Phân bổ nguồn vốn hài hòa giữa các vùng miền, tạo động lực mới trong phát triển

 

Tiếp tục chương trình Kỳ họp bất thường lần thứ nhất, sáng 7/1 và đầu giờ phiên thảo luận chiều, Quốc hội thảo luận trực tuyến về dự thảo Nghị quyết về chính sách tài khóa, tiền tệ để hỗ trợ Chương trình phục hồi và phát triển kinh tế - xã hội.

Tại phiên thảo luận, đa số ý kiến đại biểu nhất trí với sự cần thiết ban hành Nghị quyết; đồng thời, tán thành với nhiều nội dung trong Tờ trình của Chính phủ và Báo cáo thẩm tra của Ủy ban Kinh tế của Quốc hội.

*Cụ thể, rõ trách nhiệm

Các đại biểu cho rằng đề án về chính sách tài khóa, tiền tệ hỗ trợ phục hồi và phát triển kinh tế - xã hội là sự gửi gắm niềm hy vọng của người dân, doanh nghiệp vào một tương lai tốt đẹp hơn nhưng cần cụ thể, rõ trách nhiệm hơn.

Theo đó, cần làm rõ cam kết đầu ra của đề án, bảo đảm việc thực hiện theo kết quả đầu ra. Đây là chuẩn mực, kinh nghiệm quốc tế và cũng là yêu cầu bắt buộc trong phân bổ, chi tiêu ngân sách.

Đại biểu Đàng Thị Mỹ Hương (Ninh Thuận) nhận định, việc bố trí nguồn lực khá lớn, quy định thời gian thực hiện khá ngắn, chủ yếu trong hai năm 2022 - 2023. Do đó, theo đại biểu, trong triển khai thực hiện cần đưa ra các tiêu chí, nguyên tắc rõ ràng, quy định thứ tự ưu tiên, các nội dung cụ thể cần làm ngay, nội dung cần triển khai từng bước để đảm bảo tính khả thi.

Ngoài các giải pháp được quy định tại dự thảo Nghị quyết, đề nghị rà soát, bổ sung giải pháp về cải cách thể chế, cải cách hành chính, cải thiện môi trường đầu tư kinh doanh; đẩy nhanh việc rà soát, tháo gỡ các rào cản về thể chế, các quy định pháp luật còn cản trở hoạt động sản xuất kinh doanh, tăng cường xử lý kịp thời các công việc trên nền tảng trực tuyến.

Bên cạnh đó, quy định chặt chẽ công tác giám sát, kiểm tra, xử lý nghiêm các sai phạm trong hoạt động đầu tư công, quản lý tài chính nhà nước. "Đây là vấn đề rất quan trọng, không cần phải tốn nhiều kinh phí để đầu tư nhưng rất cần thiết thực hiện để kịp thời tháo gỡ các nút thắt, điểm nghẽn. Các giải pháp này phải được triển khai thực hiện ngay", đại biểu nhấn mạnh.

Tại phiên thảo luận, Bộ trưởng Bộ Tài chính Hồ Đức Phớc, Thống đốc Ngân hàng Nhà nước Nguyễn Thị Hồng, Bộ trưởng Bộ Kế hoạch và Đầu tư Nguyễn Chí Dũng phát biểu giải trình, làm rõ một số vấn đề đại biểu Quốc hội quan tâm.

Với ý kiến cho rằng có nên tăng thuế giao dịch bất động sản, chứng khoán, mặt hàng hạn chế tiêu dùng, Bộ trưởng Bộ Tài chính Hồ Đức Phớc cho biết hiện nay, Việt Nam đang đánh thuế chuyển nhượng chứng khoán của doanh nghiệp là 20%, với doanh nghiệp nước ngoài là 0,1% trên doanh thu bán; với bất động sản, thuế thu nhập doanh nghiệp là 20%, với cá nhân là 2% trên mỗi lần mua - bán.

Theo Bộ trưởng, hiện nay, thị trường chứng khoán đang "rất tốt" và là kênh thu hút vốn quan trọng cho nền kinh tế. "Năm 2021, quy mô vốn hóa thị trường chứng khoán đạt 7,77 triệu tỷ đồng, tương đương 92,5% GDP của năm 2021, do vậy nên giữ nguyên mức thuế giao dịch. Nếu có siết sẽ siết phát hành trái phiếu doanh nghiệp không có tài sản thế chấp. Với chuyển nhượng bất động sản cá nhân yêu cầu nộp thuế theo đúng giá bán thực tế", ông Phớc thông tin.

Theo Thống đốc Ngân hàng Nhà nước Nguyễn Thị Hồng, trong bối cảnh hiện nay, lạm phát trên thế giới có xu hướng gia tăng và các ngân hàng Trung ương trên thế giới đã bắt đầu thu hẹp chính sách tiền tệ đồng thời tăng lãi suất. Trong khi đó, nền kinh tế nước ta đặt ra yêu cầu là giảm mặt bằng lãi suất; đây là vấn đề thực sự khó khăn. Tuy nhiên, trong khi xây dựng chương trình phục hồi này, Chính phủ đã cân nhắc để đưa ra giải pháp, phấn đấu hệ thống các tổ chức tín dụng giảm từ 0,5 % - 1% lãi suất trong 2 năm.

Trong thời gian tới, Ngân hàng Nhà nước sẽ phối hợp với các bộ, ngành liên quan theo phân công của Chính phủ tập trung nguồn lực cho các nhóm đối tượng phù hợp, bảo đảm có trọng tâm, trọng điểm, khắc phục được những giới hạn chế của những gói hỗ trợ trước. Ngoài ra, vấn đề huy động nguồn lực đòi hỏi sự phối hợp chặt chẽ của chính sách tiền tệ đối với tài khóa.

Về phân bổ, quản lý, sử dụng thực hiện nguồn vốn từ các chính sách tài khóa, tiền tệ hiệu quả, Bộ trưởng Nguyễn Chí Dũng nhấn mạnh yêu cầu tuân thủ các quy định của pháp luật hiện hành, nhất là đối với chính sách tài khóa; đáp ứng được các nguyên tắc, tiêu chí phân bổ của chương trình.

Trên cơ sở quan điểm, mục tiêu của chính sách, Chính phủ đã nghiên cứu đề xuất hỗ trợ có trọng tâm, trọng điểm, vừa đáp ứng nhu cầu trước mắt, vừa phục vụ tăng trưởng, phát triển lâu dài, thúc đẩy cả cung và cầu của nền kinh tế. Chính sách tập trung vào những ngành cần thiết, trước mắt tập trung vào nâng cao năng lực phòng, chống dịch gắn với nâng cao năng lực, hiện đại hóa các trung tâm chuyên sâu CDC cấp vùng, bệnh viện, viện tuyến trung ương; giải quyết việc làm, đào tạo lao động, phục hồi du lịch...

Tiếp đó, phát triển hệ thống hạ tầng giao thông chiến lược, kết nối cửa khẩu đông bắc, các khu công nghiệp, khu kinh tế... Ngoài ra, còn phải phân bổ nguồn vốn hài hòa giữa các vùng miền, tạo động lực mới trong phát triển, đảm bảo công bằng, nhưng không cào bằng, xác định thứ tự ưu tiên đầu tư lĩnh vực, ngành có tính lan tỏa.

Nêu rõ đây là chương trình có quy mô lớn, thời gian thực hiện tương đối ngắn hạn, Bộ trưởng Nguyễn Chí Dũng cho rằng khả năng hấp thụ và để đảm bảo đạt được hiệu quả cũng như mục tiêu đề ra là thách thức rất lớn đối với nền kinh tế. Do vậy, vấn đề quan trọng nhất bảo đảm cho sự thành công chính là khâu tổ chức thực hiện của các cấp, các ngành sau khi các chính sách tài khóa, tiền tệ hỗ trợ chương trình được Quốc hội thông qua.

 

*Tạo điều kiện để Cần Thơ phát huy tiềm năng 

Thời gian còn lại của phiên làm việc chiều, Quốc hội thảo luận trực tuyến về dự thảo Nghị quyết thí điểm một số cơ chế, chính sách đặc thù phát triển thành phố Cần Thơ.

Các đại biểu thống nhất cao với chủ trương ban hành Nghị quyết của Quốc hội để thể chế hóa Nghị quyết số 59-NQ/TW của Bộ Chính trị về xây dựng và phát triển thành phố Cần Thơ đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045 nhằm tạo điều kiện cho địa phương phát huy tiềm năng, thế mạnh của mình. Việc ban hành chính sách đặc thù phát triển thành phố Cần Thơ cũng bảo đảm tính tương đồng với một số địa phương vừa được Quốc hội cho phép thí điểm một số cơ chế, chính sách đặc thù.

Nhất trí với các nội dung trong Tờ trình và Báo cáo thẩm tra, tuy nhiên, Phó Chủ nhiệm Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường của Quốc hội Nguyễn Tuấn Anh đề nghị Chính phủ quan tâm chỉ đạo đánh giá hiệu quả kinh tế-xã hội gắn với quy hoạch vùng Đồng bằng sông Cửu Long trước khi triển khai các dự án cụ thể, đặc biệt, cần đánh giá đầy đủ tác động môi trường.

Theo đại biểu, đây là vấn đề mà Thường trực Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường đã nêu trong báo cáo ý kiến gửi tới cơ quan chủ trì thẩm tra. Trước kỳ họp này, Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường đã trao đổi, làm việc với một số chuyên gia, nhà khoa học của Liên hiệp các hội khoa học và kỹ thuật Việt Nam. Nhiều ý kiến đề nghị cần đánh giá hiệu quả kinh tế để kết hợp sử dụng luồng hàng hải kênh Quan Chánh Bố và luồng hàng hải Định An - Sông Hậu một cách hiệu quả nhất, kết hợp các phương thức giao thông như đường bộ, đường thủy trong vận chuyển hàng hóa tiêu thụ và xuất khẩu chủ lực của vùng Đồng bằng sông Cửu Long.

Đại biểu phân tích, các tuyến luồng hàng hải khu vực Tây Nam Bộ có lượng bồi lắng bùn, cát trở lại nhanh do nhiều yếu tố tác động; sạt lở, bồi lắng đã cản trở sự phát triển giao thông thủy của khu vực, tác động tiêu cực đến sự phát triển bền vững cho Đồng bằng sông Cửu Long. Tuy đã có nghiên cứu khoa học riêng lẻ về vấn đề này, nhưng vẫn còn thiếu công trình nghiên cứu khoa học tổng kết thực tiễn một cách tổng thể, toàn diện, khách quan về thủy văn, hải văn, bồi lắng trầm tích, nạo vét ở khu vực, chưa đo lường đầy đủ hiệu quả kinh tế - xã hội của các luồng hàng hải.

Tại phiên thảo luận, các đại biểu tập trung cho ý kiến về một số nội dung cụ thể của dự thảo Nghị quyết: Dự án nạo vét kết hợp thu hồi sản phẩm luồng hàng hải Định An - Cần Thơ; về Trung tâm liên kết, sản xuất, chế biến và tiêu thụ sản phẩm nông nghiệp vùng Đồng bằng sông Cửu Long tại Cần Thơ; về thu nhập của cán bộ, công chức, viên chức; về quản lý đất đai, quy hoạch; về việc cho phép thành phố Cần Thơ được vay không quá 60% số thu ngân sách thành phố được hưởng theo phân cấp; về bổ sung có mục tiêu cho ngân sách Thành phố; về ban hành, điều chỉnh phí, lệ phí; chế độ thông tin báo cáo Quốc hội và các cơ quan hữu quan về việc thực hiện Nghị quyết./.