Noel ở Việt Nam - từ lễ hội du nhập đến ngày hội cộng đồng

Những ngày này, người dân ở Hà Nội nói riêng, ở các thành phố lớn và các giáo xứ đều tưng bừng đón Lễ Giáng sinh - mùa Noel 2025. Từ những con phố nhỏ, đến các trung tâm thương mại lớn, từ những quán cà phê đến nhà hàng… đều rộn ràng với việc mua sắm đồ trang trí trang hoàng nhà cửa, hàng quán; mua - bán quà tặng người thân… chào đón một Giáng sinh an lành.

Có thể thấy, Noel không chỉ là ngày lễ trọng của đồng bào Công giáo mà đã trở thành ngày hội mang ý nghĩa góp phần làm phong phú đời sống tinh thần của cộng đồng trong xã hội.

* Tưng bừng không khí đón lễ Noel

Từ đầu tháng 12/2025, không khí đón chào Noel đã bắt đầu lan tỏa trong các giáo xứ. Các gia đình đồng bào Công giáo cùng nhau dọn dẹp, trang trí nhà cửa, dựng hang đá, treo ngôi sao trước cổng nhà, chuẩn bị tâm thế đón ngày lễ trọng đại.

Những ngày này, dọc các tuyến phố Hà Nội, không khí Giáng sinh hiện rõ trên từng cửa hàng, với cây thông Noel, quả cầu tuyết, vòng nguyệt quế… và ánh đèn trang trí rực rỡ, bắt mắt. Phố Hàng Mã - “thủ phủ” của đồ trang trí lễ hội rực rỡ bởi sắc đỏ, xanh, vàng của những món đồ trang trí lễ hội. Những gian hàng trang trí Giáng sinh được bày biện ngăn nắp, bắt mắt. Tất cả tạo nên một không gian lung linh, rực rỡ và ấm cúng của mùa Noel. Nhiều gia đình, đặc biệt là các bạn trẻ thường rủ nhau tranh thủ những ngày cuối tuần đi dạo chơi, chụp những bức ảnh lưu niệm, đồng thời lựa chọn quà tặng dành cho bạn bè, người thân nhân dịp đại lễ Giáng sinh sắp tới.

Đến phố Hàng Mã để chọn quà tặng bạn bè dịp Giáng sinh, chị Hồng Trang (phường Hai Bà Trưng, Hà Nội) cho biết, năm nào chị cũng cùng gia đình đến đây mua đồ trang trí nhà dịp Noel, chụp ảnh kỷ niệm và mua quà tặng cho bạn bè, người thân, với mong muốn gửi gắm lời chúc về một mùa Giáng sinh an lành, hạnh phúc…

Không chỉ riêng phố Hàng Mã, nhiều địa điểm nổi tiếng khác của Hà Nội như các trung tâm thương mại lớn, các Nhà thờ ở Hà Nội… cũng được trang hoàng lộng lẫy, thu hút đông đảo người dân và du khách ở nhiều lứa tuổi đến tham quan, chụp ảnh. Chị Ngọc Hân, đến từ Hải Phòng cho biết, năm nay, chị cùng nhóm bạn thu xếp thời gian để đến Hà Nội vào dịp Giáng sinh, ra phố Hàng Mã để ngắm và chụp ảnh lưu niệm. Chị cùng các bạn còn hẹn nhau buổi tối ra Nhà thờ Lớn để đón Giáng sinh cùng đồng bào Công giáo và tận hưởng không khí Giáng sinh giữa lòng Thủ đô.

Anh Vũ Minh Hiếu, phường Cửa Nam, Hà Nội cho biết, nhà anh ở gần nhà thờ Hàm Long, nên dù không theo đạo, anh cũng thường cùng bạn bè đi chơi dịp lễ Noel. Sau này có gia đình, anh cũng thường mua quà để ông già Noel tặng quà cho các con dịp Giáng sinh và cho các con đi chơi vào ngày lễ, giúp các cháu cảm nhận được không khí ấm áp, vui vẻ của ngày lễ.

Đối với trẻ nhỏ, Noel là mùa của niềm vui và những giấc mơ trong trẻo. Em Phạm Bích Ngọc (Long Biên, Hà Nội) cho biết, em rất thích ngày lễ Giáng sinh vì hôm đó em sẽ được nhận quà từ ông già Noel...

* Nét đẹp văn hoá ngày Giáng sinh

Trong dòng chảy giao lưu và hội nhập văn hóa, Giáng sinh - một lễ hội có nguồn gốc từ phương Tây - đã vượt qua khuôn khổ tôn giáo ban đầu để trở thành một sinh hoạt văn hóa xã hội quen thuộc trong đời sống tinh thần của người Việt Nam. Từ các đô thị lớn đến miền quê yên bình, từ những xóm đạo lâu đời đến các khu phố hiện đại, không khí Noel mỗi năm lại về mang theo sắc màu rực rỡ, âm thanh rộn ràng cùng với cảm xúc ấm áp của tình người, tình gia đình, tình cộng đồng.

Nếu ở phương Tây, Giáng sinh gắn liền với sum họp gia đình thì tại Việt Nam, giá trị này càng được cộng hưởng và lan tỏa mạnh mẽ. Trong nhịp sống hiện đại bận rộn, Noel trở thành một trong những dịp hiếm hoi để các thành viên trong gia đình quây quần bên nhau, cùng nhìn lại một năm đã qua và hướng đến những điều tốt đẹp phía trước. Với các gia đình Công giáo, Giáng sinh mang ý nghĩa thiêng liêng sâu sắc. Từ đầu tháng 12, các giáo xứ đã chuẩn bị không gian cho ngày đại lễ. Các gia đình cùng nhau dựng hang đá, trang trí nhà cửa, tham dự thánh lễ, dùng bữa cơm sum họp…

Chị Nguyễn Ngọc Hà, một người Công giáo tại Long Biên chia sẻ, chị cùng gia đình đã chuẩn bị mua sắm, trang hoàng nhà cửa đón Giáng sinh từ sớm. Chị cũng đã mua quà để tặng cho tất cả người thân trong gia đình vào dịp này. Với chị Ngọc Hà, Giáng sinh không chỉ là ngày lễ tôn giáo mà còn là ngày sum họp gia đình. Đây là dịp mọi người ngồi lại bên nhau, kể cho nhau nghe về một năm đã qua, cầu chúc cho nhau bình an và hạnh phúc.

Nhiều gia đình không theo đạo Thiên Chúa vẫn coi đêm Noel là dịp quây quần, dùng bữa cơm chung, trao nhau những món quà nhỏ nhưng chan chứa tình cảm. Những hoạt động ấy không chỉ mang ý nghĩa tôn giáo mà còn vun đắp tình cảm gia đình, gìn giữ nếp sống truyền thống “trên thuận dưới hòa”.

Anh Lê Thanh Minh, phường Hai Bà Trưng, Hà Nội cho biết, điều anh thích nhất là Noel ở Việt Nam không quá phô trương. Mọi người vẫn giữ được sự giản dị, ấm áp, đúng với tính cách của người Việt. Anh Minh cho biết, dù không theo đạo, nhưng trước đây mỗi dịp Noel, anh thường cùng bạn bè đi ăn uống, vui chơi. Sau này trưởng thành, mỗi dịp Noel, anh thường cùng các anh chị em trong gia đình tụ tập gặp gỡ, tặng quà cho các em nhỏ và tận hưởng không khí sum vầy ấm áp với các thành viên trong gia đình.

Với giới trẻ, Noel còn là ngày hội của tình bạn và tình yêu. Trong tiết trời se lạnh cuối năm, các bạn trẻ rủ nhau xuống phố, chụp ảnh, nghe nhạc, ghi lại những khoảnh khắc đẹp trước thềm năm mới. Bạn Khánh Linh, sinh viên Đại học Dược Hà Nội cho biết, dịp lễ Noel, em thường rủ bạn bè ra đường, đến Nhà thờ Lớn để cảm nhận không khí vui tươi và ấm áp mùa Giáng sinh.

Hòa trong không khí rộn ràng của ngày lễ lớn, nhiều giáo xứ đã tổ chức các hoạt động thiện nguyện, thăm hỏi người nghèo, trẻ em có hoàn cảnh khó khăn, người già neo đơn được tổ chức trong dịp này. Tinh thần “cho đi để nhận lại”, sẻ chia yêu thương - vốn là cốt lõi của thông điệp Giáng sinh - đã được cộng đồng Việt Nam tiếp nhận và lan tỏa theo cách rất tự nhiên.

Năm nay thiên tai, bão lũ đi qua để lại nhiều thiệt hại, đồng bào giáo xứ Kẻ Đông, xã Thạch Xuân đã tiết kiệm chi phí trang trí và các hoạt động hình thức, quyên góp được hơn 70 triệu đồng, 1,5 tấn gạo cùng nhiều nhu yếu phẩm; thuê 2 chuyến xe vận chuyển hàng hóa vào trực tiếp cứu trợ người dân Đắk Lắk trong đợt lũ lụt vừa qua.

Phòng khám Thiên An do các tu sĩ thuộc Dòng Trợ thế Thánh Gioan Thiên Chúa (Đồng Nai) điều hành từ lâu đã trở thành điểm tựa của người nghèo, người khuyết tật, người già neo đơn và cả những thân phận lang thang cơ nhỡ không nơi nương tựa. Những người đến đây để khám bệnh, được điều trị bằng phương pháp y học cổ truyền như châm cứu, xoa bóp, vật lý trị liệu… hoàn toàn miễn phí, hoặc với chi phí tối thiểu…

Ở nhiều địa phương, các cơ sở tôn giáo cũng tích cực tham gia hoạt động xã hội, từ thiện, góp phần xây dựng đời sống cộng đồng, củng cố khối đại đoàn kết toàn dân tộc. Giáng sinh vì thế không chỉ là một ngày lễ, còn là dịp để các giá trị nhân ái, khoan dung, hướng thiện được khơi dậy mạnh mẽ.

Có thể thấy, từ một lễ hội tôn giáo phương Tây du nhập vào Việt Nam, Noel đã được “Việt hóa” để trở thành một phần tự nhiên của đời sống văn hóa dân tộc, thành ngày hội mang đậm giá trị nhân văn Việt Nam - nơi con người xích lại gần nhau hơn, gia đình thêm gắn bó, cộng đồng thêm đoàn kết... Đó chính là nét đẹp văn hóa giản dị nhưng sâu sắc của ngày lễ Noel ở Việt Nam.