Nước Pháp bước vào đợt nắng nóng cực đoan mới

Cơ quan khí tượng Pháp (Météo-France) cảnh báo đợt nắng nóng lần thứ ba trong năm nay có thể kéo dài khoảng 12 ngày, tiếp tục gây sức ép lớn đối với sức khỏe người dân, sản xuất nông nghiệp và công tác phòng chống cháy rừng.

Météo-France cho biết chỉ số nhiệt quốc gia - được tính trên cơ sở nhiệt độ trung bình ngày và đêm trên toàn quốc - lên tới 25,7°C trong ngày 6/7, vượt ngưỡng xác định một đợt nắng nóng trên phạm vi cả nước.

Nhiệt độ cao đã bao trùm phần lớn lãnh thổ Pháp trong ngày 6/7, với nhiều nơi ở Tây Nam và vùng Languedoc ghi nhận mức 38-40°C. Sang ngày 7/7, nền nhiệt được dự báo tiếp tục tăng, nhiều khu vực miền Nam và miền Tây có thể chạm ngưỡng 40°C. Vùng thủ đô Île-de-France, miền Trung và thung lũng sông Rhône cũng được dự báo phổ biến từ 36-38°C, trong khi chỉ một số vùng ven biển phía Bắc Bretagne, Normandie và Hauts-de-France có điều kiện thời tiết dễ chịu hơn.

Các chuyên gia của Météo-France dự báo từ ngày 8/7, nắng nóng sẽ lan rộng trên hầu hết lãnh thổ với nền nhiệt cao đồng đều cả ban ngày lẫn ban đêm. Riêng khu vực Tây Nam có khả năng xuất hiện những điểm nóng lên tới 42°C. Tại thủ đô Paris, nhiệt độ ban ngày dự kiến duy trì trên 35°C trong nhiều ngày liên tiếp, trong khi nhiệt độ ban đêm được duy trì trên 20°C, tạo nên hiện tượng "đêm nhiệt đới".

Trước nguy cơ ảnh hưởng đến sức khỏe cộng đồng, Météo-France đã nâng mức cảnh báo màu cam về nắng nóng đối với 61 tỉnh kể từ ngày 7/7, tăng mạnh so với 16 tỉnh một ngày trước đó, đồng thời không loại trừ khả năng phải ban hành cảnh báo đỏ trong những ngày tới nếu tình hình tiếp tục diễn biến xấu.

Theo Météo-France, nguyên nhân của đợt nắng nóng mới này là do một vùng áp cao hình thành ngoài khơi Bồ Đào Nha và quần đảo Anh, khiến khối không khí nóng tích tụ trên diện rộng, ảnh hưởng không chỉ đến Pháp mà còn cả bán đảo Iberia, Italy, Đức và Anh. Cơ quan này cho rằng biến đổi khí hậu do phát thải khí nhà kính từ hoạt động của con người đang làm các đợt nắng nóng trở nên thường xuyên hơn, kéo dài hơn và khắc nghiệt hơn.

Số liệu sơ bộ của Cơ quan Y tế công cộng Pháp (Santé publique France) cho thấy số ca tử vong trong tuần nắng nóng từ ngày 22-28/6 đã tăng khoảng 29% so với tuần trước đó, tương đương hơn 2.000 trường hợp, trong đó vùng Île-de-France ghi nhận mức tăng tới 63%.

Trước diễn biến thời tiết cực đoan, Bộ Chuyển đổi sinh thái Pháp cho biết đã tăng cường huy động các cơ quan chức năng trên toàn quốc, yêu cầu các địa phương tập trung theo dõi 4 lĩnh vực trọng điểm gồm nguồn nước, chất lượng không khí, nguy cơ cháy rừng và các tác động của nắng nóng đối với môi trường, đồng thời thiết lập cơ chế giám sát tình hình hàng tuần trên phạm vi cả nước.

Đợt nắng nóng mới diễn ra trong bối cảnh nhiều khu vực của Pháp vẫn đang đối mặt với các vụ cháy rừng lớn. Tại tỉnh Pyrénées-Orientales, các đám cháy đã thiêu rụi khoảng 4.600 ha rừng và buộc khoảng 10.000 người phải sơ tán. Giới chức đánh giá nguy cơ cháy rừng ở mức cao tại 57 tỉnh trong ngày 7/7.

Cùng ngày, Liên minh châu Âu (EU) thông báo điều động 4 máy bay chữa cháy thả nước từ CH Cyprus và Thụy Điển tới hỗ trợ lực lượng cứu hỏa Pháp khống chế đám cháy rừng lớn tại khu vực Perpignan, miền Nam nước này. Chủ tịch Ủy ban châu Âu Ursula von der Leyen cho biết đây là một phần trong cơ chế phối hợp ứng phó khẩn cấp của EU nhằm hỗ trợ các quốc gia thành viên trước nguy cơ cháy rừng gia tăng trong mùa Hè.

Tại Tây Ban Nha, Hệ thống Giám sát tử vong hằng ngày (MoMo) thuộc Bộ Y tế cho biết hơn 150 người đã tử vong do nền nhiệt tăng cao chỉ trong những ngày đầu tháng 7, khi nước này bước vào đợt nắng nóng chính thức thứ hai của mùa Hè. Trước đó, MoMo ghi nhận 1.029 ca tử vong liên quan đến nắng nóng trong tháng 6 - mức cao nhất kể từ khi hệ thống này được đưa vào vận hành năm 2015.

Nắng nóng cũng làm gia tăng nguy cơ cháy rừng. Tại Tây Ban Nha, đám cháy ở khu bảo tồn Les Gavarres đã thiêu rụi khoảng 2.200 ha rừng. Theo Hệ thống Thông tin Cháy rừng châu Âu (EFFIS), từ đầu năm đến nay, khoảng 56.000 ha rừng đã bị thiêu rụi trên cả nước.

Trong khi đó, tại Anh, đợt nắng nóng cuối tháng 6 đã bộc lộ những hạn chế trong khả năng thích ứng của hệ thống hạ tầng công cộng. Hơn 1.000 trường học phải đóng cửa tạm thời hoặc cho học sinh tan học sớm do nhiệt độ trong lớp học quá cao. Phần lớn trường học tại Anh không được trang bị điều hòa không khí, trong khi nhiều công trình được thiết kế để giữ nhiệt vào mùa Đông nên khó duy trì môi trường học tập an toàn khi xảy ra nắng nóng kéo dài.

Ủy ban Biến đổi Khí hậu (CCC), cơ quan tư vấn độc lập của Chính phủ Anh, cảnh báo nếu không có các biện pháp thích ứng, số ngày nhiệt độ trong lớp học vượt ngưỡng 35°C có thể tăng khoảng 70% vào giữa thế kỷ này, kéo theo nguy cơ gián đoạn học tập và ảnh hưởng đến sức khỏe học sinh.

Trong bối cảnh nhu cầu lắp đặt điều hòa không khí tại Anh gia tăng, các chuyên gia khí hậu khuyến nghị không nên coi đây là giải pháp mặc định. Theo Giáo sư Rajat Gupta thuộc Đại học Oxford Brookes, việc sử dụng điều hòa trên diện rộng sẽ làm tăng nhu cầu điện năng, chi phí năng lượng và lượng phát thải khí nhà kính, đồng thời góp phần gia tăng hiệu ứng đảo nhiệt đô thị.

Các chuyên gia cho rằng ưu tiên trước mắt là cải tạo công trình theo hướng thích ứng với khí hậu thông qua các giải pháp như tăng cường che nắng, cải thiện thông gió tự nhiên, sử dụng vật liệu phản xạ nhiệt và mở rộng không gian xanh. Điều hòa không khí nên được ưu tiên lắp đặt tại những cơ sở có mức độ rủi ro cao như bệnh viện, viện dưỡng lão và một số trường học, thay vì triển khai đại trà trong khu dân cư.