Pháp tăng tốc xây dựng hạ tầng AI

Theo báo La Tribune của Pháp, Pháp đang chứng kiến một làn sóng đầu tư chưa từng có vào các trung tâm dữ liệu (data center), khi quốc gia này nỗ lực khẳng định vị thế là một trong những trung tâm phát triển trí tuệ nhân tạo (AI) hàng đầu châu Âu. Chỉ trong vài năm trở lại đây, hàng chục dự án quy mô lớn đã được công bố, với tổng vốn đầu tư lên tới hàng trăm tỷ euro.

Tại hội nghị Choose France sáng ngày 1/6 tại Versailles, tập đoàn SoftBank gây chú ý khi công bố kế hoạch đầu tư 75 tỷ euro (87,2 tỷ USD) vào hạ tầng tính toán, trong đó 45 tỷ euro sẽ được rót vào 3 dự án tại vùng Hauts-de-France trước năm 2031.

Trước đó, tại Hội nghị thượng đỉnh Hành động vì AI diễn ra vào tháng 2/2025, các doanh nghiệp và nhà đầu tư đã cam kết tổng cộng 109 tỷ euro cho các dự án liên quan đến AI tại Pháp. Khi đó, Tổng thống Emmanuel Macron từng khẳng định tham vọng đưa nước Pháp trở thành điểm đến lý tưởng cho các trung tâm dữ liệu nhờ lợi thế nguồn điện hạt nhân ổn định và có khả năng đáp ứng nhu cầu năng lượng khổng lồ của ngành AI.

Hiện Pháp có khoảng 350 trung tâm dữ liệu đang hoạt động. Trong vòng 10 năm tới, con số này có thể tăng thêm khoảng 60 cơ sở mới với quy mô và công suất lớn hơn đáng kể so với hiện nay. Tuy nhiên, giữa hàng loạt tuyên bố đầu tư đầy tham vọng, việc đánh giá chính xác mức độ triển khai thực tế của từng dự án vẫn là một thách thức. Nhiều dự án mới chỉ dừng ở giai đoạn nghiên cứu hoặc hoàn thiện thủ tục hành chính, trong khi số dự án thực sự bước vào giai đoạn xây dựng vẫn còn khá hạn chế.

Theo một số thống kê, tính đến tháng 6/2026, Pháp có 52 dự án trung tâm dữ liệu đang được triển khai hoặc xúc tiến ở các mức độ khác nhau. Trong số này, chỉ có chưa đến 10 dự án đã chính thức khởi công. Nhiều dự án khác vẫn đang chờ giấy phép xây dựng, hoàn tất kết nối điện hoặc giải quyết các vấn đề liên quan đến quy hoạch địa phương.

Bên cạnh những kỳ vọng về tăng trưởng kinh tế, làn sóng xây dựng trung tâm dữ liệu cũng làm dấy lên nhiều tranh luận. Tại một số địa phương như Seine-Saint-Denis hay Essonne, nơi vốn đã tập trung nhiều cơ sở hạ tầng số, các dự án mới đang vấp phải sự phản đối của người dân và các tổ chức môi trường.

Những lo ngại chủ yếu xoay quanh nhu cầu tiêu thụ điện năng, lượng nước làm mát khổng lồ cũng như tác động của các công trình quy mô lớn đối với quy hoạch đô thị và môi trường sống.

Dù vậy, giới chuyên gia cho rằng Pháp đang hưởng lợi đáng kể từ xu hướng dịch chuyển hạ tầng số trong khu vực. Theo Antoine Fournier, Chủ tịch công ty Thésée DataCenter, ngày càng nhiều máy chủ và hệ thống tính toán được chuyển từ Đức hoặc Hà Lan sang Pháp.

Một trong những nguyên nhân chính là lợi thế cạnh tranh về giá điện. Kể từ sau cuộc khủng hoảng năng lượng năm 2022, nguồn điện hạt nhân ổn định của Pháp trở thành yếu tố hấp dẫn đối với các nhà đầu tư trong lĩnh vực dữ liệu và AI.

Ngoài yếu tố năng lượng, hệ sinh thái công nghệ ngày càng hoàn thiện cùng các chính sách đơn giản hóa thủ tục hành chính cũng góp phần củng cố sức hấp dẫn của thị trường Pháp. Tuy nhiên, một số nhà nghiên cứu cảnh báo rằng sự phát triển quá nhanh của các trung tâm dữ liệu có thể dẫn tới tình trạng dư thừa hạ tầng hoặc làm thay đổi sâu sắc cấu trúc kinh tế – xã hội của nhiều địa phương.

Một câu hỏi khác cũng được đặt ra là liệu làn sóng đầu tư này có thực sự giúp tăng cường chủ quyền số của Pháp hay không. Mặc dù có khoảng 19 doanh nghiệp Pháp tham gia các dự án đang được triển khai, phần lớn trong số đó là những công ty bất động sản hoặc đơn vị phát triển hạ tầng. Trong khi đó, các lĩnh vực cốt lõi như điện toán đám mây, AI và vận hành trung tâm dữ liệu vẫn chủ yếu do các tập đoàn nước ngoài nắm giữ.

Các tên tuổi lớn trên thị trường hiện nay như Digital Realty, Equinix hay Telehouse đều là doanh nghiệp quốc tế. Ở chiều ngược lại, Pháp vẫn sở hữu một số đại diện đáng chú ý như OpCore của Iliad, startup AI Sesterce, công ty AI Mistral hay nhà vận hành trung tâm dữ liệu Thésée DataCenter. Tuy nhiên, xét về quy mô kinh tế, các doanh nghiệp trong nước vẫn chiếm tỷ trọng khá khiêm tốn so với những tập đoàn toàn cầu.

Tác động của các dự án trung tâm dữ liệu đối với thị trường lao động cũng không hoàn toàn tương xứng với quy mô vốn đầu tư. Một trung tâm dữ liệu hiện đại thường chỉ tạo ra vài chục việc làm thường xuyên sau khi đi vào vận hành. Theo ước tính của các chuyên gia, trung bình mỗi megawatt công suất chỉ tương ứng với khoảng một việc làm trực tiếp.

Tuy nhiên, trong giai đoạn xây dựng, các dự án này vẫn tạo ra nhu cầu lớn đối với ngành xây dựng, thiết bị điện, cơ khí và những doanh nghiệp cung ứng vật liệu.

Trong bối cảnh AI đang trở thành động lực tăng trưởng chiến lược của nhiều nền kinh tế, cuộc đua xây dựng trung tâm dữ liệu tại Pháp được dự báo sẽ còn tiếp tục tăng tốc trong những năm tới. Tuy nhiên, bên cạnh những con số đầu tư ấn tượng, câu hỏi quan trọng vẫn là làm thế nào để các dự án này mang lại giá trị thực sự cho nền kinh tế, tạo thêm việc làm chất lượng cao và góp phần củng cố năng lực công nghệ của nước Pháp trong dài hạn.