Nỗ lực gỡ "thẻ vàng" IUU - Bài cuối: Hướng tới phát triển ngành thủy sản có trách nhiệm

Đồng thời đảm bảo việc thực hiện đầy đủ khuyến nghị của EC; đồng thời tăng cường tuyên truyền để ngư dân nắm và chấp hành đúng quy định pháp luật.

* Nâng cao hiệu lực

Để nâng cao hiệu lực quản lý tàu cá trong phòng chống khai thác IUU, Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Đồng Tháp triển khai hoạt động phối hợp kiểm tra, xử lý tàu cá mất tín hiệu giám sát hành trình trên biển. Đồng thời, tham mưu Ban Chỉ đạo chống khai thác IUU ban hành Kế hoạch số 2390/KH-BCĐ ngày 27/8/2025 về cao điểm huy động nguồn lực tăng cường chống khai thác thủy sản bất hợp pháp, không báo cáo và không theo quy định trên địa bàn tỉnh tỉnh Đồng Tháp; kiện toàn thành viên tham gia Ban Chỉ đạo và Tổ giúp việc Ban Chỉ đạo chống khai thác IUU… 

Ông Lê Hà Luân, Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Đồng Tháp cho biết: Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh tiếp tục tham mưu UBND tỉnh Đồng Tháp thực hiện nghiêm các nhiệm vụ, giải pháp, cấp bách, trọng tâm chống khai thác IUU, gỡ cảnh báo “thẻ vàng” của EC. Đồng thời, tiếp tục triển khai thực hiện có hiệu quả Quy chế phối hợp trong việc giám sát hành trình để ngăn chặn tình trạng tàu cá tỉnh Đồng Tháp khai thác trái phép ở vùng biển nước ngoài. Đảm bảo trực theo dõi, giám sát theo quy chế; xử lý đối với tàu mất kết nối, tàu vượt ranh giới, tàu mất tín hiệu trên 10 ngày. 

Ngoài ra, Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Đồng Tháp phối hợp lực lượng chức năng thực hiện đồng bộ hệ thống truy xuất nguồn gốc thủy sản từ khai thác điện tử (eCDT) đảm bảo tính minh bạch, hợp pháp đối với sản phẩm thủy sản xuất khẩu, đảm bảo 100% tàu cá xuất cảng và cập cảng, danh nghiệp thu mua phải cập nhật trên hệ thống phần mềm truy xuất nguồn gốc thủy sản khai thác điện tử. 

Thời gian tới, Sở sẽ triển khai thực hiện các nhiệm vụ, giải pháp cấp bách, trọng tâm chống khai thác hải sản bất hợp pháp, không báo cáo và không theo quy định (IUU); thực hiện tốt việc đăng ký, đăng kiểm tàu cá; cấp phép khai thác thủy sản theo hạn ngạch; cấp chứng nhận cơ sở đủ điều kiện an toàn thực phẩm cho tàu cá; cập nhật dữ liệu tàu cá trên VN-Fishbase. 

Ở tỉnh Tây Ninh, các ngành chức năng tập trung nâng cao hiệu quả quản lý đội tàu cá khai thác hải sản trên biển. Theo ông Nguyễn Minh Lâm, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Tây Ninh, các ngành chuyên môn trong tỉnh sẽ tiếp tục phối hợp với các lực lượng có liên quan ở các tỉnh ven biển như kiểm ngư, biên phòng, Sở Nông nghiệp và Môi trường, cảng cá,… để siết chặt quản lý tàu cá, xử lý nghiêm các tàu cá để xảy ra sự cố mất kết nối VMS, vượt ranh giới,…; chỉ đạo Sở Nông nghiệp và Môi trường phối hợp với Công an tỉnh tiếp tục rà soát cập nhật định danh tàu cá, bổ sung thông tin số CCCD/CC, họ tên, ngày tháng năm sinh, giới tính chủ phương tiện theo quy định. UBND tỉnh Tây Ninh sẽ chỉ đạo các cơ quan chuyên môn có văn bản gửi tàu cá và các cơ sở thu mua, chế biến, xuất khẩu nguyên liệu thủy sản từ khai thác thực hiện các quy định, chuẩn bị hồ sơ truy xuất nguồn gốc đầy đủ. 

Ông Nguyễn Quỳnh Thiện, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Vĩnh Long cho biết, tỉnh sẽ tiếp tục triển khai đồng bộ nhiều nhóm giải pháp trọng tâm, trong đó chú trọng tăng cường sự phối hợp giữa các sở, ngành, địa phương trong tổ chức thực hiện nhiệm vụ chống khai thác IUU, đồng thời duy trì giao ban, phân công rõ trách nhiệm, bảo đảm toàn bộ hệ thống chính trị của tỉnh tiếp tục vào cuộc với quyết tâm cao. Song song đó, đẩy mạnh tuyên truyền, phổ biến pháp luật về thủy sản trong cộng đồng ngư dân, bảo đảm chủ tàu cá chấp hành nghiêm các quy định về khai thác thủy sản, giám sát hành trình, không khai thác vượt ranh giới trên biển, thực hiện đầy đủ thủ tục xuất, nhập cảng, không vi phạm các quy định về IUU.

Mặt khác, tỉnh tiếp tục quản lý chặt chẽ đội tàu cá. Các lực lượng thường xuyên rà soát, theo dõi, vận động chủ tàu hoàn thiện đầy đủ hồ sơ, thủ tục theo quy định, tăng cường giám sát tàu cá xuất, nhập bến tại các cảng cá, trạm kiểm soát biên phòng,  kiên quyết không để tàu cá không đủ điều kiện tham gia hoạt động khai thác, đồng thời nâng cao chất lượng trực ban, giám sát tàu cá qua hệ thống VMS.

*Phối hợp đồng bộ

Thời gian qua, tỉnh Vĩnh Long đã triển khai đồng bộ, quyết liệt các nhiệm vụ, giải pháp nhằm tăng cường quản lý nghề cá, phòng, chống khai thác hải sản bất hợp pháp, không báo cáo và không theo quy định, qua đó đạt được nhiều kết quả tích cực trên các lĩnh vực quản lý đội tàu, kiểm soát hoạt động khai thác, truy xuất nguồn gốc thủy sản và thực thi pháp luật. 

Phó Chủ tịch UBND tỉnh Vĩnh Long Nguyễn Quỳnh Thiện cho biết, bên cạnh những kết quả đạt được, chống khai thác IUU trên địa bàn tỉnh Vĩnh Long vẫn còn một số khó khăn, vướng mắc; trong đó, tình trạng tàu cá mất tín hiệu thiết bị giám sát hành trình VMS khi hoạt động trên biển vẫn còn xảy ra; nhiều tàu cá đăng ký tại tỉnh nhưng hoạt động, cập cảng và bốc dỡ sản lượng tại các địa phương khác, chủ yếu là tỉnh Cà Mau... 

Để khắc phục các tồn tại trên, UBND tỉnh đã chỉ đạo Sở Nông nghiệp và Môi trường tăng cường trực ban, giám sát chặt chẽ hoạt động tàu cá thông qua Hệ thống giám sát hành trình, đồng thời kịp thời nhắc nhở, cảnh báo các trường hợp mất kết nối VMS, bảo đảm chủ tàu, thuyền trưởng chấp hành nghiêm các quy định của pháp luật, hạn chế thấp nhất các trường hợp vi phạm bị xử phạt hành chính. 

UBND tỉnh chỉ đạo Ban Chỉ đạo chống khai thác IUU tỉnh, lực lượng Công an, Bộ đội Biên phòng và UBND các xã có tàu cá phân công cán bộ phụ trách cụ thể, áp dụng biện pháp quản lý, giám sát phù hợp; thường xuyên tiếp cận, tuyên truyền, vận động chủ tàu, thuyền trưởng và người thân chấp hành nghiêm quy định về khai thác thủy sản, góp phần thực hiện hiệu quả chống khai thác IUU trên địa bàn tỉnh. 

Đối với tỉnh Đồng Tháp, các cơ quan, đơn vị, địa phương tiếp tục tập trung chỉ đạo thực hiện quyết liệt, nghiêm túc và cương quyết “tuyên chiến” với hành vi vi phạm khai thác hải sản bất hợp pháp, không báo cáo và không theo quy định (IUU), tập trung tối đa thời gian và nguồn lực để thực hiện đợt cao điểm với nhiệm vụ trọng tâm, cấp bách. 

Phó Chủ tịch UBND tỉnh Đồng Tháp Nguyễn Thành Diệu trao đổi: Nhằm thể hiện quyết tâm chính trị cao, hành động mạnh mẽ và liên tục trong “tuyên chiến quyết liệt với chống khai thác IUU” và hướng tới phát triển bền vững ngành thủy sản, UBND tỉnh Đồng Tháp vừa ban hành Kế hoạch số 619/KH-UBND ngày 1/12/2025 về truyền thông phòng, chống khai thác hải sản bất hợp pháp, không báo cáo và không theo quy định (IUU) giai đoạn 2025 – 2030. 

Theo kế hoạch, trong đợt cao điểm năm 2025, tập trung truyền thông về thể chế, chính sách pháp luật, thông tin chỉ đạo, điều hành; đẩy mạnh tuyên truyền ứng dụng công nghệ giám sát tàu cá (VMS), nhật ký khai thác điện tử, đảm bảo 100% tàu hoạt động đánh bắt phải được kẻ vẽ số đăng ký, có hạn ngạch giấy phép và cập nhật dữ liệu hàng ngày lên cơ sở dữ liệu nghề cá quốc gia (VNFishbase); truy xuất nguồn gốc thủy sản qua hệ thống truy xuất điện tử (eCDT). 

Giai đoạn 2026 – 2030, tỉnh Đồng Tháp tập trung truyền thông kết quả chuyển đổi, phát triển bền vững, chuyển đổi sinh kế và nỗ lực chuyển đổi nghề cho người dân để giảm cường lực khai thác thủy sản, phòng chống khai thác IUU; tổ chức tổng kết, đánh giá truyền thông giai đoạn 05 năm, rút kinh nghiệm và đề suất kế hoạch cho giai đoạn tiếp theo...

Ở tỉnh Tây Ninh, địa phương cũng thực hiện chính sách hỗ trợ ngư dân nâng cấp, thay thế thiết bị giám sát hành trình tàu cá. Theo đó, ngư dân có tàu cá đăng ký tại tỉnh Tây Ninh, có chiều dài lớn nhất từ 15m trở lên, đang hoạt động tại vùng biển Việt Nam sẽ được hỗ trợ 100% chi phí nâng cấp thiết bị giám sát hành trình đối với tàu đã lắp đặt thiết bị nhưng chưa đảm bảo yêu cầu và thiết bị có thể nâng cấp, mức hỗ trợ không quá 6,8 triệu đồng/thiết bị/tàu. Trường hợp tàu cá đã lắp đặt thiết bị nhưng không thể nâng cấp phải thay thế; lắp đặt mới thiết bị được hỗ trợ không quá 23,5 triệu đồng/thiết bị/ tàu. Bên cạnh đó, các đơn vị, địa phương trong tỉnh sẽ tiếp tục tăng cường tuyên truyền, phổ biến pháp luật về IUU để nâng cao nhận thức và ý thức chấp hành của chủ tàu.