Phát triển nhân lực đáp ứng công nghệ cao và chuyển đổi số quốc gia

Bộ trưởng Bộ Công Thương vừa ban hành Quyết định số 116/QĐ-BCT về Kế hoạch hành động của Bộ Công Thương thực hiện Nghị quyết số 03/NQ-CP ngày 9/1/2025 của Chính phủ về Chương trình hành động thực hiện Nghị quyết số 57-NQ/TW ngày 22/12/2024 của Bộ Chính trị về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia.

Quyết định số 116/QĐ-BCT nêu một trong 7 nhiệm vụ, giải pháp chủ yếu gồm phát triển, trọng dụng nhân lực chất lượng cao, nhân tài đáp ứng yêu cầu phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia.

Theo đó, Vụ Tổ chức cán bộ chủ trì, phối hợp với các đơn vị tập trung triển khai Đề án của Bộ Công Thương về xây dựng và phát huy vai trò của đội ngũ tri thức đáp ứng yêu cầu phát triển đất nước nhanh và bền vững trong giai đoạn tới để thực hiện Chương trình hành động của Chính phủ thực hiện Nghị quyết số 45-NQ/TW ngày 24/11/2023 của Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIII.

Đồng thời, tiếp tục rà soát, bổ sung để đảm bảo việc triển khai các chương trình, đề án phát triển nguồn nhân lực đã được phê duyệt, tập trung vào nhân lực công nghiệp bán dẫn, nhân lực phục vụ phát triển công nghệ cao, công nghệ chiến lược.

Đầu mối phối hợp với đơn vị chuyên môn của Bộ Giáo dục và Đào tạo rà soát, sửa đổi, bổ sung, đồng thời hướng dẫn các cơ sở giáo dục đại học của Bộ triển khai Đề án nâng cao năng lực đội ngũ giảng viên, cán bộ quản lý các cơ sở giáo dục đại học đáp ứng yêu cầu đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục và đào tạo giai đoạn 2019-2030, đáp ứng yêu cầu trong bối cảnh mới.

Đồng thời, hướng dẫn các cơ sở giáo dục đại học trực thuộc Bộ triển khai các quy định về thu hút, tuyển dụng giảng viên xuất sắc gắn với bổ nhiệm giáo sư, phó giáo sư. Hướng dẫn, chỉ đạo việc xây dựng các quy định về cấp học bổng. Bên cạnh đó, miễn, giảm học phí cho sinh viên, học viên các ngành STEM phục vụ phát triển công nghệ chiến lược, những người tham gia các chương trình đào tạo kỹ sư công nghệ chiến lược, vật liệu tiên tiến từ nguồn ngân sách nhà nước.

Xây dựng và hướng dẫn các cơ sở giáo dục đại học triển khai các chương trình đào tạo kỹ sư, thạc sĩ và tiến sĩ tài năng trong các ngành khoa học cơ bản, các ngành kỹ thuật và công nghệ then chốt phục vụ phát triển công nghệ chiến lược, các ngành công nghiệp nền tảng, công nghiệp ưu tiên, điện hạt nhân. Tập trung đầu tư xây dựng một số cơ sở giáo dục đại học, trung tâm đào tạo tiên tiến chuyên sâu về trí tuệ nhân tạo và các lĩnh vực công nghệ chiến lược phục vụ các ngành công nghiệp chiến lược, công nghiệp nền tảng.

Đặc biệt, xây dựng và hướng dẫn các cơ sở giáo dục nghề nghiệp triển khai các chương trình đào tạo, đào tạo lại đội ngũ kỹ thuật viên, đào tạo nghề chất lượng cao, đáp ứng yêu cầu ứng dụng công nghệ mới, công nghệ cao. Ngoài ra, chỉ đạo các cơ sở giáo dục trực thuộc Bộ Xây dựng, ứng dụng các nền tảng giáo dục, đào tạo trực tuyến theo tiêu chuẩn quốc tế, phát triển mô hình giáo dục đại học số kết hợp ứng dụng các công nghệ tiên tiến như trí tuệ nhân tạo, không gian ảo.

Quyết định số 116/QĐ-BCT cũng nêu các cơ sở đào tạo trực thuộc Bộ tập trung xây dựng và triển khai kế hoạch phát triển của các trường giai đoạn đến năm 2035, tầm nhìn đến năm 2050; gắn hoạt động đào tạo với yêu cầu phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số trong ngành công thương.

Nghiên cứu, căn cứ yêu cầu thực tiễn và năng lực của trường để đề xuất Bộ xem xét triển khai xây dựng và thực hiện chương trình đào tạo tiên tiến chuyên sâu về trí tuệ nhân tạo; nghiên cứu, đề xuất cơ chế học bổng, học phí thu hút học sinh, sinh viên, nghiên cứu sinh học tập, nghiên cứu trong các lĩnh vực khoa học, kỹ thuật, công nghệ then chốt phục vụ phát triển ngành công thương.

Ngoài ra, phát triển đội ngũ giảng viên đủ năng lực, trình độ đáp ứng việc giảng dạy lĩnh vực khoa học, công nghệ then chốt phục vụ các ngành công nghiệp nền tảng, công nghiệp chiến lược; đẩy mạnh hợp tác với các đại học uy tín của nước ngoài. Vụ Khoa học và Công nghệ đầu mối xây dựng, kết nối và phát triển mạng lưới chuyên gia, nhà khoa học trong nước và quốc tế phục vụ phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số trong ngành công thương.

Đại diện Vụ Khoa học và Công nghệ cho biết: Nhằm đáp ứng yêu cầu phát triển, các tổ chức khoa học và công nghệ thuộc Bộ đã chủ động đầu tư phát triển nguồn nhân lực khoa học và công nghệ thông qua việc đào tạo, đào tạo lại để nâng cao trình độ chuyên môn nghiệp vụ cho đội ngũ cán bộ nghiên cứu, quản lý tại các cơ sở đào tạo trong và ngoài nước. Ngoài ra, các viện nghiên cứu thuộc tập đoàn, tổng công ty đều quan tâm đến việc đào tạo phát triển nguồn nhân lực từ nhiều nguồn vốn và bằng các hình thức khác nhau.

Thời gian tới, Bộ Công Thương sẽ rà soát, xây dựng cơ cấu nguồn nhân lực của các tổ chức khoa học và công nghệ phù hợp với chức năng, nhiệm vụ của từng đơn vị và thực tế phát triển của ngành. Cụ thể, xây dựng và thực hiện kế hoạch tuyển dụng, quy hoạch, đào tạo, bồi dưỡng và phát triển đồng bộ nguồn nhân lực khoa học và công nghệ cả về số lượng và chất lượng; rà soát, hoàn thiện các quy chế, chính sách của đơn vị theo hướng khuyến khích sáng tạo. 

Bên cạnh đó, thu hút, trọng dụng và đãi ngộ đội ngũ cán bộ khoa học và công nghệ có trình độ cao, nhất là chuyên gia đầu ngành, nhân tài trong lĩnh vực khoa học và công nghệ; tạo điều kiện để cán bộ nghiên cứu học tập và nâng cao trình độ.