gia tăng, chẳng hạn như thương vụ do công ty Yageo của vùng lãnh thổ Đài Loan (Trung Quốc) khởi xướng nhằm vào Shibaura Electronics.

Ông Takashi Ohara, đối tác khác của Bain & Co. cho rằng tư duy của các nhà quản lý doanh nghiệp Nhật Bản đã thay đổi. Theo ông, việc công nhận rằng giá cổ phiếu là chỉ số hiệu suất chính và các nhà quản lý cần phải làm gì đó để tăng giá cổ phiếu “đang thâm nhập vào hoạt động quản lý công ty”. Trước đây, ưu tiên của các nhà quản lý Nhật Bản là phục vụ hết nhiệm kỳ của họ mà không gặp vấn đề lớn nào.

Dữ liệu từ Dealogic cho thấy M&A tại Nhật Bản đã tăng 135% tính theo USD trong bốn tháng đầu năm 2025, sau khi tăng 39% lên mức cao nhất trong 17 năm là 180 tỷ USD vào năm ngoái. Con số này tương phản với tổng giá trị M&A toàn cầu đang trì trệ, chỉ tăng 8% tính đến thời điểm hiện tại trong năm nay và vẫn dao động gần mức thấp nhất trong 10 năm qua.

Tính khả dụng của nguồn tín dụng giá rẻ là một yếu tố, khi Ngân hàng Trung ương Nhật Bản (BoJ) giữ nguyên lãi suất chính sách ở mức 0,5%, so với mức 4,25%-4,5% ở Mỹ và 2% ở khu vực đồng euro (Eurozone).

Lợi suất trái phiếu Chính phủ kỳ hạn 10 năm của Nhật Bản dao động quanh mức 1,5%.

Ông Daisuke Kitta, Giám đốc điều hành cấp cao tại tập đoàn đầu tư tư nhân Blackstone Group của Mỹ cho biết: “Lãi suất dài hạn đã tăng ở Nhật Bản, nhưng vẫn tương đối thấp so với các quốc gia khác. Nhật Bản ổn định về mặt chính trị và chính phủ thân thiện với các doanh nghiệp và chào đón đầu tư nước ngoài. Những quốc gia như vậy hiện nay không quá nhiều và có vị trí địa lý không gần nhau”.

Chuyên gia Owa của Bain cũng chỉ ra rằng sự hợp nhất ngành công nghiệp ở Nhật Bản vẫn còn ở giai đoạn đầu. Một số ngành công nghiệp vẫn quá đông đúc và tạo cơ hội cho nhiều hoạt động M&A hơn.

Chuyên gia Ohara cho rằng nhiều công ty Nhật Bản vẫn còn giữ các mảng kinh doanh không cốt lõi trong danh mục của mình, và sẽ cần thoái vốn khỏi các mảng này để tập trung vào hoạt động kinh doanh chính. Ông dẫn ví dụ về Hitachi như một công ty đang đi đúng hướng trong việc “tối ưu hóa danh mục”, đồng thời cho biết nhiều công ty khác vẫn còn chặng đường phải đi.

Trong khi đó, bà Owa nhận định rằng đồng yen yếu, lãi suất thấp và định giá thị trường chứng khoán thấp đang khiến Nhật Bản trở thành thị trường hấp dẫn cho các thương vụ M&A. Tuy nhiên, bà cũng lưu ý rằng động lực này có thể suy giảm nếu các điều kiện nói trên không còn.