OpenAI xem xét chuyển đổi mô hình hoạt động

Công ty công nghệ trí tuệ nhân tạo (AI) OpenAI dự kiến thay đổi cấu trúc tổ chức, hướng tới việc trở thành một doanh nghiệp kết hợp giữa mô hình lợi nhuận truyền thống và một nhánh phi lợi nhuận, nhằm tạo ra sự cân bằng giữa mục tiêu kinh doanh và trách nhiệm xã hội.

Hội đồng quản trị OpenAI đang xem xét chuyển đổi mô hình hoạt động thành công ty công ích – một loại hình doanh nghiệp có thể theo đuổi lợi nhuận nhưng vẫn đặt mục tiêu cải thiện xã hội làm ưu tiên hàng đầu. Theo đề xuất, nhánh phi lợi nhuận hiện tại của OpenAI sẽ nắm giữ cổ phần trong công ty vì lợi nhuận, với giá trị được các cố vấn tài chính độc lập xác định.

Hiện tại, nhánh phi lợi nhuận của OpenAI kiểm soát toàn bộ hoạt động của công ty con vì lợi nhuận. Nếu kế hoạch được thông qua, OpenAI sẽ chính thức trở thành một  công ty công ích tại bang Delaware, Mỹ, trong khi nhánh phi lợi nhuận vẫn duy trì vai trò là một trong những tổ chức phi lợi nhuận có nguồn lực mạnh nhất lịch sử, đồng thời nắm giữ lợi ích lớn trong công ty.

OpenAI được thành lập vào năm 2015 với sứ mệnh lý tưởng: phát triển AI an toàn và hữu ích cho nhân loại. Tuy nhiên, trước áp lực chi phí khổng lồ từ việc phát triển các mô hình AI tiên tiến, OpenAI đã thành lập một công ty con vì lợi nhuận vào năm 2019 để huy động vốn. 

Đến năm 2022, sự ra mắt của ChatGPT đã đưa OpenAI lên đỉnh cao của lĩnh vực AI, nhưng cũng đặt doanh nghiệp này dưới sự giám sát chặt chẽ từ công chúng và các cơ quan quản lý.

Việc chuyển đổi sang mô hình công ty công ích cho thấy OpenAI đang tìm kiếm một cách tiếp cận cân bằng, nhằm vừa duy trì sứ mệnh đóng góp cho xã hội, vừa tối ưu hóa lợi nhuận từ các sản phẩm AI tiên tiến.

Ban lãnh đạo OpenAI cam kết rằng nhánh phi lợi nhuận sẽ tiếp tục tồn tại như một bên nắm giữ "lợi ích đáng kể" trong công ty vì lợi nhuận. Điều này nhằm bảo đảm rằng sứ mệnh ban đầu của OpenAI – phát triển AI an toàn và mang lại lợi ích cho nhân loại – vẫn là trọng tâm trong mọi hoạt động của công ty.

Trước đó, giới chuyên gia hy vọng dự án ChatGPT-5 của OpenAI là thế hệ mô hình AI tiên tiến, đang chậm trễ do thiếu dữ liệu huấn luyện chất lượng và chi phí tăng mạnh.

OpenAI đang gặp nhiều thách thức khi phát triển ChatGPT-5, mô hình ngôn ngữ lớn thế hệ mới. OpenAI đã phát triển ChatGPT-5 với tên mã là Project Orion trong 18 tháng qua song vẫn chưa có nhiều tiến triển.

Tuy OpenAI đã hoàn thành ít nhất hai giai đoạn huấn luyện ban đầu song các kết quả đạt được không tích cực như kỳ vọng. Một trong những nguyên nhân chính là dữ liệu huấn luyện không đủ đa dạng và chất lượng chưa cao. Việc sử dụng dữ liệu từ internet công cộng đã đạt giới hạn, buộc OpenAI phải tìm kiếm giải pháp thay thế như tạo dữ liệu tổng hợp hoặc thuê người sản xuất dữ liệu thủ công.

Việc tạo dữ liệu từ con người tuy mang lại chất lượng tốt hơn nhưng gặp phải những trở ngại về thời gian và chi phí. Trong khi đó, phương pháp dùng dữ liệu tổng hợp, do các mô hình AI hiện tại tạo ra, tiềm ẩn rủi ro về chất lượng, làm tăng nguy cơ xuất hiện vòng lặp dữ liệu kém hiệu quả.

Bên cạnh đó, quá trình huấn luyện ChatGPT-5 còn gặp trở ngại về mặt kỹ thuật. Giai đoạn chạy thử nghiệm ban đầu chậm hơn so với kế hoạch đề ra, dẫn đến việc huấn luyện trên quy mô lớn sẽ mất nhiều thời gian và làm tăng chi phí. Điều này làm dấy lên câu hỏi về tính khả thi của việc phát triển một mô hình vượt trội so với GPT-4, vốn đã tiêu tốn hàng tỉ USD để hoàn thiện.

Sự chậm trễ và chi phí tăng cao khiến OpenAI đối mặt với sức ép đến từ các nhà đầu tư, trong đó có Microsoft. Với hàng tỉ USD đã đổ vào lĩnh vực AI, OpenAI buộc phải chứng minh ChatGPT-5 có những cải tiến vượt bậc so với phiên bản tiền nhiệm. Nhưng mục tiêu này trở nên khó khăn khi nguồn dữ liệu huấn luyện ngày càng khan hiếm.