Phó Thủ tướng: Mỗi tỉnh chỉ có 1 công ty xổ số

Theo báo cáo của Bộ Tài chính, thực hiện sắp xếp, tổ chức lại đơn vị hành chính các cấp, xây dựng mô hình tổ chức chính quyền địa phương 2 cấp và chủ trương về sắp xếp doanh nghiệp nhà nước, Bộ đã có các tờ trình về phương án sắp xếp doanh nghiệp kinh doanh xổ số.

Hiện cả nước có 64 công ty xổ số do Nhà nước nắm giữ 100% vốn, gồm 63 công ty xổ số kiến thiết do UBND các tỉnh, thành phố làm đại diện chủ sở hữu và Vietlott do Bộ Tài chính làm đại diện chủ sở hữu.

Các công ty xổ số địa phương được chia thành 3 khu vực kinh doanh xổ số thủ công theo địa bàn từng khu vực. Vietlott kinh doanh xổ số điện toán trên phạm vi toàn quốc. Miền Bắc có 28 công ty, miền Trung có 14 công ty và miền Nam có 21 công ty.

Tính đến năm 2024, doanh thu toàn thị trường xổ số đạt 159.477 tỷ đồng, nộp ngân sách nhà nước đạt 50.907 tỷ đồng. Nguồn thu này để lại địa phương 100% để phục vụ các mục tiêu đầu tư phát triển, y tế, giáo dục, an sinh và phúc lợi xã hội.

Nhiều công ty miền Nam và miền Trung có số thu đóng góp lớn cho ngân sách địa phương như ở Cà Mau, Bến Tre, Bạc Liêu, Phú Yên, Đắk Lắk, Khánh Hòa. Tuy nhiên, các công ty ở miền Bắc đóng góp cho ngân sách địa phương rất hạn chế. Thậm chí, một số công ty còn hoạt động kém hiệu quả, lỗ lũy kế nhiều năm liên tiếp và bị âm vốn chủ sở hữu.

Bộ Tài chính đề xuất tại khu vực miền Trung và miền Nam, mỗi tỉnh chỉ có 1 công ty xổ số kiến thiết. Việc sắp xếp thực hiện theo quy định của pháp luật về sắp xếp lại doanh nghiệp do Nhà nước nắm giữ 100% vốn điều lệ.

Bộ cũng đề xuất tổ chức lại thị trường xổ số miền Bắc theo mô hình công ty mẹ - công ty con, trong đó Vietlott là công ty mẹ, các công ty xổ số kiến thiết khu vực miền Bắc là công ty con do Vietlott sở hữu 100% vốn điều lệ.

Theo Bộ Tài chính, ưu điểm của mô hình tổ chức mới là với địa phương, việc tổ chức lại hoạt động của các công ty xổ số kiến thiết vẫn đảm bảo nguồn thu từ xổ số là nguồn thu ngân sách địa phương được hưởng 100% và nguồn thu sẽ gia tăng sau khi tái cơ cấu hoạt động.

Các công ty xổ số kiến thiết miền Bắc được tiếp cận thị trường lớn hơn; còn lĩnh vực xổ số nói chung cũng được cải cách thị trường, tăng cường tính minh bạch hướng tới phát triển ổn định, bền vững.

Bộ Tài chính trình Thủ tướng Chính phủ phê duyệt phương án sắp xếp doanh nghiệp, tổ chức lại thị trường xổ số Việt Nam; đồng thời đề xuất giao Bộ chủ trì, phối hợp với các tỉnh, thành phố triển khai, quản lý, giám sát thị trường xổ số sau sắp xếp.

Tại cuộc họp, đại diện Văn phòng Chính phủ, Công ty Xổ số kiến thiết của các tỉnh (Nghệ An, Lâm Đồng, Huế), Bộ Tư pháp, Bộ Nội vụ, Thanh tra Chính phủ, Vietlott... đã góp ý về căn cứ pháp lý, mục tiêu, phương án sắp xếp, lộ trình thực hiện. Các ý kiến cũng nêu phương án khắc phục vướng mắc khi triển khai sắp xếp các công ty xổ số khu vực miền Bắc.

Kết luận cuộc họp, Phó Thủ tướng Hồ Đức Phớc nêu rõ: Mỗi tỉnh chỉ có 1 công ty xổ số kiến thiết để tránh tình trạng phân tán, vừa tốn kém chi phí quản lý, tổ chức bộ máy; dễ nảy sinh tình trạng cạnh tranh trong nội bộ, ảnh hưởng tới kết quả kinh doanh. Tuy nhiên, công ty xổ số trên địa bàn tỉnh có quyền được thành lập một số chi nhánh hoặc văn phòng ở các địa bàn khác nhau theo phân cấp.

Đối với 8 địa phương đã đồng ý chuyển giao công ty xổ số kiến thiết về Bộ Tài chính do hoạt động không hiệu quả, Phó Thủ tướng Hồ Đức Phớc nêu rõ: Luật 68/2025/QH15 về quản lý và đầu tư vốn nhà nước tại doanh nghiệp đã có hiệu lực từ 1/8/2025. Luật đã quy định các hình thức bàn giao vốn giữa các chủ sở hữu. Như vậy, đã có đầy đủ cơ sở pháp lý để thực hiện việc bàn giao chủ sở hữu giữa UBND các tỉnh về Bộ Tài chính.

Do đó, Phó Thủ tướng giao Bộ Tài chính thống nhất phương án bàn giao với UBND các tỉnh, đồng thời nêu rõ dù có bàn giao về Công ty Vietlott thì Bộ Tài chính vẫn phải có trách nhiệm quản lý vốn điều lệ, quản lý công ty, chịu trách nhiệm về hoạt động của Vietlott.

Phó Thủ tướng yêu cầu Bộ Tài chính phải sử dụng tài sản, lao động hiệu quả và thúc đẩy các công ty xổ số phát triển bền vững, hiệu quả sau khi sáp nhập. Để thuận lợi cho hoạt động của Công ty Vietlott sau khi tiếp nhận công ty xổ số kiến thiết từ các tỉnh, Bộ Tài chính phải tính toán rất kỹ, rõ ràng, đề xuất giải pháp xử lý tận gốc rễ vướng mắc liên quan đến việc phát hành sản phẩm giữa doanh nghiệp F1 và F2.