Quảng Ninh tăng tốc giải phóng mặt bằng đường sắt tốc độ cao

Quảng Ninh đặt mục tiêu hoàn thành bàn giao “mặt bằng sạch” cho tuyến đường sắt tốc độ cao Hà Nội – Quảng Ninh trong tháng 9/2026. Ảnh minh họa: TTXVN

Xác định công tác giải phóng mặt bằng là yếu tố cốt lõi quyết định tiến độ toàn bộ công trình, tỉnh Quảng Ninh đang huy động cả hệ thống chính trị từ cấp tỉnh đến các xã, phường, khẩn trương đẩy nhanh tiến độ bàn giao "mặt bằng sạch" cho Dự án tuyến đường sắt tốc độ cao Hà Nội – Quảng Ninh.

Mục tiêu cao nhất được địa phương đặt ra là hoàn thành toàn bộ khối lượng công việc này trong tháng 9/2026 nhằm bảo đảm tiến độ theo chỉ đạo của Trung ương và của tỉnh. 

Dự án đường sắt tốc độ cao Hà Nội - Quảng Ninh được khởi công từ đầu tháng 4/2026. Đây là tuyến đường sắt tốc độ cao đầu tiên tại Việt Nam với tổng mức đầu tư hơn 147.000 tỷ đồng, chiều dài 120,2 km đi qua 4 địa phương: Hà Nội, Bắc Ninh, Hải Phòng và Quảng Ninh.

Dự án thiết kế theo tiêu chuẩn đường đôi, khổ ray 1.435 mm, điện khí hóa toàn tuyến và tốc độ tối đa lên tới 350 km/h. Công trình chiến lược này được kỳ vọng sẽ tạo động lực liên kết vùng mạnh mẽ và mở ra không gian phát triển mới cho cả vùng kinh tế trọng điểm phía Bắc. 

Để phục vụ dự án, đoạn chạy qua địa bàn tỉnh Quảng Ninh có chiều dài gần 40 km, đi qua các phường: Mạo Khê, Hoàng Quế, Yên Tử, Uông Bí, Đông Mai, Hà An và Tuần Châu, cần thực hiện thu hồi khoảng 273 ha đất, liên quan trực tiếp tới 1.817 hộ gia đình, cá nhân và 20 tổ chức. Tổng mức đầu tư riêng cho công tác giải phóng mặt bằng đoạn qua địa bàn tỉnh ước tính hơn 2.760 tỷ đồng. 

Áp lực càng gia tăng khi thời gian yêu cầu triển khai nhanh chóng để đảm bảo toàn tuyến hoàn thành đúng tiến độ vào năm 2028, trong bối cảnh các tổ chức giải phóng mặt bằng cơ sở tại địa phương vừa trải qua giai đoạn ổn định tổ chức sau khi sắp xếp chính quyền địa phương 2 cấp. 

Để giải quyết bài toán tiến độ, ngay sau lễ khởi công, UBND tỉnh Quảng Ninh đã thành lập Tổ công tác triển khai giải phóng mặt bằng do Chủ tịch UBND tỉnh Bùi Văn Khắng làm Tổ trưởng. Chủ tịch UBND tỉnh yêu cầu hoàn thành giải phóng mặt bằng đoạn qua Quảng Ninh xong trước ngày 30/9/2026. 

Vì vậy, các sở, ngành, đơn vị, địa phương cần tiếp tục nâng cao trách nhiệm, tổ chức rà soát, hoàn thiện cơ sở pháp lý và hồ sơ địa chính phục vụ giải phóng mặt bằng; đẩy nhanh tiến độ lập, thẩm định, phê duyệt phương án bồi thường, hỗ trợ, tái định cư; tăng cường tuyên truyền, vận động, tạo sự đồng thuận trong nhân dân; đồng thời, bảo đảm nguồn lực, quỹ đất tái định cư phục vụ giải phóng mặt bằng. 

Chủ tịch UBND tỉnh yêu cầu các địa phương chủ động xây dựng kế hoạch chi tiết theo tuần, tháng, xác định giải phóng mặt bằng là nhiệm vụ trọng tâm tạo nền tảng bảo đảm tiến độ dự án trên địa bàn, cần tập trung triển khai quyết liệt, khẩn trương, hiệu quả. 

Hiện nay, các địa phương có tuyến đường sắt đi qua đã thành lập ban chỉ đạo cơ sở, xây dựng kế hoạch chi tiết theo từng tuần, tháng. Các địa phương đang tập trung rà soát, hoàn thiện hồ sơ địa chính, lập phương án bồi thường, hỗ trợ tái định cư và chủ động bảo đảm quỹ đất tái định cư ổn định đời sống cho người dân.

Tại phường Hoàng Quế, địa phương có khối lượng giải phóng mặt bằng lớn nhất toàn tuyến với chiều dài khoảng 10 km, liên quan đến gần 1.000 hộ dân bị ảnh hưởng, cấp ủy và chính quyền đã khẩn trương thuê đơn vị tư vấn lập trích lục thửa đất và hoàn thiện bản đồ giải phóng mặt bằng. 

Tại phường Uông Bí, tuyến đường đi qua dài 6,5 km, diện tích thu hồi hơn 42 ha của 257 hộ dân, địa phương cũng đã lập 4 tổ công tác trực tiếp xuống địa bàn thực hiện kiểm đếm. 

Phường Đông Mai có 45 ha đất phải thu hồi với 475 hộ dân nằm trong diện phải giải phóng mặt bằng, trong đó có hơn 100 hộ dân thuộc diện bố trí tái định cư. 

Ông Bùi Quang Đạt, Trung tâm Cung ứng dịch vụ phường Đông Mai chia sẻ, đơn vị phải làm thêm ngoài giờ, làm cả ngày thứ Bảy và Chủ nhật để bảo đảm tiến độ giải phóng mặt bằng theo đúng kế hoạch mà UBND tỉnh đã đề ra. 

Bên cạnh yếu tố hành chính, tỉnh Quảng Ninh đặc biệt chú trọng công tác dân vận, xem người dân là trung tâm. Các cuộc đối thoại trực tiếp liên tục được tổ chức kết hợp tuyên truyền qua hệ thống thông tin khu phố, mạng xã hội để công khai, minh bạch chính sách bồi thường. Nhờ làm tốt công tác tuyên truyền, đa số người dân đều bày tỏ sự đồng thuận cao, nhận thức rõ lợi ích lâu dài của dự án đối với sự phát triển của địa phương và sẵn sàng phối hợp bàn giao mặt bằng sớm. 

Chủ tịch UBND phường Đông Mai Vũ Ngọc Hùng chia sẻ, phường đã lấy ý kiến của người dân về khu tái định cư, để khi người dân ra nơi ở mới có sự đồng thuận cao, đồng thời tạo sự thuận lợi cho chỉnh trang, phát triển đô thị lâu dài của địa phương.

Với tinh thần không né tránh những hồ sơ đất đai có lịch sử phức tạp, tăng cường thanh tra, giám sát công khai, minh bạch, sự vào cuộc đồng bộ của cả hệ thống chính trị và sự đồng thuận của nhân dân đang là nền tảng vững chắc để Quảng Ninh bảo đảm kế hoạch giải phóng mặt bằng đúng tiến độ. Đây là cơ sở then chốt để đưa dự án đường sắt tốc độ cao hoàn thành đúng hẹn, mở ra kỷ nguyên phát triển mới cho vùng kinh tế trọng điểm Bắc Bộ.