Phó Thủ tướng Trần Hồng Hà: Tăng cường dự báo, chủ động ứng phó đa thiên tai sau bão số 12

Trưa 22/10, tại Trụ sở Chính phủ, Phó Thủ tướng Trần Hồng Hà, Phó Trưởng ban Thường trực Ban Chỉ đạo Phòng thủ dân sự quốc gia, chủ trì cuộc họp trực tiếp, kết hợp trực tuyến với các thành viên Ban Chỉ đạo, lãnh đạo UBND một số tỉnh, thành phố (Huế, Đà Nẵng, Quảng Ngãi, Quảng Trị, Hà Tĩnh) nhằm triển khai ứng phó với bão số 12 (bão FENGSHEN).

Chuẩn bị "túi sinh tồn" để có thể đủ dùng trong 3 ngày

Phát biểu tại cuộc họp, Phó Thủ tướng Trần Hồng Hà nhấn mạnh, diễn biến của cơn bão số 12 cho thấy, thiên tai vẫn rất phức tạp, cực đoan, trong khi tư duy, phương pháp ứng phó vẫn cần tiếp tục đổi mới căn bản.

Nhấn mạnh tầm quan trọng của công tác dự báo, nhất là việc lượng hóa rõ các yếu tố ảnh hưởng của bão, lượng mưa, nguy cơ ngập lụt đến từng địa bàn và giai đoạn của thiên tai, Phó Thủ tướng yêu cầu các địa phương nắm chắc tình hình, cập nhật dự báo và chủ động phương án ứng phó phù hợp trước, trong và sau bão, nhất là trong trường hợp mưa cực lớn (800-900 mm, có nơi 400 mm trong 3 giờ).

Song song đó, các đơn vị làm công tác dự báo phải chú ý, nhất là trong tình huống bão chồng bão, lũ chồng lũ, vốn rất khó dự báo và cực kỳ phức tạp.

Đánh giá cao tinh thần trách nhiệm, sự nỗ lực của các lực lượng Trung ương và địa phương trong công tác phòng, chống, khắc phục hậu quả thiên tai, bão lũ, nhất là từ tháng 9 đến nay, Phó Thủ tướng yêu cầu các đài khí tượng thủy văn tiếp tục nâng cao năng lực dự báo, cảnh báo sớm. "Đài Trung ương và đài địa phương phải hoạt động thống nhất, đưa ra bản tin dự báo sát thực tế từng khu vực, chi tiết đến từng vùng đê biển, đê sông, hồ chứa, khu vực có nguy cơ lũ ống, lũ quét, sạt lở. Dự báo bao quát cả thời điểm trước, trong và sau bão, làm căn cứ cho các quyết định chỉ đạo, điều hành", Phó Thủ tướng nói.

Trước dự báo có 2 đợt mưa lớn dài ngày, Phó Thủ tướng nhấn mạnh, khu vực chịu ảnh hưởng của bão số 12 sẽ phải đối mặt với tình huống đa thiên tai do mực nước sông, hồ dâng cao, đất đai bão hòa nước, dễ phát sinh lũ, sạt lở và ngập lụt đô thị. Do đó, các địa phương đánh giá, chuẩn bị kịch bản cực đoan nhất của năm 2020 và 2022 để xây dựng phương án phòng, chống toàn diện, có "bản đồ tác chiến", xác định rõ cấp độ thiên tai, khu vực nguy cơ, người chịu trách nhiệm và phương án chỉ huy.

"Chính quyền và người dân chuẩn bị kỹ lưỡng, thực hiện hiệu quả phương châm "bốn tại chỗ". Mỗi hộ dân cần có "túi sinh tồn" gồm nước, lương thực, thuốc men, quần áo khô… đủ dùng trong 3 ngày khi bị chia cắt. Các địa phương phải trang bị phương tiện cơ động phù hợp như ca-nô, thuyền cao su để chủ động cứu hộ, cứu nạn trong mọi tình huống", Phó Thủ tướng nhấn mạnh.

Nguy cơ ngập lụt sâu diện rộng từ Quảng Trị đến Quảng Ngãi

Trước đó, báo cáo tại cuộc họp, Giám đốc Trung tâm Dự báo khí tượng, thủy văn quốc gia Mai Văn Khiêm cho biết, dự báo trong chiều 22/10, bão di chuyển vào khu vực ven biển từ thành phố Huế, tỉnh Quảng Ngãi, cường độ tiếp tục suy yếu xuống cấp 8.

Đêm 22 và sáng 23/10, bão suy yếu thành áp thấp nhiệt đới, di chuyển vào đất liền thành phố Huế và tỉnh Quảng Ngãi. Sáng và trưa 23/10, bão di chuyển sang khu vực Nam Lào, suy yếu thành vùng áp thấp.

Từ trưa 22/10 đến ngày 27/10, khu vực từ Hà Tĩnh đến Quảng Ngãi có mưa to, cục bộ có nơi mưa rất to với lượng mưa ở khu vực từ Nam Quảng Trị đến thành phố Đà Nẵng phổ biến 500-700 mm/đợt, cục bộ có nơi trên 900 mm/đợt. Khu vực từ Hà Tĩnh đến Bắc Quảng Trị và Quảng Ngãi phổ biến 200-400 mm/đợt, cục bộ có nơi trên 500 mm/đợt. Cảnh báo mưa có cường độ lớn (>200 mm/3 giờ).

Nguy cơ ngập lụt sâu diện rộng từ Quảng Trị đến Quảng Ngãi và nguy cơ cao xảy ra lũ quét trên các sông suối và sạt lở đất trên các sườn dốc vùng núi các tỉnh từ Quảng Trị đến Quảng Ngãi.

Dự báo mưa lũ sẽ gây ngập lụt 40 xã/phường của tỉnh Quảng Trị; 30 xã/phường của thành phố Huế; 27 xã/phường của thành phố Đà Nẵng; 35 xã, phường của tỉnh Quảng Ngãi.

Cơ quan dự báo khí tượng, thủy văn đã cập nhật bản đồ nguy cơ lũ quét, sạt lở đất tại Quảng Trị (41 xã/phường); thành phố Huế (14 xã/phường); thành phố Đà Nẵng (31 xã/phường); Quảng Ngãi (31 xã/phường). Cục Quản lý đê điều và Phòng, chống thiên tai đã phối hợp với các nhà mạng gửi hàng triệu tin nhắn cảnh báo mưa lớn, ngập lụt, lũ quét, sạt lở đất đến người các tỉnh, thành phố từ Hà Tĩnh đến Gia Lai.

Ban Chỉ huy phòng thủ dân sự thành phố Huế, thành phố Đà Nẵng, tỉnh Quảng Ngãi, Ban Quản lý đầu tư và xây dựng thủy lợi 5 đã chỉ đạo, vận hành các liên hồ chứa trên lưu vực sông Hương, sông Vu Gia - Thu Bồn, sông Trà Khúc vận hành tăng lưu lượng xả để dành dung tích sẵn sàng giảm lũ cho hạ du. Tổng lượng dung tích liên hồ chứa trên lưu vực sông Hương còn khoảng 581 triệu m3; lưu vực sông Vu Gia - Thu Bồn còn 444 triệu m3; lưu vực sông Trà Khúc còn 182 triệu m3. Các hồ chứa thủy lợi khu vực Bắc Trung Bộ dung tích đạt 78-94%; khu vực Nam Trung Bộ đạt 66-80% mức thiết kế. Các tuyến đê biển, đê cửa sông từ Hà Tĩnh đến Đắk Lắk có 38 vị trí trọng điểm xung yếu.

Đến nay, lực lượng bộ đội biên phòng đã thông báo, kiểm đếm, hướng dẫn 67.937 phương tiện/291.864 lao động để chủ động di chuyển vòng tránh, thoát ra khỏi khu vực nguy hiểm. Thành phố Huế, thành phố Đà Nẵng, tỉnh Quảng Ngãi đã cấm biển.

Các hồ thủy điện phải được giám sát chặt chẽ, xả lũ và cắt lũ đúng thời điểm

Phát biểu tại cuộc họp, Trung tướng Lê Quang Đạo, Phó Tổng Tham mưu trưởng Quân đội nhân dân Việt Nam cho biết, đến nay, toàn quân đã triển khai 262.636 cán bộ, chiến sĩ và 6.028 phương tiện tại các địa bàn thuộc Quân khu 4, 5, 7, 9 và Quân đoàn 34. Ngoài ra, các lực lượng khác như Phòng không - Không quân, Bộ đội Biên phòng, Cảnh sát biển và Binh đoàn 18 đã huy động hơn 11.000 cán bộ, chiến sĩ và hơn 1.000 phương tiện sẵn sàng ứng phó.

"Bộ Quốc phòng đề nghị các đơn vị tiếp tục phối hợp với Ban Chỉ đạo phòng thủ dân sự địa phương, rà soát khu vực có nguy cơ sạt lở, lũ ống, lũ quét, chia cắt để xây dựng phương án bảo đảm an toàn tính mạng, tài sản của Nhà nước và nhân dân", Trung tướng Lê Quang Đạo nói.

Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Nguyễn Hoàng Hiệp cho biết thêm, sẽ có 2 đợt mưa lớn trong và sau bão số 12. Đợt thứ nhất từ ngày 22-24/10, trọng tâm từ Quảng Trị đến thành phố Đà Nẵng, mưa tập trung nhiều ở Đà Nẵng và Huế. Đợt thứ hai từ ngày 25-27/10, trọng tâm tại Quảng Trị và thành phố Huế.

Đáng chú ý, dự báo sẽ có một đợt ngập lụt trên diện rộng tại tỉnh Quảng Trị, thành phố Huế và Đà Nẵng, tương đương với năm 2020. Riêng thành phố Đà Nẵng, mức nước ngập lụt sẽ tương đương với khoảng năm 2022, cao hơn so với năm 2020 do mưa lớn cộng với triều cường. Quốc lộ 1 và tuyến đường sắt Bắc - Nam có khả năng bị ngập, gây chia cắt, cần tính toán phương án phân luồng giao thông từ xa. Khu vực miền núi Quảng Trị, thành phố Huế, Đà Nẵng có nguy cơ cao về lũ quét, sạt lở đất, chia cắt giao thông...

Sau khi nghe đại diện UBND thành phố Huế, thành phố Đà Nẵng và tỉnh Quảng Trị phát biểu trực tuyến tại cuộc họp, Phó Thủ tướng Trần Hồng Hà lưu ý UBND thành phố Huế cần quan tâm hơn đến nguy cơ sạt lở vùng núi, vùng cao, cập nhật bản đồ và kịch bản ứng phó phù hợp. Các hồ thủy lợi, thủy điện phải được giám sát chặt chẽ, xả lũ và cắt lũ đúng thời điểm, bảo đảm an toàn cao nhất cho người dân.

UBND tỉnh Quảng Trị tăng cường rà soát, kiểm tra và xả nước hồ thủy điện kịp thời để bảo đảm an toàn cho người dân, tránh tình trạng lũ chồng lũ. Phó Thủ tướng yêu cầu Bộ Nông nghiệp và Môi trường phối hợp với UBND tỉnh Quảng Trị để kiểm tra mực nước, đánh giá khả năng cắt lũ của các hồ trên địa bàn.

UBND thành phố Đà Nẵng rà soát các khu vực kè biển đã bị sóng đánh ảnh hưởng trong những ngày qua, tiếp tục theo dõi triều cường và mưa lớn để kịp thời ứng phó, bảo đảm an toàn cho người dân.