PVN gặp nhiều thách thức khi chuyển dịch năng lượng

Theo PVN, hiện lĩnh vực điện khí đang chịu nhiều tác động do việc tăng trưởng các nguồn năng lượng tái tạo. Cụ thể, với việc năng lượng tái tạo được ưu tiên huy động, việc tham gia thị trường điện của các nhà máy điện khí khó khăn hơn. Thêm vào đó, các dự án điện khí LNG đang đầu tư xây dựng phải xây dựng phương án khi chuyển đổi sang nhiên liệu hydrogen.

Trong lĩnh vực chế biến dầu khí, dự báo thị trường cho thấy nhu cầu xăng tại Việt Nam tiếp tục tăng trưởng và đạt đỉnh sớm vào những năm 2030 – 2035. Trong khi đó thị trường dầu Diesel (DO) chịu tác động chậm hơn, tình trạng thiếu hụt nguồn cung DO dự báo vẫn tiếp tục duy trì đến 2035.

Theo Công ty cổ phần Lọc hóa dầu Bình Sơn (BSR), trong ngắn hạn, chuyển dịch năng lượng chưa tác động rõ ràng đến nhu cầu sử dụng các sản phẩm xăng dầu ở Việt Nam. Tuy nhiên, trong dài hạn, chuyển dịch năng lượng sẽ diễn ra sâu rộng trên toàn cầu nên dẫn tới sự sụt giảm về nhu cầu sử dụng các sản phẩm xăng dầu.

Đây là thách thức khiến các nhà máy lọc dầu phải liên tục nâng cao chất lượng sản phẩm, chuyển dịch cơ cấu sản phẩm theo hướng tăng dần tỷ trọng sản phẩm hóa dầu, hóa chất, giảm tỷ trọng các sản phẩm nhiên liệu truyền thống, tăng cường phát triển các sản phẩm có nhu cầu cao của giai đoạn chuyển dịch năng lượng như H2, các sản phẩm nhựa cho ô tô điện và ô tô sử dụng pin H2.

Trong thăm dò và khai thác dầu khí, sản lượng khai thác dầu đã đạt đỉnh vào năm 2005 và đang trên đà suy giảm mạnh. Trong khí đó, ngay cả với kịch bản phát thải ròng bằng 0 vào năm 2050, dầu mỏ vẫn được sử dụng trong mục đích phi năng lượng (chế biến sâu) và trong các lĩnh vực khó thay thế nhiên liệu (như ngành hàng không, giao thông đường biển). Đặc biệt, sản lượng khai thác khí được dự báo tăng nhanh nhưng các nguồn khí giá rẻ bị suy giảm, các nguồn khí mới có giá thành cao và phải cạnh tranh với khí LNG.

Hiện nay, PVN đã ký biên bản ghi nhớ với Ngân hàng phát triển châu Á (ADB) về hợp tác trong chuyển dịch năng lượng; trong đó, ADB cam kết hỗ trợ PVN  xây dựng chiến lược và lộ trình chuyển dịch năng lượng xanh, đánh giá cơ hội thu hồi và lưu trữ carbon (CCUS) trong các lĩnh vực, xây dựng lộ trình CCUS và chuẩn bị một dự án thí điểm trở thành công ty hàng đầu phát triển hydro lam và xanh ở Việt Nam, bao gồm sản xuất, phân phối và lưu trữ hydro; tư vấn giao dịch hoặc cho vay để phát triển dự án gió ngoài khơi.

PVN cũng đang triển khai thực hiện 12 nhóm nhiệm vụ liên quan đến năng lượng tái tạo; giảm phát thải khí nhà kính; sử dụng tiết kiệm và hiệu quả năng lượng; Hydrogen, ammonia, hệ thống pin/sạc, lưu trữ năng lượng, xanh hóa các nhà máy điện than, CCUS…

Để thực hiện các nhiệm vụ này, đại diện ban Điện và Năng lượng tái tạo của PVN cho biết cần khuyến khích khai thác tối đa nguồn tài nguyên trong nước; đẩy nhanh tiến độ triển khai các dự án nhằm tối ưu hóa chi phí.

Bên cạnh đó, xây dựng thêm phương án CCUS để tạo thuận lợi cho công tác thu xếp vốn tại một số dự án khí, đồng thời tạo tín chỉ carbon, giao dịch mua bán trên thị trường carbon.

Theo Tổng Giám đốc PVN Lê Mạnh Hùng, tập đoàn bắt đầu triển khai lộ trình liên quan đến chuyển dịch năng lượng từ năm 2019 nhưng việc thực hiện phải căn cứ trên mục tiêu quốc gia.

Vì vậy, với nhóm nhiệm vụ của lĩnh vực thăm dò khai thác, PVN sẽ tập trung vào các giải pháp đẩy nhanh tìm kiếm, thăm dò, khai thác, trong đó tập trung nghiên cứu sử dụng năng lượng tái tạo trong khai khác dầu khí.

Với lĩnh vực khí, PVN tập trung phát triển thị trường, sản xuất bồn chứa vận chuyển, triển khai sử dụng điện mặt trời tại các nhà máy như Lọc dầu Dung Quất, ưu tiên thay đổi công nghệ, xanh hóa nhà máy, điện gió ngoài khơi, tập trung đánh giá thị trường của chuyển dịch năng lượng với từng nhóm sản phẩm dịch vụ, xây dựng danh mục đầu tư chuyển dịch năng lượng. PVN giao Viện Dầu khí Việt Nam và các đơn vị trong linh vực thượng nguồn xây dựng dự án thử nghiệm Hydro.

Theo PVN, việc chuyển dịch năng lượng của các tập đoàn dầu khí trên thế giới đã có sự thay đổi về chiến lược đầu tư, trong đó, thu hẹp hoạt động đầu tư dầu khí và tăng đầu tư vào công nghệ sạch, tuy nhiên mới chỉ đạt 5% (so với tổng đầu tư) vào năm 2022. Trong đó, đầu tư lớn nhất vào ngành công nghiệp điện gió ngoài khơi, tỷ trọng thu hồi và lưu trữ carbon cũng dần tăng nhanh.

Tính đến tháng 6/2022, đã có khoảng 40 quốc gia đưa ra các chiến lược, lộ trình về hydrogen trong đó các nước đứng đầu về phát thải nhà kính như: Trung Quốc, Mỹ, Ấn Độ, Nga, Nhật. Hiện nay 98% hydrogen trên thế giới được sản xuất từ khí đốt và than, ứng dụng trong lọc dầu và hóa chất./.