Nông sản dẫn đà tăng của thị trường hàng hóa

Thu hoạch cà phê tại Santuario, Colombia. Ảnh: AFP/TTXVN

Sở Giao dịch Hàng hóa Việt Nam (MXV) cho biết, thị trường nguyên liệu thế giới diễn biến trái chiều trong tuần giao dịch vừa qua. Chốt tuần, lực mua chiếm ưu thế đã kéo chỉ số MXV-Index tăng gần 0,3% lên 2.202 điểm. Nông sản gây chú ý khi dẫn dắt đà tăng của toàn thị trường, đánh dấu tuần hồi phục đầu tiên sau ba tuần suy yếu liên tiếp. Ở chiều ngược lại, giá hai mặt hàng cà phê chìm trong sắc đỏ.

Đóng cửa tuần giao dịch từ ngày 19-25/5, tâm lý tích cực tiếp tục được duy trì trên thị trường nông sản khi toàn bộ 7 mặt hàng trong nhóm đồng loạt tăng giá; trong đó, giá đậu tương tăng gần 1% lên mức 389 USD/tấn, đánh dấu tuần tăng đầu tiên sau ba tuần giảm liên tiếp. Theo MXV, diễn biến giá tuần qua phản ánh đà phục hồi ổn định, khi thị trường cân nhắc lại rủi ro nguồn cung từ Nam Mỹ, đồng thời lực mua kỹ thuật và kỳ vọng vào các chính sách hỗ trợ của Mỹ tiếp tục duy trì tâm lý tích cực.

Động lực chính thúc đẩy giá trong tuần đến từ lo ngại về tiến độ và chất lượng mùa vụ tại Argentina - quốc gia xuất khẩu khô đậu tương và dầu đậu tương lớn nhất thế giới. Mưa lớn kéo dài kèm ngập úng nghiêm trọng tại vùng Tây Bắc Buenos Aires không những gây gián đoạn hoạt động thu hoạch mà còn dấy lên lo ngại về sản lượng suy giảm, đồng thời đẩy chi phí bảo quản tăng vọt do hạt có độ ẩm cao.

Bên cạnh đó, việc Chính phủ Argentina xác nhận sẽ không gia hạn chính sách ưu đãi thuế xuất khẩu đối với đậu tương và sản phẩm chế biến kể từ tháng 7, làm dấy lên lo ngại về cung ứng trong thời gian tới.

Ngoài ra, thị trường cũng được hỗ trợ bởi đà phục hồi của các mặt hàng thành phẩm, đặc biệt là khô đậu tương vốn chịu ảnh hưởng trực tiếp từ nguồn cung Argentina. Giá dầu đậu tương dao động nhẹ, nhưng vẫn giữ được hỗ trợ nhờ kỳ vọng vào việc gia hạn chính sách tín dụng thuế 45Z cho nhiên liệu sinh học tại Mỹ. Dù chưa có quyết định cuối cùng, sự kiện Hạ viện thông qua dự luật "One Big Beautiful Bill" và cuộc họp chính sách năng lượng sắp tới tại Nhà Trắng đã duy trì niềm tin của nhà đầu tư rằng hỗ trợ chính sách sẽ tiếp tục được duy trì trong thời gian tới.

Ở chiều ngược lại, thời tiết tại Mỹ tiếp tục thuận lợi hỗ trợ tiến độ gieo trồng đạt 65% diện tích kế hoạch. Mặc dù không gây bất ngờ lớn và chưa tạo ra động lực điều chỉnh giá mạnh, tuy nhiên, đây vẫn là yếu tố kìm hãm đà giảm của giá trong tuần qua.

Theo ghi nhận của MXV, sắc đỏ bao phủ lên hầu hết giá của các mặt hàng chủ chốt trong nhóm nguyên liệu công nghiệp; trong đó, giá cà phê Arabica giảm 1,27% về 7.958 USD/tấn, trong khi Robusta đánh mất 1,54%, xuống 4.790 USD/tấn.

Bộ Nông nghiệp Mỹ (USDA) cho biết, sản lượng cà phê Brazil niên vụ 2025-2026 dự kiến sẽ đạt khoảng 65 triệu bao 60kg, tăng 0,46% so với niên vụ trước; trong đó, sản lượng Arabica giảm 6,4% về mức 40,9 triệu bao trong khi Robusta tăng mạnh 14,76% lên mức kỷ lục 24,1 triệu bao. Dự báo của USDA cũng cho rằng xuất khẩu cà phê của Brazil trong niên vụ 2025- 2026 sẽ giảm 6,18% so với vụ 2024-2025, xuống còn 38 triệu bao, tồn kho chuyển từ vụ 2024- 2025 sang 2025-2026 được ước tính ở mức khiêm tốn 640.000 bao.

Bên cạnh đó, USDA cũng đưa ra dự báo về vụ cà phê sắp tới của Việt Nam (tháng 10/2025 đến tháng 9/2026) – dự kiến bắt đầu thu hoạch vào cuối năm nay, sẽ tăng 6,9% so với vụ trước, đạt 31 triệu bao, trong đó có 30 triệu bao Robusta và 1 triệu bao Arabica. Ngoài ra, lượng tồn kho chuyển từ vụ hiện tại sang vụ sau được ước tính vào khoảng 939.000 bao - một con số khiêm tốn tại quốc gia sản xuất Robusta lớn nhất thế giới. Với vụ mùa mới (2025-2026), Việt Nam được dự báo sẽ xuất khẩu 27 triệu bao cà phê xanh, tăng 4,65% (tương đương 1,20 triệu bao) so với vụ 2024-2025.

Tình hình thời tiết thuận lợi cũng đã thúc đẩy tiến độ thu hoạch tại Brazil, theo báo cáo theo dõi hàng tuần của Safras & Mercado tính đến ngày 21/5, 13% sản lượng cà phê vụ 2025-2026 đã được thu hoạch, tăng 6 điểm phần trăm so với tuần trước, chênh lệch không nhiều so với tỷ lệ thu hoạch cùng kỳ năm ngoái; trong đó, cà phê Robusta đã thu hoạch được 20%, cà phê Arabica với tiến độ thu hoạch thấp hơn như thường lệ, hiện đạt mức 9%. Theo chuyên gia tư vấn của Safras, ông Gil Barabach cho biết hoạt động thu hoạch được đẩy nhanh, hầu hết các nhà sản xuất đã bắt đầu thu hoạch. Các kết quả sơ bộ cho thấy một dự báo chắc chắn về một vụ mùa conilon hay robusta bội thu, đặc biệt là ở bang Espírito Santo.

Về xuất khẩu, theo tính toán của MXV, trong 17 ngày làm việc kể từ đầu tháng 5, xuất khẩu cà phê Arabica và Robusta trung bình ngày của Brazil đặt 116.535 bao 60kg, thấp hơn 34% so với trung bình cùng kỳ năm ngoái là 176.601 bao 60 kg. Bên cạnh đó, tại Việt Nam, theo Tổng cục Xuất nhập khẩu, xuất khẩu cà phê Việt Nam từ đầu năm đến ngày 15/5 đạt 736.583 tấn, giảm 5,5% so với cùng kỳ năm trước.

Trong khi đó, nhu cầu tiêu thụ cà phê lại đang cho thấy những tín hiệu kém tích cực. Số liệu về nhập khẩu của 2 thị trường Mỹ và EU, nơi chiếm gần 50% lượng tiêu dùng cà phê của thế giới đã cho thấy tín hiệu suy giảm 8% so với quý 1/2024 nếu tính tính tổng lượng nhập khẩu; trong đó, nhập khẩu cà phê (nhân, rang, khử caffeine và phụ phẩm) của Mỹ trong quý 1 tăng 7,7%, trong khi nhập khẩu của khối EU lại giảm tới 12%.

Cơ quan World Weather Service dự báo thời tiết khô ráo và ấm áp sẽ tiếp tục diễn ra tại các vùng trồng cà phê ở Brazil cho đến đầu tuần này, hỗ trợ tiến độ thu hoạch. Một số khu vực trồng cà phê Robusta có thể có mưa nhẹ vào tuần tới, nhưng dự kiến không có đợt mưa lớn diện rộng nào