Phó Thống đốc Phạm Tiến Dũng: Chuyển đổi số phải đi vào thực chất, lấy khách hàng làm trung tâm

Trong bối cảnh Nghị quyết 57-NQ/TW của Bộ Chính trị mở ra những định hướng quan trọng cho phát triển khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia, ngành Ngân hàng cũng đang từng bước tăng tốc, thích ứng với yêu cầu mới. Xung quanh Hội thi “Chuyển đổi số ngành Ngân hàng” năm 2026 và những kết quả đạt được thời gian qua, Phó Thống đốc Ngân hàng Nhà nước Phạm Tiến Dũng đã chia sẻ về cách tiếp cận chuyển đổi số theo hướng thực chất hơn, lấy khách hàng làm trung tâm và hướng tới tạo ra những giá trị thiết thực cho nền kinh tế.

Phóng viên: Thưa Phó Thống đốc, Hội thi “Chuyển đổi số ngành Ngân hàng” năm 2026 diễn ra vào thời điểm toàn ngành hướng tới kỷ niệm 75 năm thành lập Ngân hàng Việt Nam. Xin ông cho biết mục đích cốt lõi và thông điệp mà Ban Chỉ đạo muốn gửi gắm?

Phó Thống đốc Phạm Tiến Dũng: Hội thi “Chuyển đổi số ngành Ngân hàng” năm 2026 được tổ chức trong bối cảnh toàn ngành đẩy mạnh chuyển đổi số, hướng tới dấu mốc 75 năm thành lập. Tuy nhiên, đây không chỉ là hoạt động mang tính phong trào, mà nhằm cụ thể hóa các chủ trương lớn của Đảng, Nhà nước về chuyển đổi số trong ngành Ngân hàng.

Mục tiêu cốt lõi là nâng cao nhận thức, chuẩn hóa kiến thức và phát triển năng lực số cho đội ngũ cán bộ. Thông qua đó, mỗi cá nhân không chỉ nắm vững công nghệ mà còn có khả năng ứng dụng vào thực tiễn, góp phần nâng cao hiệu quả hoạt động.

Hội thi cũng là diễn đàn để các đơn vị giao lưu, chia sẻ kinh nghiệm, đề xuất sáng kiến. Đặc biệt, việc xây dựng bộ câu hỏi khoảng 400 câu giúp các đơn vị chủ động tổ chức thi nội bộ, lan tỏa phong trào “Bình dân học vụ số”, hình thành tư duy và văn hóa số trong toàn ngành.

Thông điệp xuyên suốt là chuyển đổi số không chỉ là xu thế tất yếu mà đã trở thành yêu cầu cấp thiết, đòi hỏi mỗi cá nhân trong Ngành phải chủ động thích ứng, không ngừng học hỏi và đổi mới. Với chủ đề “Chủ động số hóa - Bứt phá tương lai”, ngành Ngân hàng thể hiện quyết tâm đi đầu trong chuyển đổi số quốc gia, hướng tới hệ sinh thái ngân hàng hiện đại, an toàn, lấy khách hàng làm trung tâm. Quan trọng nhất, chuyển đổi số phải gắn với nâng cao chất lượng dịch vụ và hiệu quả quản trị.

Phóng viên: So với các hội thi nghiệp vụ truyền thống, Hội thi năm nay có những điểm mới nào đáng chú ý, thưa Phó Thống đốc?

Phó Thống đốc Phạm Tiến Dũng: So với các hội thi nghiệp vụ truyền thống, Hội thi “Chuyển đổi số ngành Ngân hàng” năm 2026 được thiết kế với nhiều điểm đổi mới rõ nét.

Về hình thức, Hội thi được sân khấu hóa hiện đại, kết hợp giữa thi kiến thức, trình diễn và trình bày sáng kiến. Công nghệ được ứng dụng xuyên suốt, từ hệ thống thi trắc nghiệm với câu hỏi phân bổ ngẫu nhiên đến cơ chế chấm điểm dựa trên độ chính xác, đảm bảo minh bạch, khách quan.

Không gian thi được thiết kế mô phỏng hệ sinh thái số ngân hàng, tạo trải nghiệm trực quan và gắn với thực tiễn.

Về nội dung, bộ câu hỏi khoảng 400 câu bao phủ các lĩnh vực như dữ liệu, công nghệ, an toàn thông tin, pháp lý, quản trị và trải nghiệm khách hàng. Hội thi vì vậy vừa là sân chơi, vừa là chương trình đào tạo quy mô lớn.

Đáng chú ý, phần thi “Kiến tạo tương lai số” yêu cầu bốc thăm chủ đề ngẫu nhiên, buộc thí sinh phải vận dụng kiến thức tổng hợp và tư duy linh hoạt.

Có thể khẳng định, điểm đột phá lớn nhất của Hội thi lần này là sự chuyển đổi từ cách tiếp cận “thi để đánh giá” sang “thi để học, để trải nghiệm và để ứng dụng”.

Phóng viên: Xin ông cho biết những kết quả nổi bật của ngành Ngân hàng trong quá trình chuyển đổi số thời gian qua?

Phó Thống đốc Phạm Tiến Dũng: Với quan điểm tiếp cận lấy người dân, doanh nghiệp làm trung tâm và sự thuận tiện, trải nghiệm của người sử dụng dịch vụ là thước đo, ngành Ngân hàng đã thực hiện nhiều giải pháp thúc đẩy chuyển đổi số trong giai đoạn mới và đã đạt được nhiều kết quả tích cực, thể hiện trên cả phương diện thể chế, hạ tầng công nghệ, dữ liệu, dịch vụ số, an toàn bảo mật và phát triển nguồn nhân lực.

Về thể chế, Ngân hàng Nhà nước (NHNN) đã hoàn thiện hành lang pháp lý, ban hành nhiều quy định thúc đẩy chuyển đổi số và thanh toán không dùng tiền mặt, đồng thời tháo gỡ rào cản cho việc ứng dụng công nghệ mới như xác thực qua VNeID và chuẩn hóa an toàn hệ thống thông tin.

Đồng thời, trong chỉ đạo, định hướng, Thống đốc NHNN đã chỉ đạo kiện toàn Ban Chỉ đạo và Tổ giúp việc của Ngành, tập trung vào 5 trụ cột gồm phát triển khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, dữ liệu và Quyết định số 06/QĐ-TTg ngày 06/01/2022 của Thủ tướng Chính phủ phê duyệt Đề án phát triển ứng dụng dữ liệu về dân cư, định danh và xác thực điện tử phục vụ chuyển đổi số quốc gia giai đoạn 2022 - 2025, tầm nhìn đến năm 2030 (Đề án 06). NHNN đã ban hành Kế hoạch hành động ngành Ngân hàng thực hiện Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia với 105 nhiệm vụ trọng tâm. Những chỉ đạo này đã tạo định hướng cho ngành Ngân hàng trong việc nghiên cứu, thực hiện nhiệm vụ khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số.

Về hạ tầng, hệ thống thanh toán điện tử liên ngân hàng vận hành an toàn, thông suốt; hệ thống chuyển mạch tài chính mở rộng kết nối liên ngành. Thanh toán QR đã được triển khai với nhiều quốc gia (Thái Lan, Lào, Campuchia, Trung Quốc, Hàn Quốc), đang triển khai hợp tác thanh toán bán lẻ song phương qua mã QR với một số quốc gia khác.

Về dịch vụ, nhiều nghiệp vụ được số hóa hoàn toàn, tỷ lệ giao dịch trên kênh số tại nhiều tổ chức tín dụng đạt trên 90%. Đặc biệt, đến cuối năm 2025, tỷ lệ người dân từ 15 tuổi trở lên có tài khoản tại ngân hàng đạt hơn 88,9%. Hoạt động thanh toán không dùng tiền mặt (TTKDTM) tiếp tục phát triển mạnh, trong năm 2025, giá trị TTKDTM gấp 28,17 lần GDP, minh chứng cho sự thay đổi mạnh mẽ trong thói quen thanh toán của người dân.

Về dữ liệu, ngành đã kết nối hiệu quả với Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư và hệ thống định danh điện tử. Hơn 156 triệu hồ sơ khách hàng đã được đối chiếu sinh trắc học, góp phần làm sạch dữ liệu và nâng cao minh bạch.

Về an toàn, NHNN đã triển khai Hệ thống thông tin hỗ trợ quản lý, giám sát và phòng ngừa rủi ro cho khách hàng (SIMO). Tính đến ngày 27/4/2026, đã có 3,89 triệu lượt khách hàng nhận được cảnh báo, trong đó có trên 1,26 triệu lượt khách hàng tạm dừng/hủy bỏ giao dịch sau khi nhận được cảnh báo, với tổng số tiền giao dịch là 4,38 nghìn tỷ đồng.

Cải cách hành chính cũng được đẩy mạnh, với hơn 90% thủ tục được cắt giảm, 100% dịch vụ công đủ điều kiện được cung cấp trực tuyến toàn trình.

Bên cạnh đó, phong trào “Bình dân học vụ số” và đổi mới sáng tạo lan tỏa mạnh mẽ, với hàng nghìn sáng kiến và đội ngũ “đại sứ số” được hình thành trong toàn ngành.

Phóng viên: Xin Phó Thống đốc cho biết thời gian tới, ngành Ngân hàng sẽ tập trung vào những giải pháp nào để góp phần hiện thực hóa mục tiêu chuyển đổi số quốc gia?

Phó Thống đốc Phạm Tiến Dũng: Trong thời gian tới, ngành Ngân hàng sẽ tập trung vào một số định hướng trọng tâm. Thứ nhất, tiếp tục “lấy người dân, doanh nghiệp làm trung tâm, dữ liệu là nền tảng, công nghệ là động lực” để nâng cao chất lượng dịch vụ.

Thứ hai, hoàn thiện cơ chế, chính sách nhằm tháo gỡ các điểm nghẽn, tạo điều kiện cho đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số.

Thứ ba, phát triển, chuẩn hóa và khai thác hiệu quả dữ liệu, phục vụ công tác quản lý và phát triển sản phẩm.

Thứ tư, mở rộng dịch vụ ngân hàng số gắn với triển khai Đề án 06, xác thực điện tử, sinh trắc học và làm sạch dữ liệu, qua đó nâng cao tiện ích và phòng ngừa gian lận.

Thứ năm, bảo đảm an ninh mạng và an toàn dữ liệu là yêu cầu xuyên suốt trong toàn bộ quá trình chuyển đổi số.

Thứ sáu, phát triển nguồn nhân lực số thông qua đào tạo, phổ cập kỹ năng, phát huy vai trò của đội ngũ “Đại sứ số”, “Hạt nhân số” và thu hút nhân lực chất lượng cao.

Thứ bảy, đẩy mạnh truyền thông để nâng cao nhận thức của người dân, đồng thời hướng dẫn và cảnh báo rủi ro khi giao dịch trên môi trường số.

Phóng viên: Trân trọng cảm ơn Phó Thống đốc!