Phiên tòa xét xử Hà Văn Thắm: Luật sư đề nghị trả hồ sơ để điều tra lại vụ án

Sau khi đại diện Viện Kiểm sát giữ quyền công tố tại phiên tòa đọc bản luận tội và đề nghị mức án đối với từng bị cáo trong vụ án sai phạm xảy ra tại OceanBank, cuối giờ sáng và chiều 14/9, các luật sư bào chữa cho các bị cáo bắt đầu đưa ra quan điểm của mình về những nội dung trong bản luận tội mà Viện Kiểm sát đã nêu.

Luật sư Nguyễn Minh Tâm, đại diện cho nhóm 4 luật sư bảo vệ cho bị cáo Nguyễn Xuân Sơn đưa ra quan điểm: Bản luận tội của Viện Kiểm sát không phản ánh được không khí tranh luận tại phiên tòa trong thời gian qua mà chỉ bảo vệ cáo trạng.

Về số liệu không có gì khác, không đảm bảo nguyên tắc chứng minh hành vi phạm tội của Nguyễn Xuân Sơn. Viện Kiểm sát đã không sử dụng những thông tin, số liệu trong quá trình xét hỏi mà chỉ sử dụng những tài liệu chứng cứ được thể hiện qua quá trình điều tra và cáo trạng.

Luật sư Nguyễn Minh Tâm cho rằng đây là vụ án về hành vi chăm sóc khách hàng đã bị hình sự hóa. Tại phiên tòa, các bị cáo đã thừa nhận hành vi làm trái của họ và trình bày lý do, tình thế buộc họ phải làm trái.

Tuy nhiên, các hành vi làm trái đó không những không gây thiệt hại mà còn mang lại hiệu quả. Bản luận tội của Viện Kiểm sát đã không đánh giá thiệt hại theo phương pháp tính đầu vào, thao tác và đầu ra trong kinh doanh.

Về cáo buộc bị cáo Nguyễn Xuân Sơn phạm tội "Tham ô", luật sư Nguyễn Minh Tâm phân tích, chỉ có những người có chức vụ quyền hạn, đồng thời quản lý tài sản mới có thể thực hiện hành vi tham ô. Mà thời điểm đó, Nguyễn Xuân Sơn chỉ đại diện 8% trong phần vốn PVN dự kiến gửi vào OceanBank (lúc đó PVN chưa gửi).

Đến khi PVN gửi 20% vào OceanBank, ông Nguyễn Ngọc Sự mới là người đại diện phần vốn góp đó. Do đó, không đủ căn cứ xác định Sơn là đại diện phần vốn 20% của PVN tại OceanBank, các yếu tố cấu thành tội "Tham ô" của Nguyễn Xuân Sơn không thỏa mãn… nên các luật sư đề nghị Hội đồng xét xử không xem xét Nguyễn Xuân Sơn về tội "Tham ô" và đề nghị trả hồ sơ đến tiến hành điều tra lại vụ án.

Trước đó, bào chữa cho bị cáo Hà Văn Thắm, luật sư Đào Hữu Đăng cho rằng, Hà Văn Thắm đã rất thành khẩn khai nhận hành vi phạm tội chứ không như quan điểm của Viện Kiểm sát là Thắm không thành khẩn.

Về hành vi “Vi phạm quy định về cho vay trong hoạt động của các tổ chức tín dụng”, luật sư Đăng có ý kiến về việc Viện Kiểm sát bỏ qua việc “phong tỏa tài khoản” Công ty Trung Dung khi vay 500 tỷ đồng mà hồ sơ tín dụng chưa đầy đủ.

Việc phong tỏa tài khoản ba bên (Công ty Trung Dung – OceanBank – Ngân hàng Đại Tín) trong cho vay khoản tiền này là đúng pháp luật.

Theo luật sư Đào Hữu Đăng, Ngân hàng Đại Tín (sau này Phạm Công Danh đổi tên là VNB và nay là CB) đang cố trốn tránh trách nhiệm liên quan đến biên bản phong tỏa tài khoản và đẩy các bị cáo vào vòng lao lý.

Trên cơ sở đó, luật sư Đăng cho rằng, không đủ cơ sở quy kết Hà Văn Thắm tội “Vi phạm quy định về cho vay trong hoạt động của các tổ chức tín dụng”. Bổ sung nội dung này, luật sư Nguyễn Huy Thiệp cũng cho rằng việc giải ngân số tiền này là trái với cam kết ba bên.

Về tội “Cố ý làm trái quy định của Nhà nước về quản lý kinh tế gây hậu quả nghiêm trọng” liên quan khoản tiền 1.576 tỷ đồng chi lãi ngoài, luật sư cho rằng cần có căn cứ đánh giá hành vi của bị cáo là có gây thiệt hại cho ngân hàng hay không.

Đồng thời, tại thời điểm đó có rất nhiều ngân hàng chi lãi ngoài, trái với quy định Thông tư 02 của Ngân hàng Nhà nước nhưng chỉ có mỗi OceanBank bị xử lý hình sự.

Quan điểm của luật sư Đào Hữu Đăng cũng cho rằng, đã không có thiệt hại trong việc chi lãi ngoài tại OceanBank. Nhờ chi lãi ngoài nên mang lại lợi nhuận cho OceanBank, việc chi lãi ngoài không có hậu quả nên không phải chịu trách nhiệm bồi thường.

Bào chữa cho bị cáo Nguyễn Minh Thu, luật sư Đỗ Mạnh Trường đồng ý kiến với các luật sư trước khi cho rằng có dấu hiệu áp dụng nguyên tắc hình sự hóa quan hệ dân sự.

Viện Kiểm sát chưa xem xét những tình tiết mới xuất hiện trong quá trình xét xử tại phiên tòa và cũng chưa làm sáng tỏ những tình tiết đó. Luật sư đề nghị Hội đồng xét xử cho trở lại việc xét hỏi bất cứ khi nào nếu cần thiết.

Thêm vào đó, luật sư Đỗ Mạnh Trường cho rằng việc quy kết Nguyễn Minh Thu tiếp nhận chỉ đạo của Nguyễn Xuân Sơn chi lãi ngoài trên toàn hệ thống là không có căn cứ và suy diễn.

Dẫn lời khai của bị cáo Hà Văn Thắm làm rõ nguồn gốc số tiền 12,9 tỷ đồng (trong số tiền 69 tỷ đồng được lấy từ tiền hoạt động kinh doanh của BSC) đưa cho Sơn để chăm sóc khách hàng, Hà Văn Thắm đã khai Nguyễn Minh Thu không biết khoản tiền đó, thu chi ở BSC chỉ do Hà Văn Thắm quyết định.

Bản thân Nguyễn Xuân Sơn cũng không biết tiền đó là tiền gì. Vì vậy, theo luật sư Trường: “Nguyễn Minh Thu không biết nên không thể nói Nguyễn Minh Thu đồng phạm giúp sức cho Nguyễn Xuân Sơn chiếm đoạt số tiền đó”.

Do vậy, theo luật sư Trường, không thể nói Nguyễn Minh Thu đồng ý chí với Nguyễn Xuân Sơn mà Nguyễn Minh Thu chỉ có mục đích bảo vệ OceanBank.

Mặt khác, Nguyễn Minh Thu chỉ là cấp dưới, thực hiện theo chỉ đạo, không được bàn bạc, cũng không hưởng lợi gì. Luật sư đề nghị Hội đồng xét xử không tuyên Nguyễn Minh Thu đồng phạm với Nguyễn Xuân Sơn phạm tội “Lạm dụng chức vụ, quyền hạn chiếm đoạt tài sản”, đồng thời đề nghị Viện Kiểm sát nhận định, xem xét cáo buộc Nguyễn Minh Thu giúp sức cho Nguyễn Xuân Sơn tham ô, dẫu chỉ là giúp sức mờ nhạt.

Luật sư Đỗ Mạnh Trường cũng kiến nghị giảm trừ số tiền Viện Kiểm sát buộc Nguyễn Minh Thu phải bồi thường do có những khoản tiền chưa được làm rõ, giảm nhẹ hình phạt đối với hành vi “Cố ý làm trái quy định của Nhà nước về quản lý kinh tế gây hậu quả nghiêm trọng” vì Nguyễn Minh Thu chỉ là một trong những người thuộc lứa Tổng Giám đốc thuê đầu tiên ở Việt Nam và không đại diện một chút vốn nào.

Ngày 15/9, phiên tòa tiếp tục phần tranh luận.