Quản lý thị trường chuyển cơ quan điều tra 108 vụ vi phạm

Quý III/2026, lực lượng quản lý thị trường đã kiểm tra 11.916 vụ việc, xử lý 9.354 vụ, xác định 10.400 hành vi vi phạm; trong đó, 108 vụ được chuyển sang cơ quan điều tra. Số tiền thu nộp ngân sách đạt 100,5 tỷ đồng.

Theo báo cáo ngày 25/9/2026 của Cơ quan Thường trực Ban Chỉ đạo 389 Bộ Công Thương, thị trường hàng hóa trong nước quý III cơ bản ổn định, nguồn cung các mặt hàng thiết yếu được bảo đảm. Hoạt động lưu thông, phân phối qua kênh truyền thống và hiện đại diễn ra thông suốt, không phát sinh tình trạng khan hiếm hàng hóa hoặc biến động bất thường về cung cầu trên diện rộng.

Tuy nhiên, buôn lậu, gian lận thương mại, sản xuất, kinh doanh hàng giả và hàng xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ vẫn tiềm ẩn diễn biến phức tạp. Giá một số mặt hàng thực phẩm tươi sống, rau củ và dịch vụ vận tải có thời điểm tăng cục bộ do tác động của thời tiết và chi phí đầu vào.

Nhu cầu tiêu dùng thay đổi theo mùa vụ cũng làm gia tăng nguy cơ vi phạm tại những nhóm hàng có sức mua cao. Trong quý III, các mặt hàng thực phẩm, đồ uống, hàng tiêu dùng nhanh, điện máy, thời trang, sách giáo khoa, văn phòng phẩm, đồ dùng học tập và các sản phẩm phục vụ Tết Trung thu được tiêu thụ mạnh.

Các vi phạm được phát hiện chủ yếu liên quan đến kinh doanh hàng không rõ nguồn gốc, xuất xứ; hàng nhập lậu; hàng giả, hàng giả mạo nhãn hiệu; vi phạm về nhãn hàng hóa, an toàn thực phẩm, bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng, kinh doanh xăng dầu và thương mại điện tử. Riêng trong quý III, trị giá hàng hóa tịch thu, tiêu hủy là 29,8 tỷ đồng; trị giá tang vật, phương tiện vi phạm hành chính áp dụng biện pháp khắc phục hậu quả là 33,3 tỷ đồng.

Cùng với các kênh phân phối truyền thống, hoạt động mua bán trên sàn thương mại điện tử, mạng xã hội và qua livestream tiếp tục mở rộng. Việc quảng cáo, chốt đơn và thanh toán được thực hiện trên môi trường số, trong khi hàng hóa có thể được lưu giữ tại kho, điểm tập kết và giao đến người mua qua dịch vụ chuyển phát, gây khó khăn cho việc xác định người bán, nguồn gốc và nơi lưu giữ hàng hóa.

Một số đối tượng sử dụng nhiều tài khoản mạng xã hội, gian hàng hoặc phiên livestream để quảng cáo, nhận đơn; thường xuyên thay đổi tài khoản, địa điểm kinh doanh và phương thức thanh toán. Kho hàng có thể tách biệt với địa điểm quảng cáo, khiến việc xác minh chủ thể và dòng hàng cần được thực hiện đồng thời trên môi trường mạng và tại thực địa.

Trước thực tế này, Cục Quản lý và Phát triển thị trường trong nước phối hợp với các Sở Công Thương chỉ đạo lực lượng quản lý thị trường rà soát sàn thương mại điện tử, mạng xã hội, nền tảng livestream và website bán hàng; đồng thời xác minh kho hàng, điểm tập kết, cơ sở kinh doanh và đơn vị chuyển phát.

Trong quý III, lực lượng quản lý thị trường đã kiểm tra, xử lý 215 vụ vi phạm trong lĩnh vực thương mại điện tử, thu nộp ngân sách nhà nước 3,5 tỷ đồng. Bộ Công Thương cũng tiếp tục hoàn thiện các giải pháp phòng, chống hàng giả, bảo vệ người tiêu dùng trên nền tảng số giai đoạn 2026-2030, trong đó chú trọng trách nhiệm của nền tảng, người bán và hoạt động livestream.

Chống hàng giả và hàng xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ tiếp tục là một trong những nhiệm vụ trọng tâm của lực lượng quản lý thị trường. Trong quý III, các mặt hàng được tập trung kiểm tra gồm mỹ phẩm, thực phẩm bảo vệ sức khỏe, thuốc, sữa, thực phẩm, thời trang, giày dép, túi xách, linh kiện điện tử và hàng tiêu dùng thiết yếu.

Phạm vi kiểm tra được mở rộng từ điểm bán đến kho hàng, điểm tập kết, địa điểm trung chuyển và cơ sở livestream bán hàng. Lực lượng chức năng đồng thời tăng cường phối hợp với chủ thể quyền, hiệp hội ngành hàng, doanh nghiệp và các cơ quan chức năng để nhận diện dấu hiệu giả mạo, xác minh nguồn gốc và giám định hàng hóa.

Kết quả, lực lượng quản lý thị trường đã kiểm tra, xử lý 6.466 vụ thuộc chuyên đề chống hàng giả và xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ, thu nộp ngân sách nhà nước gần 64,642 tỷ đồng. Các hành vi vi phạm chủ yếu gồm sản xuất, kinh doanh hàng giả, hàng giả mạo nhãn hiệu, hàng xâm phạm quyền sở hữu công nghiệp; kinh doanh hàng không rõ nguồn gốc, xuất xứ và vi phạm quy định về ghi nhãn.

Để nâng cao hiệu quả thực thi, Bộ Công Thương đã ban hành kế hoạch hành động nâng cao hiệu quả thực thi quyền sở hữu trí tuệ bằng biện pháp hành chính giai đoạn 2026-2027. Cục Quản lý và Phát triển thị trường trong nước cũng tăng cường hướng dẫn nghiệp vụ, phối hợp xử lý hàng xâm phạm quyền và xây dựng tài liệu hướng dẫn về sở hữu trí tuệ cho lực lượng quản lý thị trường.

Cùng đó, việc kiểm tra, xử lý được triển khai trên cơ sở phối hợp liên ngành với công an, hải quan, bộ đội biên phòng, cơ quan thuế, y tế, chính quyền địa phương, hiệp hội, doanh nghiệp và chủ thể quyền. Việc phối hợp tập trung vào trao đổi thông tin, xác minh nguồn gốc hàng hóa, kiểm tra tuyến vận chuyển, kho bãi, điểm tập kết và xử lý các vụ việc liên quan nhiều địa bàn.

Nguồn tin từ người dân, doanh nghiệp tiếp tục hỗ trợ cơ quan chức năng phát hiện và xử lý vi phạm. Trong quý III, Cục Quản lý và Phát triển thị trường trong nước tiếp nhận 797 cuộc gọi qua hotline 1900 888 655, 2 cuộc gọi qua đường dây nóng của Ban Chỉ đạo 389 quốc gia và 227 tin phản ánh qua thư điện tử.

Các phản ánh chủ yếu liên quan đến hàng giả, hàng lậu, hàng kém chất lượng, hàng không rõ nguồn gốc, hàng không có hóa đơn, chứng từ và vi phạm về niêm yết, bán theo giá niêm yết. Cục đã chuyển 2 tin phản ánh đến Sở Công Thương Thành phố Hồ Chí Minh để xem xét, xử lý theo thẩm quyền.

Trong kỳ báo cáo tháng 9, Chi cục Quản lý thị trường tỉnh Thái Nguyên đã xử phạt vi phạm hành chính 30 triệu đồng, tịch thu hàng hóa trị giá 32,7 triệu đồng từ một vụ việc được phản ánh.

Ngoài kết quả của lực lượng quản lý thị trường, Ủy ban Cạnh tranh Quốc gia đã ban hành 5 quyết định xử phạt 5 doanh nghiệp với tổng số tiền 3,12 tỷ đồng liên quan đến bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng và kinh doanh theo phương thức đa cấp. Cục Xúc tiến thương mại kiểm tra 2 đơn vị, xử phạt tổng cộng 46,25 triệu đồng về vi phạm trong hoạt động khuyến mại.

Bên cạnh kiểm tra, xử lý trực tiếp, Bộ Công Thương tiếp tục hoàn thiện chính sách, dữ liệu và các công cụ phục vụ quản lý thị trường, tập trung vào truy xuất nguồn gốc, an toàn thực phẩm, kiểm soát xuất xứ hàng hóa, chống buôn lậu, gian lận thương mại và bảo vệ người tiêu dùng.

Trong lĩnh vực truy xuất nguồn gốc, Bộ Công Thương tiếp tục triển khai quy định về truy xuất nguồn gốc sản phẩm, hàng hóa. Đối với an toàn thực phẩm, Bộ xây dựng cơ sở dữ liệu về thực phẩm thuộc phạm vi quản lý nhằm hỗ trợ theo dõi sản phẩm, truy xuất và kiểm tra khi phát hiện dấu hiệu vi phạm.

Ngoài ra, trong lĩnh vực xuất nhập khẩu, cơ quan chức năng xây dựng quy định về quy tắc xuất xứ hàng hóa không ưu đãi của Việt Nam, nhằm thống nhất nguyên tắc xác định xuất xứ, tạo cơ sở để doanh nghiệp kê khai và cơ quan có thẩm quyền kiểm tra, xác minh.

Việc tuyên truyền, phổ biến pháp luật tiếp tục được triển khai qua báo chí, hiệp hội, doanh nghiệp, cổng thông tin điện tử và các kênh truyền thông của lực lượng quản lý thị trường, tập trung vào nhận diện hàng giả, hàng không rõ nguồn gốc, quy định về sở hữu trí tuệ, an toàn thực phẩm và thương mại điện tử.

Sang quý IV/2026, Ban Chỉ đạo 389 Bộ Công Thương sẽ tập trung kiểm tra các nhóm hàng có nguy cơ vi phạm cao trước Tết 2027, nhất là thực phẩm, mỹ phẩm, hàng tiêu dùng và xăng dầu. Các đơn vị sẽ tăng cường kiểm tra hoạt động kinh doanh trên nền tảng số, phối hợp với nền tảng bán hàng và đơn vị chuyển phát để xác minh chủ thể, nguồn hàng và hành vi vi phạm; đồng thời tiếp tục hoàn thiện các giải pháp phòng, chống hàng giả, bảo vệ người tiêu dùng trên nền tảng số giai đoạn 2026-2030./.