Phú Thọ vào Top 5 PCI 2025 nhờ cải cách thực chất

Theo kết quả Chỉ số năng lực cạnh tranh cấp tỉnh (PCI) năm 2025 do Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) công bố, tỉnh Phú Thọ nằm trong nhóm 5 địa phương có chất lượng điều hành kinh tế xuất sắc nhất cả nước.

Kết quả này không chỉ mang ý nghĩa thứ hạng mà còn phản ánh mức độ cải thiện thực chất của môi trường đầu tư, kinh doanh và năng lực quản trị điều hành của chính quyền địa phương trong bối cảnh cả nước đang bước vào giai đoạn cải cách sâu rộng về tổ chức bộ máy và phát triển kinh tế tư nhân.

*Bài học từ cải thiện “tiếp cận nguồn lực”, chuyển đổi tư duy điều hành 

Đáng chú ý, trong các chỉ số thành phần, Phú Thọ đứng thứ hai toàn quốc về chỉ số Tiếp cận nguồn lực và nằm trong nhóm dẫn đầu về Chính quyền kiến tạo, Chính sách hỗ trợ doanh nghiệp. Đây là những chỉ số có tác động trực tiếp đến quyết định đầu tư, mở rộng sản xuất, kinh doanh của cộng đồng doanh nghiệp và nhà đầu tư. 

Dây chuyền sản xuất xe máy tay ga của Honda Việt Nam - doanh nghiệp đến từ Nhật Bản đóng trên địa bàn tỉnh Phú Thọ. Ảnh: Văn Xuyên/BNEWS/TTXVN

Từ kết quả PCI 2025, có thể rút ra nhiều kinh nghiệm đáng chú ý trong cách làm của Phú Thọ, đặc biệt là bài học về tư duy điều hành, phương thức triển khai cải cách và cơ chế đồng hành cùng doanh nghiệp theo hướng thực chất, lấy hiệu quả giải quyết vấn đề làm thước đo.

Một trong những điểm sáng của Phú Thọ tại PCI 2025 là chỉ số Tiếp cận nguồn lực đứng thứ hai toàn quốc. Chỉ số này phản ánh khả năng doanh nghiệp tiếp cận đất đai, mặt bằng sản xuất, hạ tầng kỹ thuật, thông tin quy hoạch, thủ tục đầu tư, lao động và các dịch vụ hỗ trợ thiết yếu. Việc đạt thứ hạng cao cho thấy tỉnh đã tạo chuyển biến rõ nét trong công tác quy hoạch phát triển không gian công nghiệp, hình thành quỹ đất, đầu tư hạ tầng khu, cụm công nghiệp và đẩy nhanh giải phóng mặt bằng. 

Từ thực tiễn điều hành, bài học quan trọng rút ra là địa phương muốn nâng sức cạnh tranh phải coi việc khai thông nguồn lực cho doanh nghiệp là nhiệm vụ ưu tiên. Nếu doanh nghiệp không tiếp cận được đất đai, hạ tầng, lao động và thông tin quy hoạch, thì dù thủ tục có cải thiện cũng khó tạo ra tăng trưởng đầu tư. Do đó, việc cải thiện PCI không thể chỉ tập trung vào cải cách thủ tục hành chính đơn thuần mà cần đi vào xử lý các “điểm nghẽn đầu vào” của nền kinh tế. 

Bà Vương Thị Bẩy, Giám đốc Sở Tài chính Phú Thọ cho biết: Kết quả PCI 2025 cũng phản ánh rõ bài học về chuyển đổi tư duy điều hành. Thực tế cho thấy, môi trường đầu tư chỉ thay đổi khi chính quyền thay đổi cách tiếp cận doanh nghiệp. Theo đó, tinh thần “đồng hành, phục vụ và kiến tạo” không dừng ở khẩu hiệu mà được đo bằng thời gian xử lý hồ sơ, mức độ minh bạch thông tin và khả năng tháo gỡ khó khăn cụ thể. 

UBND tỉnh Phú Thọ thời gian qua đã triển khai nhiều mô hình hỗ trợ doanh nghiệp theo hướng thực chất như “Cà phê doanh nhân”, đường dây nóng tiếp nhận kiến nghị, chuyên trang hỗ trợ doanh nghiệp. Những kênh này giúp chính quyền nắm bắt nhanh vấn đề phát sinh, giảm độ trễ trong phản hồi chính sách, đồng thời tạo sự gần gũi, tin cậy giữa chính quyền và cộng đồng doanh nghiệp. 

Bài học rút ra là cải cách chỉ hiệu quả khi doanh nghiệp có kênh phản ánh thuận tiện và chính quyền có cơ chế xử lý rõ ràng, đến cùng. Nếu đối thoại chỉ mang tính hình thức, không giải quyết được vấn đề, thì niềm tin của doanh nghiệp sẽ giảm và PCI khó cải thiện bền vững. 

*Đồng bộ bộ máy sau hợp nhất: yếu tố quyết định chất lượng điều hành 

Trong bối cảnh Phú Thọ mới được hình thành trên cơ sở hợp nhất 3 tỉnh Phú Thọ, Vĩnh Phúc và Hòa Bình, một bài học quan trọng là phải sớm thống nhất cơ chế vận hành, quy trình xử lý công việc và chuẩn phục vụ doanh nghiệp trên địa bàn. 

Nếu không có sự đồng bộ, doanh nghiệp sẽ gặp tình trạng mỗi nơi một cách làm, thủ tục không nhất quán, thời gian xử lý hồ sơ kéo dài, gây phát sinh chi phí. Việc Phú Thọ duy trì được vị trí Top 5 cho thấy tỉnh đã chú trọng xây dựng khung hành động chung, giảm sự phân mảnh trong điều hành, đồng thời hướng tới một hệ thống phục vụ doanh nghiệp thống nhất, minh bạch.

Đây là kinh nghiệm quan trọng đối với các địa phương trong giai đoạn sắp xếp đơn vị hành chính: chất lượng điều hành kinh tế không chỉ phụ thuộc vào chính sách mà còn phụ thuộc vào khả năng tổ chức thực thi đồng bộ. 

Một trong những kinh nghiệm quan trọng từ Phú Thọ là cải cách thủ tục hành chính không thể chỉ nhìn vào số lượng thủ tục được rút gọn trên văn bản mà phải nhìn vào chi phí thực tế doanh nghiệp bỏ ra khi thực hiện.

Trong thực tế, doanh nghiệp quan tâm nhất là giảm thời gian đi lại, giảm số lần bổ sung hồ sơ, giảm chồng chéo giữa các cơ quan và giảm rủi ro trong quá trình xin phép đầu tư, xây dựng, đất đai, môi trường, phòng cháy chữa cháy. Khi những yếu tố này được cải thiện, doanh nghiệp sẽ đánh giá cao chính quyền và chỉ số PCI sẽ phản ánh đúng hiệu quả cải cách. 

Bài học rút ra là chính quyền cần chuyển từ cải cách trên giấy sang cải cách theo trải nghiệm của doanh nghiệp. Đây cũng là tinh thần mà PCI đo lường: chất lượng điều hành thông qua cảm nhận thực tế của doanh nghiệp.

*Nền tảng cải cách mới giai đoạn 2026-2030 

Bên cạnh kết quả tích cực, Phú Thọ vẫn đối diện nhiều thách thức trong cải thiện PCI một cách bền vững. Qua đánh giá giai đoạn trước sáp nhập, những hạn chế đáng chú ý vẫn tập trung ở tiếp cận đất đai, tính minh bạch, chi phí thời gian và chi phí không chính thức.

Thực tế cho thấy đất đai vẫn là điểm nghẽn lớn do thiếu quỹ đất sạch, vướng mắc trong bồi thường, giải phóng mặt bằng, thủ tục chuyển mục đích sử dụng đất, xác định giá đất và sự chồng chéo trong quy định pháp luật. Một số doanh nghiệp cũng phản ánh việc công khai quy hoạch, tài liệu pháp lý và thông tin đấu thầu chưa đồng đều giữa các cơ quan. 

Ngoài ra, tình trạng thanh tra kiểm tra trùng lặp, thủ tục hành chính thiếu nhất quán và tâm lý e ngại trách nhiệm trong xử lý hồ sơ phức tạp vẫn là rào cản cần được tháo gỡ. Đây là những vấn đề nếu không giải quyết căn cơ có thể làm giảm tính năng động của chính quyền và ảnh hưởng đến vị trí PCI trong các năm tới.

Để giữ vững đà cải cách và nâng chất lượng điều hành kinh tế, UBND tỉnh Phú Thọ đã ban hành Quyết định số 114/QĐ-UBND phê duyệt Đề án cải thiện môi trường đầu tư, nâng cao năng lực cạnh tranh cấp tỉnh giai đoạn 2026-2030. 

Đề án xác định cải thiện môi trường đầu tư là nhiệm vụ hàng đầu, lấy sự hài lòng của người dân và doanh nghiệp làm thước đo. Phú Thọ đặt mục tiêu năm 2026 nằm trong Top 15/34 tỉnh, thành phố có chất lượng điều hành tốt nhất và từ năm 2027 phấn đấu nằm trong Top 10/34 địa phương dẫn đầu.

Đáng chú ý, đề án nhấn mạnh vai trò người đứng đầu và yêu cầu nâng cao tính năng động, tiên phong của đội ngũ cán bộ, công chức. Đồng thời, tỉnh xác định cải cách thủ tục hành chính, công khai minh bạch thông tin, đẩy mạnh chuyển đổi số, giảm chi phí thời gian và chi phí không chính thức là những giải pháp then chốt.

Đề án cũng đặt trọng tâm vào việc huy động nguồn lực đầu tư hạ tầng kinh tế - xã hội, phát triển khu, cụm công nghiệp, hình thành quỹ đất sạch, đầu tư giao thông kết nối liên vùng, phát triển logistics và nâng cao chất lượng nguồn nhân lực. 

Từ Đề án 114, có thể thấy Phú Thọ đang hướng tới cải thiện PCI theo hướng căn cơ, không chạy theo thành tích xếp hạng. Theo đó, một trọng tâm quan trọng là xử lý điểm nghẽn đất đai và giải phóng mặt bằng, đồng thời hoàn thiện cơ sở dữ liệu đất đai số để minh bạch hóa thông tin, giảm thời gian xử lý thủ tục. 

Song song đó, tỉnh đặt mục tiêu chuẩn hóa quy trình, tăng liên thông giữa các cơ quan, nâng tỷ lệ dịch vụ công trực tuyến mức độ cao, giảm tiếp xúc trực tiếp để hạn chế phát sinh chi phí không chính thức. Việc kiểm soát thanh tra kiểm tra, tránh chồng chéo và nâng chất lượng hướng dẫn hồ sơ cũng là giải pháp quan trọng nhằm giảm chi phí thời gian cho doanh nghiệp. 

Đáng chú ý, tỉnh dự kiến thành lập Ban chỉ đạo nâng cao PCI do Chủ tịch UBND tỉnh làm Trưởng ban, giao Sở Tài chính làm cơ quan thường trực. Đây là kinh nghiệm quan trọng để bảo đảm cải thiện PCI trở thành nhiệm vụ thường xuyên, có kiểm tra, giám sát và gắn với đánh giá thi đua, khen thưởng, trách nhiệm cán bộ.

Chủ tịch UBND tỉnh Phú Thọ Trần Duy Đông cho biết: Kết quả PCI Top 5 là động lực cho giai đoạn phát triển mới. PCI 2025 đưa Phú Thọ vào nhóm 5 địa phương có chất lượng điều hành kinh tế xuất sắc nhất cả nước. Tuy nhiên, thách thức lớn hơn là duy trì và nâng chất lượng điều hành trong bối cảnh doanh nghiệp ngày càng kỳ vọng cao hơn, cạnh tranh thu hút đầu tư giữa các địa phương ngày càng gay gắt.

Từ thực tiễn Phú Thọ, bài học nổi bật là cải thiện PCI phải bắt đầu từ tư duy phục vụ doanh nghiệp, được triển khai bằng hành động cụ thể và được đo bằng kết quả thực tế. Khi chính quyền giảm được chi phí thời gian, tăng minh bạch, tháo gỡ được đất đai, mặt bằng và hạ tầng, doanh nghiệp sẽ tin tưởng và đầu tư lâu dài.

Đây cũng là nền tảng quan trọng để Phú Thọ tiếp tục giữ vững vị thế Top đầu cả nước về chất lượng điều hành, đồng thời tạo động lực thúc đẩy tăng trưởng kinh tế nhanh và bền vững trong giai đoạn 2026-2030.