Nhọc nhằn mưu sinh nghề cá nục hấp mùa nắng nóng

Trong cái nắng oi nồng như “quạt lửa” của Quảng Trị giữa mùa Hè cùng với từng đợt gió Lào thổi gay gắt, những người dân làm nghề cá nục hấp tại Cửa Việt vẫn đang cần mẫn làm việc quần quật từ sáng sớm đến chiều muộn để mưu sinh.

Dưới sức nóng từ những lò hấp và thời tiết mùa Hè khắc nghiệt, người lao động phải làm việc liên tục nhiều giờ đồng hồ. Những giọt mồ hôi rơi bên bếp lò hấp đỏ lửa nghi ngút khói, những khay cá nục được phơi phủ kín trên các vạt đất trống đã trở thành hình ảnh quen thuộc, góp phần tạo việc làm và tăng thêm giá trị cho nguồn hải sản địa phương.

Tại cơ sở hấp cá của ông Phan Văn Trọng ở thôn Long Hà 2, xã Cửa Việt, những ngày cao điểm của mùa Hè cũng là thời điểm công việc diễn ra tất bật nhất. Nghề hấp cá phụ thuộc nhiều vào thời tiết nên chủ yếu hoạt động trong những tháng nắng nóng, khi điều kiện thuận lợi để chế biến và phơi cá.

Vào chính vụ trong mùa Hè, mỗi ngày cơ sở của gia đình ông có thể chế biến khoảng 3 tấn cá nục. Bình quân mỗi năm, cơ sở xuất bán khoảng 100 tấn sản phẩm, chủ yếu cung cấp cho các thương lái để tiêu thụ tại nhiều địa phương và xuất khẩu sang thị trường Trung Quốc.

Để đảm bảo tiến độ sản xuất trong điều kiện thời tiết nắng nóng gay gắt, cơ sở bố trí khu vực nghỉ ngơi, ăn uống tại chỗ cho lao động; đồng thời trang bị quần áo bảo hộ, găng tay và các vật dụng chống nắng nhằm giảm bớt sự vất vả cho người làm nghề.

Tâm sự với chúng tôi, ông Phan Văn Trọng cho biết, mùa Hè là thời điểm công việc bận rộn nhất. Người lao động phải làm việc liên tục bên các lò hấp có nhiệt độ cao nên cơ sở luôn quan tâm đến điều kiện làm việc, bố trí thời gian nghỉ ngơi hợp lý và chuẩn bị nước uống, bữa ăn tại chỗ để bảo đảm sức khỏe cho mọi người.

Mặc dù nghề hấp cá còn gặp nhiều khó khăn do phụ thuộc vào nguồn nguyên liệu và thời tiết, song đây vẫn là ngành nghề mang lại thu nhập cho nhiều lao động địa phương, giúp các hộ gia đình có thêm nguồn kinh tế để trang trải cuộc sống và nuôi con ăn học.

Cá sau khi được mua từ tàu, thuyền của ngư dân sẽ được rửa, sơ chế rồi đem hấp ở các lò cá với nhiệt độ cao. Sau khi hấp chín, cá được đưa ra phơi trực tiếp dưới ánh nắng mặt trời, rồi sơ chế, đóng gói và tiêu thụ tại nhiều địa phương trong và ngoài tỉnh. Cá thành phẩm có giá bán dao động từ 45.000 - 60.000 đồng/kg tùy loại.

Nhờ giữ được hương vị đặc trưng, cá nục hấp Cửa Việt ngày càng được thị trường ưa chuộng. Giữa cái nắng gay gắt của miền Trung, những bếp lửa đỏ rực bên những lò hấp cá vẫn ngày ngày cháy đều. Sự nhọc nhằn của những người lao động nơi cửa biển đã góp phần giữ gìn một nghề truyền thống và mang hương vị biển Cửa Việt đến với nhiều vùng miền.

Chia sẻ với chúng tôi, chị Nguyễn Thị Hà, thôn Long Hà, xã Cửa Việt cho biết, công việc hấp cá chủ yếu chính vụ vào mùa Hè. Vào những ngày nắng to, các cơ sở phải nhóm lò từ sáng sớm và làm việc liên tục đến kịp đem cá ra phơi, chế biến. Mỗi ngày làm nghề hấp cá thuê, thu nhập của các lao động như chị được khoảng 300.000 đồng. Dù số tiền không nhiều, nhưng đây là nguồn thu nhập chính giúp gia đình trang trải cuộc sống.

Những ngày nắng nóng, đứng bên lò hấp rất vất vả vì hơi nóng từ bếp và thời tiết ngoài trời khiến nhiệt độ tăng cao. Tuy nhiên, vì cuộc sống và để có thêm thu nhập nên chúng tôi vẫn cố gắng bám nghề. Chỉ mong thời tiết thuận lợi, nguồn cá dồi dào để có việc làm ổn định hơn…

Dưới hơi nóng bốc lên từ lò cá và ánh mặt trời gay gắt của ngày Hè, những mẻ cá vừa được đưa ra khỏi lò sẽ được vận chuyển đến chỗ phơi. Vừa đưa tay quẹt mồ hôi, vừa nhanh tay đẩy chiếc xe cá, chị Phan Thị Thân (43 tuổi), thôn Lâm Xuân, xã Cửa Việt cho biết, công việc bắt đầu từ sáng sớm và thường kéo dài đến chiều tối. Người làm nghề phải thường xuyên tiếp xúc với hơi nóng từ các lò hấp và mùi tanh nồng của cá, nhất là vào những ngày nắng gắt của mùa hè miền Trung nên càng thêm nhọc nhằn.

Tuy vậy, đây là nghề truyền thống gắn bó với nhiều gia đình và là nguồn thu nhập quan trọng để trang trải cuộc sống. Dù công việc vất vả, thu nhập có lúc cao, lúc thấp nhưng vẫn cố gắng bám nghề. Mong muốn lớn nhất là nguồn cá ổn định, thời tiết và đầu ra thuận lợi để bà con có thêm thu nhập, yên tâm gắn bó với nghề truyền thống của địa phương…

Với những người dân vùng biển, nghề hấp cá không chỉ là công việc mưu sinh mà còn là nghề truyền thống đã gắn bó qua nhiều thế hệ ở Cửa Việt. Theo UBND xã Cửa Việt, địa phương hiện có 45 cơ sở hấp cá, trung bình làm được 8 tháng trong năm. Mỗi cơ sở hấp cá tạo công ăn, việc làm cho khoảng 10-15 lao động, với số tiền công từ 300.000-350.000 đồng/ngày. Trung bình hàng năm, xã cung cấp khoảng 15.000 tấn sản phẩm tới thị trường các tỉnh thành trong cả nước, nhưng tập trung chủ yếu vẫn là miền Bắc và xuất khẩu sang Trung Quốc.

Những năm qua, nghề hấp cá đã trở thành hướng đi hiệu quả cho người dân vùng biển xã Cửa Việt, tỉnh Quảng Trị, góp phần tạo việc làm, thu nhập ổn định cũng như tiêu thụ hải sản mà ngư dân đánh bắt được.

Ông Lê Văn Thông, Chủ tịch UBND xã Cửa Việt cho biết, nghề hấp cá đã tồn tại và phát triển nhiều năm nay, trở thành một trong những nghề truyền thống gắn bó mật thiết với đời sống của người dân vùng biển. Không chỉ góp phần tiêu thụ sản lượng hải sản do ngư dân khai thác, nghề hấp cá còn tạo việc làm cho hàng trăm lao động địa phương, nhất là phụ nữ và lao động lớn tuổi.

Thời gian tới, địa phương sẽ tiếp tục quan tâm hỗ trợ người dân duy trì và phát triển nghề truyền thống, tạo điều kiện thuận lợi về mặt bằng sản xuất, tiếp cận công nghệ, bảo đảm vệ sinh môi trường; đồng thời, đẩy mạnh quảng bá sản phẩm cá hấp Cửa Việt nhằm mở rộng thị trường tiêu thụ, nâng cao giá trị sản phẩm.

Những người lao động ngày ngày làm việc giữa nắng nóng, khói lửa để giữ nghề và tạo ra sản phẩm mang đậm hương vị biển quê hương là điều rất đáng trân trọng. Việc giữ gìn và phát triển nghề hấp cá không chỉ góp phần nâng cao thu nhập cho người dân mà còn gìn giữ nét văn hóa đặc trưng của vùng biển Cửa Việt.