Những nút thắt cuối cùng đe dọa FTA Mercosur - EU

Các Bộ trưởng Kinh tế và Tài chính cùng Thống đốc các ngân hàng trung ương dự Hội nghị thượng đỉnh khối Mercosur ở Montevideo, Uruguay, ngày 5/12/2024. Ảnh: REUTERS/TTXVN

Ngày 5/12, Ngoại trưởng Uruguay Omar Paganini cho biết các nước thành viên khối Thị trường chung Nam Mỹ (Mercosur) đều ủng hộ việc ký kết Hiệp định tự do thương mại (FTA) với Liên minh châu Âu (EU).

Theo phóng viên TTXVN tại Nam Mỹ, phát biểu tại cuộc họp báo tại thủ đô Montevideo sau cuộc họp thường kỳ Hội đồng Mercosur, Ngoại trưởng Paganini cho biết tại Hội nghị thượng đỉnh sẽ diễn ra vào ngày 6/12, lãnh đạo các quốc gia thành viên của khối gồm Argentina, Brazil, Uruguay và Paraguay sẽ thông qua quyết định này.

Ông Paganini cũng khẳng định việc Chủ tịch Ủy ban châu Âu (EC) Ursula von der Leyen đang có mặt tại Montevideo cho thấy sự thành công của quá trình đàm phán giữa hai khối, cũng như sự ủng hộ của Chủ tịch EC trong giai đoạn kết thúc “để có thể khép lại giai đoạn đàm phán”.

Ngoại trưởng Uruguay, quốc gia đảm nhiệm chức chủ tịch luân phiên của Mercosur, nhấn mạnh trong những tuần gần đây, đã có nhiều nỗ lực giải quyết những vấn đề còn tồn đọng giữa hai khối này, trong đó có những khó khăn còn tồn tại từ năm 2019. Ông Paganini tuyên bố những vấn đề này hiện đã có trong văn bản và đã được hoàn thành, đồng thời cho biết tại cuộc họp ngày 6/12, các nhà lãnh đạo sẽ kết thúc đàm phán.

Nỗ lực của bà von der Leyen nhằm thúc đẩy việc ký kết FTA giữa EU và Mercosur dường như gặp trở ngại sau khi các nguồn tin của chính phủ Italy cho biết "các điều kiện chưa được đáp ứng" để Rome ký thỏa thuận. Trong khi đó, Tổng thống Pháp Emmanuel Macron ngày 5/12 cũng nhắc lại lời cảnh báo rằng thỏa thuận này với điều kiện hiện tại là không thể chấp nhận được.

Trước đó cùng ngày, Chủ tịch Ủy ban Thương mại quốc tế Nghị viện châu Âu Bernd Lange nhận định FTA với Mercosur sẽ là “ngọn hải đăng hy vọng” cho EU. Thỏa thuận này "không chỉ mang lại những cơ hội xuất khẩu mới mà còn tăng cường hơn nữa quan hệ chính trị và kinh tế với các quốc gia Mercosur". Ông Lange cho rằng có thể thỏa thuận này không đáp ứng được tham vọng và mong đợi cao nhất của EU, nhưng lợi thế của thỏa thuận đem lại lớn hơn nhiều so với những yếu điểm của nó.

Đàm phán FTA giữa Mercosur và EU kéo dài tới 25 năm do một số quốc gia thành viên EU còn quan ngại về vấn đề bảo vệ môi trường ở các nước Mercosur. Tổng thống Brazil Lula da Silva nhiều lần bày tỏ mong muốn ký kết thỏa thuận ngay trong năm 2024.

FTA EU-Mercosur được ký kết sẽ tạo ra một thị trường với khoảng 800 triệu dân và thuế nhập khẩu sẽ được xóa bỏ đối với hơn 90% hàng hóa EU xuất khẩu sang khối Nam Mỹ. Thỏa thuận sẽ giúp cho các doanh nghiệp châu Âu tiết kiệm hơn 4,4 tỷ USD mỗi năm tiền thuế hải quan. Ngoài ra, thỏa thuận được trông đợi sẽ tạo điều kiện cho đầu tư của châu Âu vào khối Nam Mỹ, vốn đã đạt khoảng 361,4 tỷ USD.

Mecosur được thành lập chính thức vào năm 1991, hiện có hơn 275 triệu dân và chiếm hơn 82% tổng thu nhập quốc nội (GDP) của lục địa Nam Mỹ.