Nhu cầu của Trung Quốc vẫn ảnh hưởng tới thị trường dầu thế giới

Giá dầu thế giới khởi đầu tuần này với diễn biến ảm đạm khi liên tiếp chứng kiến đà giảm mạnh, nhưng kỳ vọng vào khả năng Cục Dự trữ liên bang Mỹ (Fed) sắp hạ lãi suất đã khiến giá “vàng đen” phục hồi trong hai phiên giao dịch cuối tuần.

Tuy nhiên, mức tăng này không đủ để giúp thị trường dầu thoát khỏi một tuần tiêu cực, nhất là khi nhu cầu suy yếu ở Trung Quốc vẫn gây sức ép lên thị trường. Tính chung cả tuần này, giá dầu ngọt nhẹ Mỹ (WTI) giảm 2,4%, còn giá dầu Brent biển Bắc giảm 0,83%.

Giá dầu thế giới giảm hơn 2 USD/thùng trong phiên giao dịch đầu tuần ngày 19/8, giữa bối cảnh triển vọng đàm phán hòa bình ở khu vực Trung Đông có tiến triển làm giảm rủi ro về nguồn cung năng lượng, trong khi các dấu hiệu thiếu lạc quan về kinh tế Trung Quốc tác động tới nhu cầu tiêu thụ "vàng đen".

Xu hướng này vẫn tiếp diễn trong hai phiên giao dịch liền sau đó, đẩy giá dầu chạm mức thấp nhất 2 tuần, sau khi Mỹ điều chỉnh giảm mạnh số liệu việc làm so với báo cáo ban đầu - thông tin khiến Fed thêm lo ngại về "thể trạng" của thị trường lao động trong nước.

Về phía nguồn cung, Tổ chức các Nước Xuất khẩu Dầu mỏ (OPEC) và các đồng minh, còn gọi là OPEC+, cho rằng nhu cầu dầu thế giới cần tăng trưởng nhanh hơn trong những tháng tới. Nếu không, thị trường sẽ gặp khó khăn trong việc tiếp nhận kế hoạch tăng cung của tổ chức này từ tháng Mười.

Trong báo cáo tháng Tám về thị trường dầu, OPEC đã hạ dự báo tăng trưởng nhu cầu dầu toàn cầu năm 2024 do triển vọng nhu cầu giảm sút tại Trung Quốc. Sự điều chỉnh này cho thấy tình hình “tiến thoái lưỡng nan” mà OPEC+ phải đối mặt trong kế hoạch tăng sản lượng từ tháng 10/2024.

Trong báo cáo, OPEC dự đoán nhu cầu dầu thế giới sẽ tăng 2,11 triệu thùng/ngày trong năm 2024, thấp hơn mức tăng dự báo 2,25 triệu thùng/ngày trước đó. OPEC giải thích sự điều chỉnh này là do các dữ liệu thực tế trong quý đầu tiên của năm 2024 và trong một số trường hợp là cả quý II, cũng như sự suy giảm trong các dự đoán đối với mức tăng nhu cầu dầu của Trung Quốc trong năm nay.

Đây là lần hạ dự báo năm 2024 đầu tiên của OPEC kể từ khi dự báo này được đưa ra vào tháng 7/2023, trong bối cảnh ngày càng có nhiều dấu hiệu cho thấy nhu cầu ở Trung Quốc thấp hơn so với dự đoán, do tiêu thụ dầu diesel giảm mạnh và cuộc khủng hoảng trong lĩnh vực bất động sản vẫn đang kìm hãm đà tăng trưởng của nền kinh tế nước này.

Đến phiên giao dịch 22/8, dầu dứt chuỗi 4 phiên đi xuống liên tiếp để đảo chiều tăng, khi biên bản cuộc họp tháng 7/2024 của Fed cho thấy hầu hết các quan chức của Fed đều tin tưởng rằng cơ quan này sẽ cắt giảm lãi suất vào tháng 9/2024.

Kết thúc phiên giao dịch cuối tuần 23/8, giá dầu WTI tăng 1,82 USD (tương đương 2,49%) lên 74,83 USD/thùng. Giá dầu Brent Biển Bắc tăng 1,80 USD (tương đương 2,33%) lên 79,02 USD/thùng.

Nhà phân tích cấp cao Phil Flynn tại công ty môi giới và tư vấn tài chính Price Futures Group, cho biết: “Việc chuyển hướng chính sách tiền tệ của Fed là có thể sắp diễn ra và điều này đang tác động đến tất cả các loại hàng hóa”.

Trong bài phát biểu rất được mong đợi trước hội nghị kinh tế thường niên của Fed tại Jackson Hole, Wyoming, Chủ tịch Fed Jerome Powell cho biết: “Rủi ro lạm phát đã giảm bớt. Và rủi ro suy giảm việc làm đã tăng lên. Đã đến lúc chính sách phải điều chỉnh. Hướng đi rõ ràng, thời gian và tốc độ cắt giảm lãi suất sẽ phụ thuộc vào các dữ liệu sắp tới, triển vọng và sự cân bằng rủi ro”.

Nhà đầu tư phần lớn đã bỏ qua những căng thẳng địa chính trị bất ổn ở Trung Đông và có xu hướng bi quan hơn khi nhu cầu dầu suy yếu ở Trung Quốc do doanh số bán xe điện và nền kinh tế trì trệ.

Trưởng bộ phận chiến lược hàng hoá toàn cầu tại ngân hàng đầu tư RBC Capital Markets, Helima Croft, cho rằng giá dầu hiện đang "phớt lờ" những rủi ro địa chính trị. Theo chuyên gia này, thị trường đã tập trung trở lại vào những lo ngại về nhu cầu dầu trên thế giới. Những lo ngại về nhu cầu của Trung Quốc thực sự đã gây áp lực lên thị trường cũng như những lo ngại rộng hơn về triển vọng vĩ mô.

Chỉ số đồng USD giảm nhẹ xuống khoảng 101,45 trước bài phát biểu của Chủ tịch Fed. “Đồng bạc xanh” rẻ hơn thường làm tăng nhu cầu về hàng hóa được định giá bằng đồng USD như dầu.

Ngân hàng Morgan Stanley cho biết trong một báo cáo cùng ngày rằng lượng dầu dự trữ tại Mỹ giảm đã phần nào hỗ trợ giá dầu. Theo công ty dịch vụ dầu khí Baker Hughes, các công ty năng lượng Mỹ trong tuần này đã cắt giảm số giàn khoan dầu và khí đốt tự nhiên đang hoạt động tuần thứ hai liên tiếp.

Trước đó, Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA) đã hạ dự báo mức tăng sản lượng dầu toàn cầu năm 2024 xuống còn 730.000 thùng/ngày, giảm 40.000 thùng/ngày so với dự báo đưa ra trước đó.

Báo cáo của IEA nhận định sự kết thúc của đợt phục hồi kinh tế mạnh mẽ giai đoạn hậu COVID-19 ở Trung Quốc đã tác động đến nhu cầu tiêu thụ dầu mỏ toàn cầu. Tuy nhiên, nhu cầu ở các nền kinh tế phát triển, đặc biệt là ở Mỹ, nơi tiêu thụ tới 30% lượng xăng dầu trên toàn cầu, đã bù đắp cho sự sụt giảm này.

Trong báo cáo hàng tháng, IEA nêu rõ trong năm nay, dự báo mức tăng sản lượng dầu toàn cầu sẽ đạt trung bình 730.000 thùng/ngày, nâng tổng cung dầu lên mức kỷ lục 102,9 triệu thùng/ngày. Đối với nhu cầu dầu thế giới trong năm 2024, IEA giữ nguyên dự báo mức tăng 970.000 thùng/ngày. Ngoài ra, IEA dự đoán tổng nhu cầu dầu toàn cầu đạt mức 103,06 triệu thùng/ngày.

Thị phần của Trung Quốc trong mức tăng trưởng nhu cầu nêu trên dự kiến sẽ giảm xuống còn khoảng 1/3 vào năm 2024, so với hơn 2/3 vào năm 2023.

Theo IEA, sự sụt giảm nhu cầu ở Trung Quốc thể hiện rõ rệt nhất ở dầu diesel và naphta (hỗn hợp gồm khí tự nhiên ngưng tụ, sản phẩm chưng cất dầu mỏ, và chưng cất nhựa than đá và than bùn), phản ánh ít hoạt động xây dựng và chế tạo hơn. Điều này cũng có thể là dấu hiệu đà tăng trưởng của ngành hóa dầu Trung Quốc đang chậm lại.

IEA cho hay mức tiêu thụ dầu trung bình toàn cầu dự báo sẽ tăng gần 1 triệu thùng/ngày trong cả năm 2024 và 2025.

Trong một báo cáo mới đây, các nhà phân tích của ngân hàng Citigroup cho rằng giá dầu Brent Biển Bắc có thể tăng lên mức từ 80-85 USD/thùng, như những gì đang diễn ra, do rủi ro địa chính trị gia tăng ở Trung Đông và Bắc Phi. Citi cho rằng đợt bán tháo đầu tháng Tám có thể đã quá đà và cho rằng hoạt động bán khống có thể xảy ra nếu giá dầu phục hồi.

Báo cáo lưu ý rằng tháng Tám thường là “tháng ghi nhận nhu cầu dầu cao nhất”, với mức tiêu thụ có thể cao hơn mức trung bình trong giai đoạn 2015-2019 khoảng 1 triệu thùng/ngày. Citigroup dự đoán nhu cầu dầu sẽ vượt nguồn cung khoảng 1,5 triệu thùng/ngày trong tháng này.

Báo cáo cũng đề cập đến sự sụt giảm 300.000 thùng/ngày trong sản lượng từ mỏ dầu El Sharara ở Libya trong thời gian gần đây, và cho biết tình hình bất ổn tiếp diễn ở nước này có thể khiến tình trạng gián đoạn kéo dài hơn.