Phó Thủ tướng Mai Văn Chính: Có vốn mà không thực hiện dự án được là có khuyết điểm

* Giải ngân đạt 2,32% kế hoạch

Báo cáo về tình hình phân bổ, giải ngân vốn đầu tư công, Thứ trưởng Bộ Tài chính Trần Quốc Phương cho biết, tổng kế hoạch đầu tư vốn ngân sách nhà nước năm 2025 Thủ tướng Chính phủ giao cho 9 bộ, cơ quan trung ương thuộc Tổ công tác số 7 là 3.992,38 tỷ đồng (chiếm 0,48% tổng kế hoạch đầu tư vốn của cả nước được Thủ tướng Chính phủ giao). Tính đến ngày 28/2, có 5 bộ, cơ quan trung ương đã phân bổ hết kế hoạch vốn được giao; còn 4 bộ, cơ quan chưa phân bổ hết với tổng số vốn còn lại chưa phân bổ là 1.919,205 tỷ đồng, chiếm khoảng 48,07% tổng kế hoạch đầu tư vốn của các bộ, cơ quan trung ương thuộc Tổ công tác số 7 và chiếm 2,74% tổng vốn chưa phân bổ của cả nước.

Nguyên nhân các bộ, cơ quan trung ương chưa phân bổ chi tiết 100% kế hoạch đầu tư vốn ngân sách nhà nước năm 2025 cho các nhiệm vụ, dự án là do dự án khởi công mới chưa hoàn thiện thủ tục đầu tư nên chưa đủ điều kiện bố trí vốn (Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch), dự án chờ điều chỉnh, bổ sung kế hoạch đầu tư công trung hạn giai đoạn 2021- 2025 (Trung ương Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh). Đài Tiếng nói Việt Nam đề nghị trả vốn do không có nhu cầu sử dụng.

Cũng theo Thứ trưởng Trần Quốc Phương, ước giải ngân tính đến ngày 28/2 của các bộ, cơ quan thuộc Tổ công tác đạt 2,32% kế hoạch được Thủ tướng giao, thấp hơn mức trung bình của cả nước.

Tại cuộc họp, đại diện các bộ, cơ quan đã báo cáo tình hình phân bổ, giải ngân vốn, nêu các khó khăn, vướng mắc và đề xuất, kiến nghị.

Thứ trưởng Bộ Dân tộc và Tôn giáo Nông Thị Hà cho biết, kinh phí Bộ này được giao cho cả hai nhóm dự án gồm nhóm dự án sử dụng vốn đầu tư theo ngành, lĩnh vực và vốn của các dự án trong Chương trình mục tiêu quốc gia là 1.280 tỷ đồng. Với dự án đầu tư theo ngành, lĩnh vực Bộ được giao 97,8 tỷ đồng cho 2 dự án Học viện Dân tộc và dự án đầu tư kho dữ liệu. Tuy nhiên, dự án đầu tư xây dựng Học viện Dân tộc chưa đủ điều kiện để phân bổ do vướng thủ tục quy hoạch đất được giao tại Làng Văn hóa các dân tộc Việt Nam. Sau hơn 5 năm theo đuổi, đến nay mới hoàn thành phê duyệt được nhiệm vụ quy hoạch. Do đó, khả năng dự án không thể giải ngân được trong năm 2025, Bộ Dân tộc và Tôn giáo đã có báo cáo đề xuất điều chỉnh giảm 75,5 tỷ đồng của dự án này.

Bà Hà cũng nêu những vướng mắc liên quan đến 5 dự án sử dụng vốn Chương trình mục tiêu quốc gia, vừa phải đề xuất điều chỉnh chủ trương đầu tư, vừa vướng trong quy hoạch sử dụng đất.

“Thủ tục mất nhiều thời gian. Đến nay đã hoàn thành việc quy hoạch sử dụng đất cho các trường, đang thực hiện phê duyệt dự án để phân bổ vốn, nhưng cũng chỉ giải ngân được 1/3 số vốn phân bổ”, bà Hà nói.

Thứ trưởng này chia sẻ, các dự án thuộc Chương trình mục tiêu quốc gia mà giai đoạn 1 của Chương trình kết thúc vào năm 2025, giai đoạn tiếp theo chưa có kế hoạch tiếp tục triển khai và chưa có nguồn. Nếu điều chỉnh giảm 2/3 số vốn còn lại thì đến năm 2026, nếu không được tiếp tục, các công trình đều dở dang, không hoàn thành được. Bà đề xuất cho phép kéo dài vốn của các dự án này sang năm 2026.

Theo Phó Tổng Giám đốc Đoàn Thị Tuyết Nhung, tổng vốn Thông tấn xã Việt Nam được phân bổ từ ngân sách trung ương là 87,88 tỷ đồng, có 4 dự án chuyển tiếp, 1 dự án đầu tư mới. Thông tấn xã Việt Nam cam kết thực hiện giải ngân đạt trên 95% kế hoạch vốn vào cuối năm 2025.

Phó Chủ tịch Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam Phan Văn Anh cho hay, cơ quan này đã phân bổ hết 144,1 tỷ đồng vốn ngân sách nhà nước giao cho 4 dự án. Tổng Liên đoàn cam kết hết tháng 6/2025 giải ngân hết số vốn này, không có vướng mắc gì.

* Rõ người, rõ việc, rõ thời gian, rõ trách nhiệm và rõ sản phẩm

Biểu dương các bộ, cơ quan cam kết giải ngân trên 90% kế hoạch được giao, Phó Thủ tướng Mai Văn Chính nhắc đến chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ yêu cầu các bộ, cơ quan đến ngày 15/3 chưa phân bổ hết kế hoạch vốn phải có báo cáo đánh giá nguyên nhân chủ quan, khách quan và có đề xuất, trên cơ sở đó Bộ Tài chính tổng hợp báo cáo Thủ tướng quyết định. 

Cho biết sắp tới sẽ kiểm điểm trách nhiệm, Phó Thủ tướng nêu rõ, “có vốn mà không thực hiện được là có khuyết điểm”.

Phó Thủ tướng chỉ ra nguyên nhân chậm phân bổ, giải ngân là do khâu chuẩn bị đầu tư chậm, tư vấn xây dựng dự án, thiết kế chậm. Việc này cần phải chủ động trước, để khi được phê duyệt phân bổ vốn thì triển khai đấu thầu mới nhanh. Ngoài ra, việc phê duyệt dự án cũng chậm.

Ba bài học được Phó Thủ tướng nêu ra là phải quán triệt đầy đủ, sâu sắc, triển khai nghiêm túc chỉ thị của Thủ tướng. Tăng cường công tác lãnh đạo, chỉ đạo, trong tổ chức thực hiện phải 5 rõ: rõ người, rõ việc, rõ thời gian, rõ trách nhiệm và rõ sản phẩm; 3 có: chất lượng, tiến độ, hiệu quả, 2 không: không tiêu cực, không tham nhũng.

Cùng với đó, tăng cường kiểm tra, đôn đốc, đề cao kỷ luật, kỷ cương, cái gì tốt thì biểu dương, khen thưởng, không tốt phải nhắc nhở, đôn đốc thường xuyên. Qua kiểm tra kịp thời tháo gỡ khó khăn, vướng mắc.

Đối với Bộ Dân tộc và Tôn giáo, Phó Thủ tướng đề nghị rà soát lại trách nhiệm chủ quản chương trình, phối hợp với các bộ, ngành, địa phương để xử lý các vướng mắc, vướng chỗ nào, gỡ chỗ đó, không chờ đợi.

Yêu cầu 9 đơn vị hoàn thiện lại báo cáo, gửi Bộ Tài chính cập nhật kết quả thực hiện đến thời điểm này để báo cáo Thủ tướng Chính phủ, Phó Thủ tướng nhấn mạnh, các đơn vị phân bổ xong phải thường xuyên theo dõi, đôn đốc tiến độ, chất lượng công trình, nghiệm thu thanh toán. Bảy đơn vị có cam kết phấn đấu hoàn thành giải ngân nhưng phải đảm bảo chất lượng, hiệu quả, cần thiết phải kiểm toán. Các gói trang thiết bị phải thẩm định kỹ công nghệ, đảm bảo tiên tiến, sử dụng lâu dài, bền vững.

Nhấn mạnh đầu tư xây dựng cơ bản đóng vai trò quan trọng trong thúc đẩy tăng trưởng, đầu tư công vừa là động lực, vừa dẫn dắt đầu tư tư, thu hút các nguồn lực xã hội, Phó Thủ tướng lưu ý các bộ, cơ quan tập trung tháo gỡ các vướng mắc, đẩy nhanh giải ngân vốn đầu tư công.