Phát triển chăn nuôi gắn với truy xuất nguồn gốc và liên kết tiêu thụ

Truy xuất nguồn gốc trong chăn nuôi không thể chỉ dừng ở việc dán tem hay tạo mã QR, mà phải được xây dựng trên nền tảng một quá trình sản xuất thực chất, được kiểm soát từ con giống, thức ăn, thú y, phòng chống dịch bệnh đến giết mổ, chế biến, phân phối và gắn với thị trường tiêu thụ. Đây là vấn đề được nhấn mạnh tại Tọa đàm Khuyến nông với chủ đề “Giải pháp phát triển chăn nuôi gắn với truy xuất nguồn gốc và liên kết tiêu thụ sản phẩm”, tổ chức tại thành phố Hải Phòng ngày 14/8.

Tọa đàm do Trung tâm Khuyến nông Quốc gia phối hợp với Sở Nông nghiệp và Môi trường thành phố Hải Phòng tổ chức, với sự tham dự của đại diện các cơ quan quản lý, chuyên gia, nhà khoa học, doanh nghiệp, hợp tác xã, hệ thống khuyến nông và nông dân Hải Phòng, Hưng Yên, Quảng Ninh.

Phát biểu khai mạc, ông Lê Quốc Thanh, Giám đốc Trung tâm Khuyến nông Quốc gia cho rằng, giai đoạn hiện nay yêu cầu đối với ngành chăn nuôi không chỉ là sản xuất được nhiều mà quan trọng hơn phải sản xuất an toàn, chất lượng, có nguồn gốc rõ ràng, đáp ứng yêu cầu thị trường và mang lại giá trị cao hơn cho người chăn nuôi. Người tiêu dùng, doanh nghiệp chế biến và hệ thống phân phối ngày càng quan tâm sản phẩm được sản xuất ở đâu, theo quy trình nào, sử dụng con giống, thức ăn, thuốc thú y ra sao và có bảo đảm an toàn dịch bệnh, an toàn thực phẩm hay không.

Theo ông Lê Quốc Thanh, các mô hình khuyến nông cho thấy khi quy trình sản xuất được kiểm soát và gắn với doanh nghiệp tiêu thụ, giá trị sản phẩm được nâng lên rõ rệt. Một số mô hình chăn nuôi lợn VietGAHP gắn với doanh nghiệp, giết mổ, chế biến và xây dựng thương hiệu giúp giá bán sản phẩm cao hơn khoảng 5 - 10% so với sản phẩm thông thường; các mô hình chăn nuôi bò VietGAHP kết hợp xử lý chất thải, phát triển vùng nguyên liệu và liên kết chuỗi nâng hiệu quả kinh tế khoảng 19,7 - 23,5% so với chăn nuôi thông thường.

Giám đốc Trung tâm Khuyến nông Quốc gia nhấn mạnh, truy xuất nguồn gốc phải bắt đầu từ dữ liệu được hình thành trong quá trình sản xuất và được kiểm soát, từ con giống, thức ăn, thú y, tiêm phòng, phòng chống dịch bệnh, ghi chép quá trình chăn nuôi đến giết mổ, chế biến và phân phối. Đồng thời, truy xuất phải gắn với thị trường; nếu người chăn nuôi phải bỏ thêm chi phí cho chứng nhận, ghi chép và truy xuất nhưng sản phẩm không có đầu ra ổn định, không bán được giá tốt hơn sẽ khó duy trì lâu dài.

Tại phiên trao đổi, thảo luận, các đại biểu tập trung vào những khó khăn, vướng mắc trong tổ chức sản xuất, an toàn dịch bệnh; tiếp tục tổ chức sản xuất theo chuỗi, nâng cao chất lượng và an toàn sản phẩm, tăng cường truy xuất nguồn gốc, liên kết tiêu thụ và gắn sản xuất với nhu cầu thị trường.

Ông Vũ Bá Công, Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường thành phố Hải Phòng, cho biết sau hợp nhất, thành phố Hải Phòng mới có diện tích tự nhiên 3.194,72 km², quy mô dân số 4.664.124 người, mở ra không gian phát triển mới, kết nối giữa đô thị, công nghiệp, cảng biển, dịch vụ, logistics với vùng nông nghiệp, nông thôn rộng lớn. Đây là điều kiện thuận lợi để Hải Phòng phát triển nền nông nghiệp hàng hóa quy mô lớn, gắn sản xuất với chế biến, thị trường và từng bước hướng tới xuất khẩu.

Trong 7 tháng của năm 2026, chăn nuôi Hải Phòng tiếp tục duy trì tăng trưởng, với đàn lợn 531 nghìn con, tăng 2,6%; gia cầm 24,6 triệu con, tăng 1,5%; sản lượng thịt hơi đạt khoảng 156.700 tấn, tăng 3%. Năm 2025, giá trị sản xuất chăn nuôi đạt trên 13.047 tỷ đồng, chiếm trên 32% giá trị sản xuất nông nghiệp; tổng đàn lợn trên 610 nghìn con, gia cầm trên 26,1 triệu con. Thành phố có 1.042 trang trại chăn nuôi, trong đó chăn nuôi trang trại chiếm trên 51% tổng đàn.

Cùng với đó, Hải Phòng đã hình thành 18 vùng chăn nuôi tập trung, khoảng 200 trang trại hoạt động hiệu quả, 100 cơ sở được chứng nhận an toàn dịch bệnh và 88 sản phẩm chăn nuôi được chứng nhận OCOP; một số cơ sở đã áp dụng VietGAHP và truy xuất nguồn gốc bằng mã QR. Thành phố cũng định hướng quy hoạch 50 khu, vùng chăn nuôi tập trung gắn với giết mổ công nghệ cao đến năm 2040, tầm nhìn đến năm 2050.

Từ thực tiễn trên, ông Vũ Bá Công cho rằng quy mô sản xuất mới chỉ là điều kiện cần, vấn đề quyết định là nâng cao giá trị sản phẩm và thu nhập của người chăn nuôi. Hải Phòng cần chuyển từ tư duy tăng đàn, tăng sản lượng sang nâng cao chất lượng, an toàn, truy xuất nguồn gốc, chế biến và tổ chức thị trường; đồng thời hình thành các chuỗi liên kết đủ mạnh để sản phẩm chăn nuôi cạnh tranh tốt hơn. Thành phố hiện có 701 hợp tác xã nông nghiệp, trong đó 32 hợp tác xã chăn nuôi, được xác định là lực lượng quan trọng trong tổ chức lại sản xuất, tập hợp hộ chăn nuôi, thống nhất quy trình kỹ thuật, kiểm soát chất lượng và kết nối doanh nghiệp.

Ông Lê Minh Lịnh, Phó Giám đốc Trung tâm Khuyến nông Quốc gia cho biết, Trung tâm Khuyến nông Quốc gia sẽ tiếp thu, tổng hợp đầy đủ các ý kiến, kiến nghị và đề xuất tại Tọa đàm, làm cơ sở báo cáo, tham mưu phục vụ công tác chỉ đạo của Bộ Nông nghiệp và Môi trường và các cơ quan chuyên ngành; đồng thời phối hợp với địa phương, doanh nghiệp, hợp tác xã và các đơn vị liên quan để thúc đẩy triển khai các giải pháp phù hợp trong thực tiễn.