Nước Anh đang "tụt hậu" trong cuộc chiến chống lạm phát

Trước thềm cuộc họp cuối cùng trong năm của Ủy ban Chính sách Tiền tệ (MPC) thuộc Ngân hàng trung ương Anh (BoE), thị trường dự đoán lãi suất chủ chốt tại “xứ sở sương mù” sẽ được duy trì ở mức cao nhất của 15 năm là 5,25% cho đến giữa năm 2024.

Các nhà đầu tư cảnh báo BoE đang đối mặt với vấn đề lạm phát đặc biệt nghiêm trọng, có thể khiến ngân hàng không thể cắt giảm lãi suất mạnh như các ngân hàng khác trong năm tới.

Trước đó, các cuộc họp của MPC vào tháng 9 và tháng 11 đã quyết định giữ nguyên lãi suất ở mức 5,25%, sau khi chỉ số này được tăng từ mức thấp lịch sử kể hồi cuối năm 2021.

Cuộc họp sắp tới của MPC diễn ra trong bối cảnh thị trường toàn cầu kỳ vọng chu kỳ thắt chặt tiền tệ của các ngân hàng trung ương - được bắt đầu sau khi các lệnh phong tỏa kinh tế vì đại dịch COVID-19 chấm dứt - sẽ không chỉ kết thúc mà còn có thể đảo chiều vào năm 2024, khi chỉ số lạm phát toàn phần giảm ở các nền kinh tế phát triển.

Tuy nhiên, các chuyên gia kinh tế đã cảnh báo rằng BoE phải đối mặt với nhiệm vụ khó khăn hơn so với các ngân hàng trung ương khác, ví dụ như Ngân hàng Trung ương châu Âu (ECB), trong việc đưa Chỉ số giá tiêu dùng (CPI) - hiện là 4,6% - về mức mục tiêu 2%.

Ông Ruth Gregory, Phó giám đốc kinh tế người Anh tại công ty nghiên cứu Capital Economics, cho biết: “Không có bằng chứng về việc lãi suất ở Anh sẽ được cắt giảm trong thời gian tới”. Cũng theo Phó giám đốc Gregory, MPC cần thận trọng bởi việc giảm lãi suất có thể đẩy giá trị đồng bảng đi xuống.

Các nhà đầu tư không cho rằng BoE sẽ cắt giảm lãi suất trước tháng 6/2024. Thời điểm BoE thực hiện nới lỏng tiền tệ dự đoán sẽ muộn hơn so với ECB và Cục Dự trữ liên bang Mỹ (Fed), hai thể chế được cho là sẽ hạ lãi suất chủ chốt trong khoảng thời gian từ tháng 3 đến tháng 5.

Kể từ sau cuộc họp gần nhất, MPC đã ghi nhận một số dữ liệu đáng hoan nghênh. Chỉ số CPI tại Anh đã giảm mạnh từ mức 6,7% trong tháng 9. Tuy nhiên, Thống đốc BoE Andrew Bailey hồi tháng 11 đã cảnh báo thị trường đang đánh giá thấp nguy cơ của lạm phát kéo dài. Trong khi đó, nhà kinh tế trưởng Huw Pill chia sẻ với Financial Times rằng các chỉ số quan trọng như lạm phát dịch vụ và tăng trưởng lương vẫn ở “mức rất cao”.

Có một vài chỉ dấu cho thấy Vương quốc Anh đang gặp khó khăn nhiều hơn so với Khu vực đồng euro (Eurozone) trong việc kiềm chế lạm phát. Lạm phát toàn khu vực Eurozone đã giảm xuống 2,4% trong tháng 11, gần với mục tiêu 2% của ECB. Trong đó, nhiều quốc gia thành viên đã thông báo về tỷ lệ lạm phát dưới mục tiêu hoặc thậm chí là giảm phát.

Trong khi đó ở Anh, lạm phát vẫn cao hơn gấp đôi mức mục tiêu và các nhà phân tích cho rằng chỉ số này sẽ chỉ giảm dần.

Các nhà kinh tế tham gia cuộc khảo sát hồi tháng 12 của Consensus Economics, một công ty chuyên về các dự báo hàng đầu, dự đoán lạm phát ở Anh sẽ vẫn ở mức 3,6% vào tháng 3/2024, cao hơn mức 2,9% của Mỹ và 2,4% của Eurozone.

Để so sánh, BoE cho rằng lạm phát vẫn sẽ ở mức trên 3% đến cuối năm 2024.

Theo Văn phòng Thống kê Quốc gia, lạm phát cơ bản ở Anh - loại bỏ chi phí năng lượng và thực phẩm dễ biến động hơn – là 5,7%, cao hơn bất kỳ quốc gia nào trong Nhóm các nước công nghiệp phát triển hàng đầu thế giới (G7) và trong khu vực Eurozone.

Lạm phát dịch vụ ở Anh là 6,6% trong tháng 10, cao hơn mức 4,6% của Eurozone và mức 5,1% ở Mỹ trong cùng kỳ.

Tăng trưởng tiền lương, chỉ số mà BoE đang theo dõi chặt chẽ như một chỉ báo về áp lực giá cơ bản, cũng đang trở nên nóng hơn ở Anh so với một số quốc gia ngang hàng.

Trang web cung cấp các thông tin về việc làm Indeed cho thấy tốc độ tăng trưởng lương tại Anh đã giảm xuống 7% vào tháng 10 so với cùng kỳ năm ngoái - từ mức 7,4% được ghi nhận tháng 6. Tuy nhiên, chỉ số này vẫn cao hơn nhiều so với Mỹ và Eurozone.

BoE đã giảm kỳ vọng tăng trưởng kinh tế Anh và dự đoán sản lượng kinh tế sẽ trì trệ trong năm tới. Tuy nhiên, do Vương quốc Anh bước vào năm bầu cử, áp lực giảm lãi suất sẽ ngày càng lớn nếu nền kinh tế tiếp tục suy yếu.

Cuộc khảo sát của BoE về thái độ của công chúng, được công bố vào tuần trước, cho thấy người Anh cho rằng tốc độ tăng giá trung bình trong 12 tháng tới sẽ là 3,3%.

Ba thành viên của MPC là các nhà kinh tế học Megan Greene, Jonathan Haskel và Catherine Mann đã ủng hộ việc tăng lãi suất trong cuộc họp vào tháng trước, trong khi những thành viên còn lại mong muốn giữ nguyên.

Ông Sanjay Raja, chuyên gia kinh tế tại Deutsche Bank, dự đoán BoE sẽ chỉ bắt đầu cắt giảm lãi suất từ quý II năm sau, và cảnh báo “sự ổn định về lương cùng những thay đổi sắp tới đối với chỉ số CPI có thể sẽ trì hoãn việc bắt đầu bất kỳ chu kỳ nới lỏng nào (của BoE)”.