Quốc hội thảo luận nhiều nội dung trọng tâm về tư pháp và phòng, chống tham nhũng

Toàn cảnh một phiên họp Quốc hội. Ảnh: Doãn Tấn - TTXVN

Theo chương trình Kỳ họp thứ 10, sáng 9/12, Quốc hội thảo luận ở hội trường về: Các báo cáo công tác của Chánh án Tòa án nhân dân tối cao; Viện trưởng Viện kiểm sát nhân dân tối cao; công tác phòng, chống tội phạm và vi phạm pháp luật; công tác thi hành án; công tác phòng, chống tham nhũng năm 2025; Kết quả giám sát việc giải quyết kiến nghị của cử tri gửi đến Kỳ họp thứ 9, Quốc hội khóa XV; Kết quả tiếp công dân, xử lý đơn thư và giải quyết khiếu nại, tố cáo của công dân năm 2025. 

Báo cáo thẩm tra của Ủy ban Pháp luật và Tư pháp trình tại Phiên họp thứ 49 Ủy ban Thường vụ Quốc hội (tháng 9/2025) nêu rõ, Chính phủ đã có nhiều nỗ lực và đề ra nhiều giải pháp phòng ngừa, đấu tranh có hiệu quả đối với tội phạm và vi phạm pháp luật. Mặc dù về cơ bản các loại tội phạm và vi phạm pháp luật đều giảm so với cùng kỳ (giảm 21%); tuy nhiên một số loại tội phạm vẫn tăng như: lừa đảo, chiếm đoạt tài sản, gây rối trật tự công cộng. Công tác nắm, dự báo, phân tích, “nhận diện” tội phạm và các hành vi vi phạm pháp luật từ cơ sở có thời điểm chưa đáp ứng, theo kịp diễn biến tình hình, nhất là tội phạm sử dụng công nghệ cao. 

Về công tác phát hiện, xử lý vi phạm pháp luật và tội phạm: đã phát hiện nhiều phương thức, thủ đoạn mới của tội phạm kinh tế, lừa đảo, buôn lậu. Số tài sản tham nhũng thu hồi ở giai đoạn điều tra tăng rất cao (tăng 181,01%). Tội phạm liên quan đến lãng phí trong đầu tư, xây dựng gây thiệt hại nghiêm trọng đến ngân sách nhà nước được phát hiện, xử lý nhiều hơn. Tuy nhiên, tội phạm ma túy tiếp tục diễn biến phức tạp với quy mô lớn, có tính chất đặc biệt nghiêm trọng; vi phạm pháp luật và tội phạm về lĩnh vực an toàn thực phẩm diễn ra phức tạp, gây hậu quả nghiêm trọng tới sức khỏe của nhân dân... 

Về kết quả công tác phòng, chống tham nhũng, Thường trực Ủy ban Pháp luật và Tư pháp nhận thấy, công tác hoàn thiện thể chế và thực hiện các giải pháp phòng ngừa tham nhũng đạt kết quả tích cực; đã tập trung rà soát, xử lý các công trình, dự án chậm tiến độ, tồn đọng kéo dài, gây thất thoát, lãng phí lớn. Công tác phát hiện, xử lý tham nhũng, tiêu cực qua hoạt động thanh tra, kiểm tra, kiểm toán tiếp tục được đẩy mạnh. Công tác điều tra, truy tố, xét xử các vụ án tham nhũng cơ bản được thực hiện theo đúng quy định của pháp luật; tiếp tục phát hiện, xử lý nhiều vụ án tham nhũng lớn, gây hậu quả nghiêm trọng; làm rõ sai phạm, xử lý nhiều cán bộ, công chức, trong đó có cả lãnh đạo thuộc diện Bộ Chính trị, Ban Bí thư quản lý. Công tác thu hồi tài sản tham nhũng trong giai đoạn điều tra đạt kết quả rất tích cực. 

Thường trực Ủy ban đề nghị Chính phủ nghiên cứu bổ sung một số phương hướng, nhiệm vụ phòng, chống tham nhũng lãng phí tiêu cực năm 2026: Tiếp tục hoàn thiện hệ thống pháp luật về phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực theo chủ trương của Đảng và yêu cầu của Ban Chỉ đạo; thực hiện đồng bộ, có hiệu quả các biện pháp phòng, chống tham nhũng; chuyển trọng tâm sang phòng ngừa, chủ động nhận diện, cảnh báo vi phạm từ sớm, từ xa. Cùng với việc tập trung thanh tra, kiểm tra các lĩnh vực dễ phát sinh tham nhũng và nâng cao chất lượng điều tra, xử lý các vụ án tham nhũng, lãng phí, tiêu cực lớn, cần quan tâm triển khai các biện pháp giải quyết tình trạng nhũng nhiễu, “tham nhũng vặt”, gây phiền hà cho người dân, doanh nghiệp; tập trung xây dựng đội ngũ cán bộ và thực hiện các giải pháp chấn chỉnh, xử lý tình trạng cán bộ né tránh, đùn đẩy, sợ sai không dám làm. 

Trong phiên họp chiều, Quốc hội nghe Tờ trình và Báo cáo thẩm tra về điều chỉnh giảm dự toán chi sự nghiệp kinh tế năm 2025 đã giao cho Bộ Xây dựng để bổ sung có mục tiêu cho Ủy ban nhân dân các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương nhằm khắc phục hậu quả thiên tai trong lĩnh vực đường bộ (lần 2). 

Sau đó, Quốc hội thảo luận ở hội trường về: Dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Thuế giá trị gia tăng; việc điều chỉnh giảm dự toán chi sự nghiệp kinh tế năm 2025 đã giao cho Bộ Xây dựng để bổ sung có mục tiêu cho Ủy ban nhân dân các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương nhằm khắc phục hậu quả thiên tai trong lĩnh vực đường bộ (lần 2).

Thời gian còn lại của phiên họp chiều, Quốc hội họp riêng, nghe Tờ trình và Báo cáo thẩm tra về việc triển khai thực hiện kết luận của Bộ Chính trị về chủ trương và phương án xử lý đối với Dự án Nhà máy Bột giấy Phương Nam.