Nhìn lại siêu bão YAGI với những giải pháp lâu dài - Bài cuối: Bài học ứng phó với thiên tai

*Chỉ đạo quyết liệt, điều hành kịp thời

Ngay khi bão YAGI còn ở phía Đông Philippines, ngày 3/9, Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính đã ký ban hành Công điện khẩn số 86/CĐ-TTg ngày 3/9; tiếp theo đó là Công điện số 87/CĐ-TTg ngày 5/9 và số 88/CĐ-TTg ngày 6/9. Thủ tướng cũng trực tiếp chỉ đạo các cơ quan, địa phương tập trung ứng phó với bão từ sớm, từ xa, với tinh thần chủ động, quyết liệt, phòng ngừa, ứng phó ở mức cao nhất để hạn chế thiệt hại.

Thủ tướng đã phân công Phó Thủ tướng Trần Hồng Hà trực tiếp đi kiểm tra, đôn đốc, chỉ đạo triển khai công tác ứng phó; quyết định lập Ban Chỉ huy tiền phương do Phó Thủ tướng Trần Hồng Hà làm Trưởng ban đóng tại Quân khu 3 (thành phố Hải Phòng) để trực tiếp phối hợp với các địa phương ứng phó khi bão đổ bộ vào đất liền.

Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn đã ban hành 2 công điện, văn bản chỉ đạo sớm từ ngày 2/9 khi bão còn ở phía Đông Philippines. Chiều 4/9, Bộ trưởng Lê Minh Hoan đã họp trực tuyến với các bộ, ngành và 11 tỉnh, thành phố ven biển.

Ngày 6/9, trước khi bão đổ bộ, 2 đoàn công tác do Phó Thủ tướng Chính phủ và Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn đi kiểm tra, chỉ đạo tại 4 tỉnh ven biển từ Quảng Ninh đến Thái Bình. Ngày 7/9, Thủ tướng Chính phủ thành lập Ban Chỉ huy tiền phương tại Hải Phòng do Phó Thủ tướng Trần Hồng Hà trực tiếp chỉ đạo; Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn tiếp tục chỉ đạo tại Quảng Ninh.

Theo chức năng, nhiệm vụ, các bộ, ngành địa phương đã ban hành công điện; tổ chức các đoàn công tác kiểm tra, chỉ đạo tại cơ sở, các trọng điểm xung yếu.

Với sự vào cuộc quyết liệt trên tinh thần cảnh giác cao độ, bão số 3 đã được “đón” sự huy động “100% sức chiến đấu” của toàn bộ hệ thống chính trị. Nhờ đó, bão đã đi qua trong sự “thở phào” của nhiều người dân dù còn thiệt hại về người cùng nhiều tài sản, hoa màu ở các địa phương bão đi qua.

Tính đến 17 giờ ngày 8/9, theo số liệu thông tin thiệt hại ban đầu tại một số địa phương do bão số 3 gây ra từ Cục Quản lý đê điều và Phòng chống thiên tai (Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn), các tỉnh, thành phố Quảng Ninh, Hải Phòng, Hải Dương, Hà Nội, Lào Cai, Hòa Bình, Yên Bái, Lạng Sơn, Quân khu 3 ghi nhận 22 người chết, mất tích; 229 người bị thương.

Tỉnh Quảng Ninh thống kê có 25 tàu xi măng và gỗ loại nhỏ bị chìm tại nơi neo đậu. Quảng Ninh, Hải Phòng, Thái Bình, Hải Dương, Hà Nội bị mất điện, mất liên lạc trên diện rộng

Thời gian lưu bão dài và duy trì cường độ gió bão, gió giật rất mạnh đã làm 8.017 nhà ở bị hư hỏng; 5 đoạn đường dây 500KV, 31 đường dây 220KV, 97 đường dây 110KV bị sự cố; hàng trăm cột điện bị gãy đổ. Nhiều cửa hàng, trụ sở, trường học bị tốc mái, hư hỏng; rất nhiều biển hiệu quảng cáo, cột viễn thông gãy đổ; cây xanh đô thị bị bật gốc, gãy đổ la liệt trên các tuyến đường tại các tỉnh, thành phố Quảng Ninh, Hải Phòng, Hải Dương, Hà Nội...

Về nông nghiệp, trước mắt đã thống kê 127.303 ha lúa và hoa màu bị ngập, hư hại; 6.902 ha cây ăn quả bị hư hại và trên 1.100 lồng bè nuôi trồng thủy sản bị hư hỏng, cuốn trôi, tập trung chủ yếu ở Quảng Ninh.

Đặc biệt, thông tin từ UBND thị xã Sa Pa (Lào Cai) chiều 8/9 cho biết, do mưa lớn liên tục trong nhiều giờ, trên địa bàn thị xã Sa Pa xảy ra lũ quét vùi lấp 4 ngôi nhà khiến 17 nạn nhân thương vong và mất tích. Một vụ sạt lở đất nghiêm trọng xảy ra vào khoảng 0 giờ 5 phút ngày 8/9, tại xóm Chầm, xã Tân Minh huyện Đà Bắc, tỉnh Hòa Bình cũng làm 4 người thiệt mạng và 1 người bị thương cùng trong một hộ gia đình.

Đánh giá công tác chuẩn bị ứng phó bão, Cục Quản lý đê điều và Phòng chống thiên tai cho biết, các lực lượng, địa phương đã quán triệt, thực hiện nghiêm túc 3 công điện chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ, hoàn thành khối lượng công việc khổng lồ trước khi bão đổ bộ. Cụ thể, kiểm đếm, hướng dẫn cho 51.319 tàu cá/219.913 người về nơi tránh trú; tổ chức sơ tán gần 53 nghìn người trên lồng bè, chòi canh nuôi thuỷ sản, trong các nhà yếu đến nơi an toàn.

Cùng với đó, huy động hơn 400 nghìn người và hơn 6 nghìn phương tiện các loại để ứng phó với bão, phân công lực lượng ứng trực tại các vị trí xung yếu; tổ chức bơm tiêu rút nước trên các hệ thống kênh, mương và mặt ruộng; hệ thống các trạm bơm tiêu và các công trình thuỷ lợi sẵn sàng vận hành tiêu úng khi có mưa lớn xẩy ra để bảo vệ sản xuất. Triển khai các phương án đảm bảo an toàn các trọng điểm đê biển, đê cửa sông xung yếu hoặc đang thi công từ Quảng Ninh đến Ninh Bình, có phương án chống tràn cho các tuyến đê.

Các hồ thủy lợi có cửa van xả đã vận hành xả nước theo quy trình để đón lũ do hoàn lưu bão gây ra và tổ chức ứng trực vận hành đảm bảo an toàn. Công tác ứng phó được triển khai đồng bộ đến tất cả các hoạt động kinh tế trên biển, trên bờ vùng chịu tác động trực tiếp của gió bão.

Ban Chỉ đạo tiền phương đã khẩn trương cơ động vào vùng trung tâm ảnh hưởng bão, phối hợp với UBND các tỉnh, thành phố trọng điểm, lực lượng Quân Khu 3, công an để trực tiếp chỉ đạo, kiểm tra công tác ứng phó với bão. Ban đã có 4 cuộc họp trực tiếp và trực tuyến với các địa phương để chỉ đạo, đôn đốc và động viên các lực lượng trực tiếp ứng phó tại hiện trường.

Báo cáo với Phó Thủ tướng Trần Hồng Hà tại cuộc họp thứ 2 của Ban Chỉ đạo tiền phương diễn ra sáng 7/9, Bí thư Thành ủy Hải Phòng Lê Tiến Châu cho biết, nhiều nơi ở Quảng Ninh, Hải Phòng bị mất điện, hệ thống thông tin liên lạc bị gián đoạn. Thành phố đang triển khai các biện pháp ứng phó theo các kịch bản đã đề ra; kiến nghị Thủ tướng Chính phủ chỉ đạo ngành điện lực, viễn thông khẩn trương khôi phục lưới điện, hệ thống thông tin liên lạc sớm nhất.

Trước tình hình đó, Phó Thủ tướng đề nghị Bộ Công Thương, Bộ Thông tin và Truyền thông cùng với địa phương sớm đánh giá thiệt hại, chỉ đạo các doanh nghiệp tập trung khắc phục, sửa chữa lưới điện, hệ thống thông tin, liên lạc.

Ngay sau khi tâm bão đi qua, Ban Chỉ đạo tiền phương đã đi kiểm tra thực địa tại thành phố Hải Phòng, chỉ đạo thống kê, đánh giá thiệt hại, có cuộc họp thứ 4 trực tiếp và trực tuyến với các địa phương để nắm bắt tình hình và chỉ đạo kịp thời theo diễn biến của bão.

* Ưu tiên hỗ trợ nhân dân ổn định cuộc sống

22 giờ ngày 7/9, tại cuộc họp thứ tư hình thức trực tiếp và trực tuyến giữa Ban Chỉ đạo tiền phương với các địa phương chịu ảnh hưởng của bão số 3, Phó Thủ tướng Trần Hồng Hà cho rằng đến thời điểm này bão số 3 đã suy yếu nhanh, các địa phương phải khẩn trương triển khai ngay công tác khắc phục hậu quả.

Các tỉnh, thành phố Quảng Ninh, Hải Phòng, Nam Định, Thái Bình nắm bắt tình hình, phối hợp chặt chẽ với các lực lượng cứu hộ, cứu nạn tàu thuyền bị trôi dạt, chìm trong bão, người mất tích.