Pháp: Nguy cơ công nghiệp hóa sản xuất nông nghiệp hữu cơ

Cơ quan Xúc tiến phát triển nông nghiệp hữu cơ Pháp (Agence Bio) ước tính rằng trong năm 2018, người tiêu dùng Pháp đã chi 1 tỷ euro để mua thực phẩm thân thiện với môi trường. 

Chưa bao giờ thực phẩm hữu cơ được tiêu thụ nhiều như hiện nay ở Pháp. Thành công của thực phẩm sạch là không thể phủ nhận. 

Các nhà bán lẻ quy mô lớn và các tập đoàn kinh doanh nông sản đồng loạt tập trung vào thị trường đang phát triển nhanh này đến mức đã gây ra một số lo ngại đối với những người ủng hộ một nền nông nghiệp hữu cơ có kiểm soát. 

Liên minh châu Âu (EU) đang soạn thảo những điều khoản cuối cùng trong dự thảo quy định mới về các sản phẩm hữu cơ, dự kiến sẽ có hiệu lực từ năm 2021. Sau nhiều năm đàm phán, những nội dung chính của quy định trên đã được thông qua vào tháng 5/2018.

Tuy vậy, Liên đoàn Nông nghiệp hữu cơ quốc gia Pháp (FNAB) đã đưa ra báo động rằng đang có một sự thay đổi trên quy mô lớn về vấn đề này. FNAB kêu gọi Pháp và châu Âu ngăn chặn sự công nghiệp hóa các trang trại hữu cơ.

Sản xuất trứng gà sạch nằm đầu bảng trong danh mục đang bị công nghiệp hóa mà FNAB lo ngại. Hiệp hội này ước tính rằng các trang trại lớn có quy mô trên 15.000 gà đẻ, xuất hiện ở Pháp trong những năm gần đây, chỉ bằng khoảng 2% tổng số trang trại nhưng chiếm gần 20% tổng số vật nuôi. 

Theo FNAB, đây là kết quả của việc các nhà phân phối lớn đã không ngừng quảng cáo, biến trứng hữu cơ trở thành một sản phẩm hấp dẫn đối với người tiêu dùng. FNAB đang vận động giới hạn quy mô của mỗi trang trại chỉ ở mức 9.000 con gà đẻ. 

Quy định hiện hành của châu Âu không giới hạn số lượng gia cầm và gia súc trong mỗi trang trại, mà chỉ có những chi tiết về diện tích cho mỗi đầu vật nuôi cũng như thành phần trong khẩu phần thức ăn. 

Pháp cũng đang đấu tranh để bảo vệ mô hình sản xuất thịt lợn hữu cơ truyền thống. Theo FNAB, các trang trại Pháp thường nuôi lợn trên rơm, với quan điểm vật nuôi sẽ thoải mái hơn là trên các tấm lưới lát bằng kim loại theo quy định của EU. Ngoài ra, việc sử dụng rơm để lót chuồng lợn đem lại lợi thế về môi trường, vì nó có thể biến thành một loại phân bón hữu cơ.

Còn rất nhiều chi tiết cần thảo luận để hoàn chỉnh văn bản quy định mới của EU về sản xuất hữu cơ, trong đó có những điều khoản liên quan đến giống, biện pháp xử lý sản phẩm sau thu hoạch và thời hạn kiểm tra chất lượng. 

Cuộc tranh luận về việc sưởi ấm nhà kính trong trồng trọt hữu cơ cũng đang diễn ra tại Pháp. FNAB ủng hộ lệnh cấm sưởi ấm, đối lập với những người đề xuất công nghiệp hóa việc sản xuất này. 

Cũng liên quan đến chủ đề cây trồng nhà kính, quy định tương lai của EU cho phép trồng rau trong khay cách xa mặt đất, trong khi nông dân Pháp muốn bảo vệ phương pháp tiếp xúc "trực tiếp với đất". 

Cho dù việc trồng rau cách xa  mặt đất đang phát triển mạnh mẽ ở Bắc Âu với lý do điều kiện khí hậu khắc nghiệt, nhiều chuyên gia nông nghiệp Pháp cho rằng điều đó mâu thuẫn với “mối liên kết trực tiếp với đất” và “luân canh cây trồng”, hai nền tảng của canh tác hữu cơ đảm bảo sự gắn kết giữa nông nghiệp và môi trường.

Các tập đoàn phân phối lớn đang gây áp lực lên các nhà cung cấp trong bối cảnh nhu cầu về các sản phẩm hữu cơ tăng lên nhanh chóng. Tuy vậy, FNAB cảnh báo rủi ro cao là các nhà sản xuất sẽ đánh mất niềm tin của người tiêu dùng, nếu thực tế canh tác hữu cơ không còn đáp ứng những mong đợi về mặt chất lượng khi được đưa ra sản xuất đại trà./.