Pháp mạnh tay siết chi bảo hiểm y tế

Trước nguy cơ thâm hụt quỹ An sinh xã hội lên tới 23,2 tỷ euro (26,39 tỷ USD) trong năm 2026, Chính phủ Pháp ngày 24/7 đã công bố gói biện pháp nhằm tiết kiệm hơn 2 tỷ euro chi bảo hiểm y tế. Kế hoạch tập trung vào việc giảm mức hoàn trả đối với một số loại thuốc và dịch vụ y tế, đồng thời chuyển một phần chi phí sang các quỹ bảo hiểm bổ sung và người tham gia bảo hiểm. Các biện pháp này dự kiến có hiệu lực từ đầu năm 2027 và đang vấp phải nhiều ý kiến trái chiều.

Văn phòng Thủ tướng Sébastien Lecornu cho biết định hướng của Chính phủ là "hoàn trả nhiều hơn đối với những gì thực sự chữa bệnh và hoàn trả ít hơn đối với những gì không mang lại hiệu quả điều trị". Theo Chính phủ Pháp, việc kiềm chế tốc độ gia tăng chi tiêu y tế là yêu cầu cấp thiết nhằm bảo đảm cân đối tài chính của hệ thống an sinh xã hội.

Một trong những biện pháp quan trọng là giảm mức hoàn trả của Bảo hiểm y tế đối với các loại thuốc có giá trị điều trị thấp hoặc trung bình. Theo đó, nhóm thuốc hiện được hoàn trả 15% sẽ giảm xuống còn 5%, trong khi nhóm được hoàn trả 30% sẽ giảm xuống còn 15%. Việc điều chỉnh áp dụng đối với nhiều loại thuốc thông dụng như Betadine, Gaviscon hay nước súc miệng và được kỳ vọng giúp ngân sách tiết kiệm thêm khoảng 300 triệu euro.

Chính phủ cũng điều chỉnh cơ chế phân bổ chi phí giữa bảo hiểm y tế bắt buộc (AMO) và các quỹ bảo hiểm y tế bổ sung (AMC) đối với một số khoản chi có mức sử dụng lớn. Đối với vận chuyển y tế, tỷ lệ chi trả sẽ được điều chỉnh từ 55% - 45% hiện nay xuống còn 50% - 50%. Thiết bị y tế cũng được áp dụng cơ chế tương tự, thay cho tỷ lệ 60% - 40% hiện nay. Trong lĩnh vực nha khoa, phần chi trả của các quỹ bảo hiểm bổ sung sẽ tăng từ 40% lên 50%. Theo Chính phủ, các biện pháp này sẽ giúp tiết kiệm khoảng 1,1 tỷ euro.

Các nghị định liên quan đã được gửi lấy ý kiến và dự kiến có hiệu lực từ ngày 1/1/2027. Chính phủ khẳng định những người mắc bệnh dài hạn sẽ không bị ảnh hưởng bởi các biện pháp trên và nguồn kinh phí tiết kiệm được sẽ được ưu tiên dành cho việc chi trả các loại thuốc và phương pháp điều trị đổi mới.

Bên cạnh đó, Bộ trưởng Y tế Stéphanie Rist cũng thông báo tăng gấp đôi mức trần các khoản đồng chi trả của người bệnh khi khám chữa bệnh hoặc mua thuốc. Hiện mức trần là 100 euro đối với chi phí khám chữa bệnh và 50 euro đối với thuốc. Theo ước tính của Chính phủ, biện pháp này sẽ giúp tiết kiệm thêm khoảng 750 triệu euro mỗi năm. Bộ trưởng Rist cho biết một bệnh nhân mắc bệnh mạn tính hiện phải tự chi trả trung bình khoảng 78 euro mỗi năm và con số này sau điều chỉnh có thể tăng lên khoảng 150 euro.

Theo đánh giá của nhiều tổ chức trong lĩnh vực y tế, phần lớn gói tiết kiệm của Chính phủ được thực hiện thông qua việc chuyển một phần gánh nặng tài chính từ Bảo hiểm y tế bắt buộc sang các quỹ bảo hiểm bổ sung và người tham gia bảo hiểm. Văn phòng Thủ tướng cho biết đang làm việc với các quỹ bảo hiểm nhằm hạn chế nguy cơ tăng phí bảo hiểm, song cũng thừa nhận không thể buộc các tổ chức này giữ nguyên mức đóng.

Liên đoàn Bảo hiểm tương hỗ Pháp (Mutualité Française) cho rằng việc chuyển hơn 1 tỷ euro chi phí sang các quỹ bảo hiểm bổ sung không làm giảm tổng chi cho y tế mà cuối cùng vẫn sẽ do người dân chi trả, trực tiếp hoặc thông qua việc tăng mức phí bảo hiểm. Trong khi đó, các tổ chức công đoàn như UNSA và CFDT cho rằng những biện pháp mới không chỉ thiếu công bằng mà còn có nguy cơ khiến nhiều người trì hoãn hoặc từ bỏ việc khám chữa bệnh.

Ngay cả Liên đoàn các doanh nghiệp dược phẩm Pháp (Leem) cũng bày tỏ lo ngại. Tổ chức này ủng hộ chủ trương tăng đầu tư cho thuốc đổi mới, song cảnh báo việc giảm mức hoàn trả đối với các loại thuốc phổ biến có thể khiến người bệnh chuyển sang những phương pháp điều trị khác được hoàn trả nhiều hơn nhưng lại làm tăng chi phí của Bảo hiểm y tế.

Theo giới quan sát, các biện pháp vừa được công bố sẽ là một trong những nội dung gây tranh luận khi Quốc hội Pháp thảo luận dự luật ngân sách An sinh xã hội trong kỳ họp mùa Thu tới. Nhiều tổ chức trong lĩnh vực y tế cho rằng thay vì chủ yếu cắt giảm mức hoàn trả bảo hiểm, Chính phủ cần ưu tiên hơn cho các chính sách phòng ngừa bệnh tật, tăng thuế đối với các sản phẩm có hại cho sức khỏe và rà soát lại các chính sách miễn giảm đóng góp an sinh xã hội nhằm bảo đảm tính bền vững của hệ thống trong dài hạn.