Ô tô năng lượng mới của Trung Quốc mở rộng sự hiện diện tại Đông Nam Á

Tháng 11/2024, SAIC-GM-Wuling (SGMW) đã kỷ niệm chiếc xe thứ 160.000 được sản xuất tại chi nhánh Indonesia, một mẫu xe điện cỡ nhỏ được định sẵn cho các phòng trưng bày ở Thái Lan. SGMW chỉ mất bảy năm để đạt được cột mốc này và thiết lập một chuỗi cung ứng NEV đáng tin cậy, thúc đẩy doanh số bán hàng trên khắp Đông Nam Á.

Với tư cách là nhà sản xuất ô tô Trung Quốc đầu tiên đầu tư vào một nhà máy ở Indonesia, SGMW nắm giữ hơn 50% thị phần NEV địa phương. Các nhà sản xuất ô tô Trung Quốc chủ chốt khác, bao gồm BYD, Chery và Great Wall Motor, cũng đang đạt được những bước tiến. Trong năm 2024, năm mẫu xe NEV bán chạy nhất ở Indonesia đều đến từ các nhà sản xuất ô tô Trung Quốc, dẫn đầu là BYD M6.

Tương tự, tại Thái Lan, nơi xe điện chiếm 14% tổng doanh số bán ô tô trong năm 2024, các thương hiệu Trung Quốc chiếm bốn trong số năm vị trí dẫn đầu về doanh số.

Trước đây, các nhà sản xuất ô tô Nhật Bản đã thống trị thị trường ô tô Thái Lan từ lâu với các loại xe động cơ đốt trong truyền thống. Nhưng trong năm 2023, các thương hiệu Trung Quốc đã tăng gấp đôi thị phần từ 5% lên 11%. Cùng năm đó, thị phần của các công ty Nhật Bản chứng kiến sự sụt giảm từ 90% xuống 78%.

Khả năng chi trả vẫn là mối quan tâm hàng đầu đối với người tiêu dùng ở các nền kinh tế Đông Nam Á. Các nhà sản xuất ô tô Trung Quốc đã thành công trong việc tung ra các sản phẩm công nghệ tiên tiến với mức giá tương đối thấp, giành được lợi thế cạnh tranh.

Số liệu từ Tổng cục Hải quan Trung Quốc cho thấy tổng lượng xuất khẩu ô tô của nước này đã tăng vọt từ 2 triệu lên 6,41 triệu chiếc trong giai đoạn từ năm 2021-2024. Riêng trong lĩnh vực ô tô thân thiện với môi trường, Trung Quốc chiếm hơn 60% doanh số bán xe NEV toàn cầu trong năm 2023, xuất khẩu hơn 1,2 triệu chiếc và tăng 77,2% so với năm trước đó. Xu hướng này tiếp tục vào năm 2024, với lượng xe điện xuất khẩu vượt 2 triệu chiếc lần đầu tiên.

Thành công này có được nhờ vào nhiều năm xây dựng một mạng lưới rộng lớn các nhà cung cấp có trụ sở tại địa phương. Tại Indonesia, SGMW đã hướng dẫn 17 doanh nghiệp Trung Quốc đầu tư ra nước ngoài, phát triển hơn 100 nhà cung cấp địa phương trong bảy năm qua.

Vào tháng 11/2024, Học viện sản xuất xe năng lượng mới Trung Quốc-Indonesia, một cơ sở đào tạo do Trường Cao đẳng Nghề Liễu Châu, Viện Đào tạo Công nghiệp Anand của Indonesia và chi nhánh Indonesia của SGMW hợp tác thành lập, đã được khánh thành. Học viện này được kỳ vọng sẽ nâng cao năng lực của ngành xe điện ở Đông Nam Á.

Để quốc tế hóa hơn nữa hoạt động sản xuất xe NEV, các nhà sản xuất ô tô hàng đầu Trung Quốc đã đầu tư mạnh mẽ vào Đông Nam Á kể từ năm 2024, thành lập các liên doanh trong khu vực. BYD và GAC Aion đã khai trương nhà máy NEV đầu tiên tại Thái Lan vào năm ngoái, với công suất sản xuất hàng năm lần lượt là 150.000 xe và 50.000 xe. Một nhà máy lắp ráp BYD tại Campuchia với công suất 20.000 xe dự kiến bắt đầu hoạt động vào cuối năm 2025.

Trong nhiều năm qua, các thị trường mới nổi như Đông Nam Á, Mỹ Latinh và châu Phi đã mở ra tiềm năng tăng trưởng to lớn cho NEV. Theo dự báo từ nhiều công ty nghiên cứu thị trường, trong 10 năm tới, tốc độ tăng trưởng kép hàng năm của thị trường NEV tại sáu nền kinh tế lớn của ASEAN sẽ đạt từ 16% đến 39%.

Báo cáo từ công ty tư vấn AlixPartners dự đoán rằng đến năm 2030, các nhà sản xuất ô tô Trung Quốc sẽ có thể chiếm hơn 70% thị trường nội địa và bán khoảng 9 triệu xe ra nước ngoài, đạt được 33% thị phần toàn cầu.

Trong khi đó, một nghiên cứu gần đây từ công ty tư vấn chiến lược toàn cầu EY-Parthenon ước tính giá trị thị trường xe điện tổng hợp của Indonesia, Malaysia (Ma-lai-xi-a), Thái Lan và Singapore (Xin-ga-po) được dự đoán sẽ tăng trưởng theo cấp số nhân, từ 2 tỷ USD vào năm 2021 lên từ 80-100 tỷ USD vào năm 2035.

Chuyên gia Zhang Yongwei từ ChinaEV100, một viện nghiên cứu chính sách phi chính phủ cho biết thế giới đang chứng kiến sự thay đổi trong tăng trưởng nhu cầu đối với NEV ở các nước đang phát triển. Đà tăng trưởng của lĩnh vực này phần lớn được thúc đẩy bởi các nền kinh tế mới nổi, với Trung Quốc đang dẫn đầu.