Phó Thủ tướng Hồ Đức Phớc: Cổ phần hóa là để nâng cao năng lực của doanh nghiệp

Tại cuộc họp, đại diện Văn phòng Chính phủ, Bộ Tư pháp, Kiểm toán Nhà nước, Bộ Xây dựng, Bộ Quốc phòng, Ngân hàng Nhà nước, Thanh tra Chính phủ, Bộ Công an, Bộ Nông nghiệp và Môi trường, thành phố Hà Nội, Thành phố Hồ Chí Minh; các doanh nghiệp: Tập đoàn Công nghiệp Cao su Việt Nam, Viettel, HUD, SCIC, EVN, PVN, VNPT, Agribank đã phát biểu về các nội dung như: Quyền sử dụng đất sau khi cổ phần hóa; diện tích nhà đất khi giao cho doanh nghiệp cổ phần hóa; đối tượng thực hiện cổ phần hóa; sáp nhập, hợp nhất doanh nghiệp; chuyển nhượng vốn; quyền và nghĩa vụ của doanh nghiệp, xử lý trách nhiệm của các chủ thể khi cổ phần hóa; phân cấp, phân quyền trong quản lý doanh nghiệp theo đúng tinh thần của Luật 68; tái cơ cấu các doanh nghiệp đang sản xuất, kinh doanh thua lỗ; phương pháp định giá; quy định về định giá tài sản vô hình; trách nhiệm của đơn vị tư vấn định giá; quản lý phần vốn, tài sản trong liên doanh giữa doanh nghiệp nhà nước và doanh nghiệp nước ngoài; cơ chế xử lý tài chính khi giải thể doanh nghiệp;...

Sau khi nghe ý kiến trao đổi của Thứ trưởng Bộ Tài chính Cao Anh Tuấn với các bộ, ngành, doanh nghiệp, kết luận cuộc họp, Phó Thủ tướng Hồ Đức Phớc yêu cầu Bộ Tài chính lập luận rõ ràng, phù hợp về nội dung đề xuất Thủ tướng Chính phủ quyết định cổ phần hóa, chuyển nhượng vốn, tổ chức lại, chuyển giao đại diện chủ sở hữu tại 8 tập đoàn, tổng công ty (PVN, EVN, VNPT, TKV, Viettel, Vinachem, Tổng công ty Đường sắt Việt Nam, SCIC), còn lại cơ quan chủ quản phê duyệt. 

Về những nội dung liên quan đến đất đai, chuyển mục đích sử dụng đất, Phó Thủ tướng nêu rõ: Dự thảo Nghị định này không nên hướng dẫn chi tiết, mà phải áp dụng theo các quy định của Luật Đất đai; không để xảy ra tình trạng thất thoát địa tô chênh lệch, thâu tóm đất… "Chúng ta cổ phần hóa không phải để bán đất mà là để nâng cao năng lực của doanh nghiệp lên, để cho nền kinh tế phát triển vững mạnh hơn, cao hơn, vững và bền vững hơn", Phó Thủ tướng nhấn mạnh.

Về đối tượng cổ phần hóa, Phó Thủ tướng yêu cầu phải tuân thủ đúng quy định của Luật Quản lý và đầu tư vốn nhà nước tại doanh nghiệp (Luật số 68), dự thảo Nghị định này chỉ quy định đối với doanh nghiệp cấp I, còn đối với doanh nghiệp cấp II trở về sau thì để doanh nghiệp cấp I phê duyệt. Cơ quan quản lý nhà nước có thẩm quyền kiểm tra. 

Về nội dung liên quan đến định giá, Phó Thủ tướng nêu rõ: Cơ quan lựa chọn đơn vị định giá phải chịu trách nhiệm về sự lựa chọn của mình. Cơ quan định giá phải chịu trách nhiệm về việc lựa chọn, áp dụng phương pháp định giá. Việc lựa chọn, áp dụng phương pháp định giá phải bảo đảm có lợi cho nhà nước nhất, nếu để xảy ra thất thoát thì phải chịu trách nhiệm. 

Cho ý kiến đối với các nội dung: hỗ trợ kinh phí cho doanh nghiệp giải thể; quy định về thẩm quyền thu hồi các loại tài sản sau khi liên doanh…, Phó Thủ tướng cũng yêu cầu Bộ Tài chính tiếp thu, thu các ý kiến tại cuộc họp để hoàn thiện dự thảo, bảo đảm sát, đúng, chính xác, minh bạch, tránh có nhiều cách hiểu khác nhau, trình Chính phủ xem xét, quyết định theo thẩm quyền. 

Báo cáo của Bộ Tài chính cho biết, dự thảo Nghị định về cơ cấu lại vốn nhà nước tại doanh nghiệp gồm 8 chương, 100 Điều và 2 phụ lục kèm theo. Ngoài phần quy định chung và điều khoản thi hành, dự thảo Nghị định quy định về: Cổ phần hóa doanh nghiệp; chuyển đổi doanh nghiệp do Nhà nước nắm giữ 100% vốn điều lệ thành công ty TNHH 2 thành viên trở lên và chuyển đổi doanh nghiệp do Nhà nước nắm giữ từ 50% vốn điều lệ trở lên.

Dự thảo Nghị định cũng quy định về hợp nhất, sáp nhập, chia, tách, giải thể doanh nghiệp; chuyển nhượng vốn nhà nước đầu tư tại công ty cổ phần, công ty TNHH 2 thành viên trở lên; chuyển giao quyền đại diện chủ sở hữu phần vốn nhà nước tại doanh nghiệp; chuyển giao dự án đầu tư, vốn, tài sản của doanh nghiệp; chuyển giao quyền mua cổ phần, quyền ưu tiên mua cổ phần, quyền mua phần vốn góp.

Đáng chú ý, dự thảo Nghị định cơ cấu lại vốn nhà nước tại doanh nghiệp sửa đổi, bổ sung một số nội dung cơ bản so với quy định hiện nay. Theo đó, về cổ phần hóa, dự thảo bổ sung quy định để xác định đầy đủ và cập nhật phù hợp với tình hình thực tiễn về đất đai như xác định giá trị quyền sử dụng đất, quyền thuê đất khi cổ phần hóa. Đồng thời, tăng cường phân cấp mạnh hơn trong việc thực hiện các bước của cổ phần hóa doanh nghiệp cũng như các hình thức cơ cấu lại vốn khác theo nguyên tắc các cấp tự quyết định việc cơ cấu lại đối với các doanh nghiệp cũng như các hình thức cơ cấu lại vốn khác theo nguyên tắc các cấp tự quyết định việc cơ cấu lại đối với các doanh nghiệp thuộc phạm vi quản lý. 

Cụ thể, Thủ tướng Chính phủ quyết định việc cổ phần hóa, chuyển nhượng vốn, tổ chức lại (chia, tách, hợp nhất, sáp nhập, giải thể), chuyển giao quyền đại diện chủ sở hữu tại 8 Tập đoàn, Tổng Công ty; cơ quan đại diện chủ sở hữu quyết định đối với doanh nghiệp cấp I, doanh nghiệp cấp I quyết định đối với doanh nghiệp cấp II.

Về hình thức cơ cấu lại vốn nhà nước khác, dự thảo Nghị định quy định đầy đủ, bao quát để đảm bảo xử lý các trường hợp phát sinh trong thực tiễn như trường hợp sáp nhập, hợp nhất doanh nghiệp cấp 2 vào doanh nghiệp cấp 1, chuyển giao dự án đầu tư, vốn, tài sản giữa các doanh nghiệp; chuyển giao quyền mua cổ phần, quyền mua phần vốn góp. Đối với từng hình thức cơ cấu lại, dự thảo Nghị định đều quy định cụ thể thẩm quyền, trình tự, thủ tục và xử lý tài chính. 

Dự thảo bổ sung các quy định cụ thể về giải thể công ty nông, lâm nghiệp do Nhà nước nắm giữ 100% vốn điều lệ, chuyển nhượng vốn nhà nước tại doanh nghiệp đầu tư tại công ty cổ phần, công ty TNHH 2 thành viên trở lên, nguyên tắc ban hành tiêu chí phân loại doanh nghiệp nhà nước, doanh nghiệp có vốn nước ngoài.